2013 – Sayfa 15 – Dipnotski

Tarık Ali – Hakikat Kazanacak (2013)

HAKİKAT KAZANACAK, Tarık Ali, Agora Kitaplığı, siyaset, 82 sayfa

Gezi olayları, bilindiği gibi uluslararası camiada tanınan isimlerin ilgisine de mazhar oldu. Bunlardan biri de, yazar ve tarihçi Tarık Ali’ydi. Hatta Ali, eylemi Ankara’da birkaç gün bizzat izleyecek kadar ilgiliydi. İşte bu kitap, Tarık Ali’nin Gezi Direnişi’ne odaklandığı, farklı mecralarda yayınlanmış yazıları, konuşmaları ve röportajlarının derlenmesinden oluşmuş. Ali burada, Gezi’de yaşananların Yunanistan, İspanya, Portekiz ve İtalya’da son dönemde başlayan kapitalizm karşıtı direnişlerle benzerlik ve farklılıklarını, bu eylemin Türkiye siyasetine ve bölge dengelerine ne gibi etkilerde bulunacağını irdeliyor.

Foti Benlisoy – Gezi Direnişi: Türkiye’nin ‘Enteresan’ Başlangıcı (2013)

Foti Benlisoy eldeki çalışmasında, Gezi Direnişi sürecini sağlam bir siyasi perspektiften değerlendirmesiyle önemli.

Gezi hareketini yaratanların, bu hareketin önemli bileşenlerinden biri olsalar da, özünde sosyalistler olmadığını söyleyen Benlisoy’a göre, bu ölçekte bir toplumsal sarsıntıyı mümkün kılan asıl etken, elde mevcut olanı bir anda nitel ve nicel olarak çoğaltan yeni ve beklenmedik bir faktörün o tarihsel ana intikaliydi.

Benlisoy kitabında, siyaset kuramı ve güncel politik gelişmeleri yorumlayarak, her türlü rasyonelleştirme girişimine direnen bir şiirsel boyutu olduğunu söylediği Gezi sürecinin nitelikli bir fotoğrafını çekiyor.

Künye: Foti Benlisoy – Gezi Direnişi: Türkiye’nin ‘Enteresan’ Başlangıcı, Agora Kitaplığı, siyaset, 165 sayfa

Fernando Pessoa – Felsefi Denemeler (2013)

FELSEFİ DENEMELER, Fernando Pessoa, editör: Nuno Riberio, çeviren: Ümit Şenesen, Aylak Adam Yayınları, felsefe, 223 sayfa

Portekiz edebiyatının ünlü ismi Fernando Pessoa’nın şiirler ve kurmaca eserlerin yanı sıra, siyaset, felsefe, iktisat, mistisizm ve astroloji de dahil çok farklı alanlarda araştırmaları olduğu biliniyor. Bunlardan felsefe yazıları, editör Nuno Riberio’nun özenli çalışmasıyla ortaya çıktı ve nihayet Türkçeye de kazandırılan bu kitapta bir araya getirildi. Pessoa çoğu yayınlanmamış bu yazılarında, akılcılığın doğası, özgür irade, sorumluluk fikri, yanılgı ve bilimin sınırları gibi felsefi sorunları irdelemesinin yanı sıra, felsefe tarihinde iz bırakmış Herakleitos, Aquinolu Thomas ve Pascal gibi düşünürlere de odaklanıyor.

Sevda Bekman ve Ayhan Aksu-Koç (der.) – İnsan Gelişimi, Aile ve Kültür: Farklı Bakış Açıları (2013)

İNSAN GELİŞİMİ, AİLE VE KÜLTÜR: FARKLI BAKIŞ AÇILARI, derleyen: Sevda Bekman ve Ayhan Aksu-Koç, çeviren: Aylin Onacak, Koç Üniversitesi Yayınları, psikoloji, 463 sayfa

Gelişim psikolojisi ve kültürel psikoloji alanında çalışmış Çiğdem Kağıtçıbaşı’nın katkılarını anmayı amaçlayan ‘İnsan Gelişimi, Aile ve Kültür’, toplumsal psikolojiden gelişim psikolojisine, kültürel psikolojiden müdahale politikalarına kadar, psikoloji bilimi alanına giren pek çok konuyu tartışıyor. Kitapta, kültürle ana babalık arasındaki ilişki, kültürel bağlamda benlik gelişimi, toplumsal değişimin aile ve toplumsal cinsiyet rollerine etkileri ve müdahale programlarının bir kültürel bağlamdan bir diğerine aktarılması gibi, hem insan gelişimi disiplininin hem kültürel yaklaşımın en çok ilgilendiği konular ele alınıyor.

Kolektif – Bir Daha Asla! (2013)

BİR DAHA ASLA!, yayına hazırlayan: Asena Günal ve Önder Özengi, vaka incelemeleri: Mehmet Sinan Birdal ve Derviş Aydın Koç, İletişim Yayınları, siyaset, 245 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu eldeki çalışma, farklı disiplin ve teorik perspektiflerden hareketle geçmişle yüzleşme ve özürlerin Türkiye’deki siyasi kamusal kültürü çeşitli açılardan nasıl güçlendirebileceğine odaklanıyor. Kitapta, tarihsel bir diyalog olarak özrün anlamı, trajedilerle yüklü tarihi mirası devralmış toplumların bu mirasla yüzleşmesinin psiko-politiği, yüzleşmenin politik ve kültürel etkileri, Türkiye’nin tarihsel mirasından yüzleşmesi gereken kimi örnekler gibi konular tartışılıyor. Kitabın vaka incelemeleri bölümü ise, özürlerin geçmişle hesaplaşmada kritik rol oynadığı bir dizi uluslararası örneği ele alıyor.

Hans Reichenbach – Bilime Yeni Pozitivist Bakış (2013)

BİLİME YENİ POZİTİVİST BAKIŞ, Hans Reichenbach, çeviren: Nusret Hızır ve Halil Vehbi Eralp, Epos Yayınları, bilim, 110 sayfa

Viyana Çevresi’nin önde gelen temsilcilerinden Hans Reichenbach, aynı zamanda 1933 üniversite reformu ile Türkiye’ye gelmiş yabancı profesörlerden. Bu kitap, Reichenbach’ın Türkiye’de bulunduğu dönemde, Üniversite Konferansları esnasında sunduğu bildirilerden oluşuyor. Reichenbach bildirilerinde, felsefe ve doğa bilimlerini, doğa kanununu, Descartes ve Rasyonalizmi, David Hume’un Duyumculuk yaklaşımını, Kant’ın eleştirel felsefedeki konumunu, nedensellik ve tümevarımı tartışıyor. Kitapta bir araya getirilen metinler, Türkiye’deki bilim felsefesi ve tarihi çalışmalarını derinden etