Ahmet Aziz – Aşkale Yolcusu Kalmasın (2008)

Ahmet Aziz daha önce yayımlanan ‘Triumvira’ isimli romanıyla dikkat çekmişti.

Aziz söz konusu romanında, İttihat ve Terakki dönemini hikâye etmişti.

Yazarın elimizdeki romanı ‘Aşkale Yolcusu Kalmasın’ da tarihi bir kurguya dayanıyor.

Romanda, İsmet İnönü’nün “Milli Şef” olarak iktidarda bulunduğu sıkıntılı dönem hikâye ediliyor.

Naziler, ırkçılık, Varlık Vergisi, halkın iktidardan gördüğü baskılar, Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı’ndan yenilgiyle çıkması nedeniyle Türkiye’nin Amerika’yla yakınlaşması, Demokrat Parti iktidarının ilk yılları ve Kore Savaşı, kurgunun asıl çerçevesini oluşturuyor.

  • Künye: Ahmet Aziz – Aşkale Yolcusu Kalmasın, Yalçın Yayınları, roman, 224 sayfa

Mahmut Âdem – Çağdaş Üniversite mi Medrese mi? (2008)

Mahmut Âdem ‘Çağdaş Üniversite mi Medrese mi?’ başlıklı bu incelemesinde, üniversitelerin demokratikleşme sorunları ve bunun önündeki engelleri inceleyerek üniversitelerdeki Türk-İslam sentezci ve dinci kadrolaşmaya dikkat çekiyor.

Üniversitelerin medreseleştirilmeye çalışmasının AKP iktidarı döneminde başladığı iddialarına karşı çıkan Âdem, Türkiye üniversitelerin medreseleştirilmesinin YÖK’ün kurulduğu 1981 yılından itibaren başladığını ve bunun neredeyse aralıksız bir süreç olarak yaşandığını söylüyor.

Âdem, çeşitli yayın organlarında yer almış yazılarından yaptığı bu derlemede, Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze değin üniversitelerin içinde bulunduğu durumu anlatıyor.

  • Künye: Mahmut Âdem – Çağdaş Üniversite mi Medrese mi?, Phoenix Yayınları, siyaset, 296 sayfa

Hasan Kıyafet – Yaşamak Yasak (2008)

Hasan Kıyafet’in ‘Karadeniz’in Romanı’ alt başlıklı ‘Yaşamak Yasak’ isimli bu kitabının ilk baskısı 1986 yılında yapılmıştı.

Kıyafet’in 1976 yılında Fatsa’yı ziyareti ve Fikri Sönmez, daha doğrusu en bilinen ismiyle Terzi Fikri’yle tanışıklığından yola çıkarak kaleme aldığı roman, fındık işçilerinin yaşadığı zorluklardan Türkiye sol hareketin tarihinde büyük bir kırılma yaratan 1977 1 Mayıs katliamına kadar uzanıyor.

Caka deresinden Canik dağlarına serpilmiş fındık bahçelerinde çalışan Kıyafet, burada kadın, erkek ve çocukların çok az bir parayla kötü şartlarda çalıştığına tanık olmuş.

Roman, Terzi Fikri’nin Fatsa deneyiminden yemeklerinin genelde taze elma, kurtlarla dolu armutlu hoşaf ve şekerli makarna olduğu işçilerin verdikleri yaşam mücadelesine ve oradan da Türkiye yakın tarihinin dönüm noktalarından olan Taksim Mayıs’ında yaşananlara uzanıyor.

  • Künye: Hasan Kıyafet – Yaşamak Yasak, Ceylan Yayınları, roman, 182 sayfa

Nedim Gürsel – Yaşar Kemal: Bir Geçiş Dönemi Romancısı (2008)

Nedim Gürsel, ‘Yaşar Kemal Bir Geçiş Dönemi Romancısı’ başlıklı bu kitabında, önde gelen edebiyatçılarımızdan Yaşar Kemal’i yapıtlarında öne çıkan mekân olan Çukurova üzerinden inceliyor.

Çukurova’nın yüz yıl süren kapitalistleşme sürecinin insanı ve doğayı nasıl değiştirdiği ve bunun yazarın yapıtlarına ne şekilde yansıdığı; Kemal’in kimi yapıtlarının çocukluk dünyasıyla otobiyografik ilişkisi ve halk edebiyatımızdaki ağıt geleneğinin Kemal’in ürünlerinde nasıl kullanıldığı kitapta yer alan konulardan birkaçı.

Kitapta, yazarla yapılmış bir söyleşi de yer alıyor.

  • Künye: Nedim Gürsel – Yaşar Kemal: Bir Geçiş Dönemi Romancısı, Doğan Kitap, inceleme, 174 sayfa

Kolektif – Bilime Adanmış Ömür: Nasîruddîn Tûsî (2017)

On üçüncü yüzyılda İslam dünyasında felsefi ve bilimsel çalışmaların hızlanmasında, kelâm ve felsefe alanındaki önemli çalışmalara imza atmış Nasîruddîn Tûsî’nin çok büyük payı var.

Farklı yazarların makaleleriyle yer aldığı bu kitap ise, Nasîruddîn Tûsî’nin yaptığı çalışmalara farklı açılardan bakmalarıyla alana büyük katkıda bulunuyor.

Kitapta,

  • Nasîruddîn Tûsî’nin hayatı ve bilimsel kimliği,
  • İslam dünyasında astronomi ve gözlemevlerinin gelişmesinde önemli bir adım olarak Merâgâ Gözlemevi,
  • On üçüncü yüzyılda felsefe-kelâm ilişkisinin şekillenmesinde Nasîruddîn Tûsî’nin rolü,
  • Nasîruddîn Tûsî düşüncesinde kelâm-felsefe ilişkisi,
  • Nasîruddîn Tûsî’nin ilim/hikmet sınıflandırmasına yansıyan din felsefe ilişkileri,
  • Nasîruddîn Tûsî felsefesinde ahlak,
  • Nasîruddîn Tûsî’nin adalet anlayışı
  • Ve İbn Mikeveyh ile Nasîruddîn Tûsî’nin siyaset felsefelerinde adalet-sevgi ilişkisi gibi konular tartışılıyor.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar ise şöyle: Mehmet Bayraktar, Yavuz Unat, Aygün Akyol, Agil Şirinov, Ayşe Sıdıka Oktay, Anar Gafarov, Naim Döner, Abdulnasır Süt, İbrahim Çapak, Abdulvahap Taştan, Neva Tezcan Topuz, Muhammet Topuz ve Zeynep Erten Taşan.

  • Künye: Kolektif – Bilime Adanmış Ömür: Nasîruddîn Tûsî, editör: Aykut Kar ve Anar Gafarov, Gece Kitaplığı, tarih, 320 sayfa

İlyas Doğan – Devlet ve Toplum Kuramlarına Yeni Yaklaşımlar (2008)

İlyas Doğan ‘Devlet ve Toplum Kuramlarına Yeni Yaklaşımlar’da, küreselleşmenin beraberinde getirdiği farklı yorumlar eşliğinde devleti ve toplumu açıklamaya dönük yeni kuramsal yaklaşımları anlatıyor.

Doğan, küreselleşmenin devletlerin siyasî sınırlarının anlamını değiştirmesi ve yeni toplum anlayışlarını beraberinde getirmesi gerçeğinden hareketle, bu durumun ulus devletler, toplumlar ve bireyler için ne gibi tehditler barındırdığına odaklanıyor.

Doğan ardından, ulus ötesi aşamada dünyada meydana gelecek devlet ve toplum kurgularını anlatıyor.

  • Künye: İlyas Doğan – Devlet ve Toplum Kuramlarına Yeni Yaklaşımlar, Yeni İnsan Yayınevi, siyaset, 448 sayfa

Kolektif – Küresel Dönüşümler: Büyük Küreselleşme Tartışması (2008)

Altı çevirmenin katkısıyla Türkçeye kazandırılan ‘Küresel Dönüşümler: Büyük Küreselleşme Tartışması’ isimli bu kapsamlı kitap, küreselleşme tartışmasının kavramlarını ortaya koyuyor.

Kitabın giriş bölümünde, söz konusu tartışmayı daha ayrıntılı kılacak entelektüel çerçeve geliştiriliyor.

Burada küreselleşmeciler ile küreselleşme fikrine şüphe ile bakanlar arasında süregiden tartışma ele alınıyor.

Böylece taraflar arasındaki temel anlaşmazlık ve mutabakat alanları tanımlanıyor.

Aynı anlayış üzerine inşa edilen kitabın devam eden bölümlerinde de, küreselleşme tartışmalarında adı en çok geçen düşünürlerin çalışmaları bu çerçevede okura sunuluyor.

Çalışma özellikle, küreselleşme sorunsalı üzerine son birkaç yıl içinde kaleme alınmış önemli makaleleri bir araya getirmesiyle ilgi çekiyor.

  • Künye: Kolektif – Küresel Dönüşümler: Büyük Küreselleşme Tartışması, hazırlayan: David Held ve Anthony McGrew, çeviren: kolektif, Phoenix Yayınları, siyaset, 698 sayfa

Orhan Gökdemir – Pike (2008)

Orhan Gökdemir, ilk baskısı 2000 yılında yapılan ‘Pike’de, 90’lı yılların simge isimlerinden Mehmet Ağar’ı ve onun simgelediği dönemin Türkiye’sinin hikâyesini anlatıyor.

Mülkiye’de okurken yıllıktaki lakabı “Pike” olan Ağar, hatırlanacağı gibi Susurluk kazasıyla tüm kirli çamaşırları ortalığa saçılan ve Özel Harp, Kontrgerilla, Gladio ve Çete gibi isimlerle anılan karanlık bir örgütlenmenin kilit isimlerinden.

Gökdemir, bu nitelikli çalışmasında, Ağar hakkında ayan beyan olanları, her şeyin unutulmuşluk halesiyle çerçevelendiği veya görmezden gelindiği günümüzde, hatırlatmaktan vazgeçmiyor: “Kendisi gibi polis olan babası 27 Mayıs’ın mağdurlarındandı, belki bu yüzden sola hep düşman oldu. Ülkenin içine düştüğü uzun iç savaş içinde kariyerini yaptı. Kimine göre acımasız ve gözü kara bir polis müdürü, kimine göre ilişkilerini hep sağlam tutmaya çalışan işbilir bir bürokrattı. Ama her halükarda Pike iç savaşın polisiydi.”

  • Künye: Orhan Gökdemir – Pike, Güncel Yayıncılık, biyografi, 272 sayfa

Denis Collin – Marx’ı Anlamak (2008)

Denis Collin ‘Marx’ı Anlamak’ta, sağcı teorisyenlerin “tarihin sonu”nu ilan ettiği günümüzde Marx’ı kuramıyla birlikte yeni bir okumaya tabi tutuyor.

Marx’ın eserinin esasında tamamlanmadığından hareket eden çalışma, Marx’ın olası birçok okuması bulunduğunu ve onu gerçekte anlamaya çalışırken, tezler ortaya koymak ve doktrinin işleyiş şemalarını belirtmek yerine, bu hareketin eleştirel potansiyelinin hakkını teslim etmeyi öneriyor.

“Biz Marx’ı yeniden şekillendirmek, Marx’ın diğer yeniden yapımlarının karşısına çıkartabilecek tamamlanmamış ama asla varolmamış bir tür Marx sunmak istemiyoruz. Bu kitapta üzerinde durduğumuz tek şey, bu çokbiçimli eserin içinde birkaç güzergâh önermek ve çelişkilerinin verimliliğini sınamaktır,” diyen Collin, bu sınamaya girişirken, Marx’a dair önyargılar ve yanlış aktarımlarla da yüzleşiyor ve filozofu özgün şartları içinde anlamaya çalışıyor.

  • Künye: Denis Collin – Marx’ı Anlamak, çeviren: Işık Ergüden, Versus Kitap, siyaset, 326 sayfa

Hanne Blank – Bekâretin “El Değmemiş” Tarihi (2008)

Cinselliğe dair tabuların doruğa ulaştığı esas konuların başında, hiç şüphesiz bekâret gelir.

Hanne Blank’in bu çalışması, konuya çok yönlü bir biçimde eğilmesiyle dikkat çekiyor.

Kitabın ‘Bekâretbilim’ başlıklı ilk bölümünde, bekâret tıbbi ve bilimsel yönleriyle ele alınıyor; aslında incecik bir zar olan “himen”in nelere kadir olabileceği gösteriliyor.

‘Bâkire Kültürü’ isimli ikinci bölümünde ise bekâretin kültürel ve toplumsal yönleri irdeleniyor; bu kültürün kuşaklar boyu nasıl aktarıldığı ve günümüzde ne şekilde tezahür ettiği ele alınıyor.

  • Künye: Hanne Blank – Bekâretin “El Değmemiş” Tarihi, çeviren: Emek Ergün, İletişim Yayınları, tarih, 414 Sayfa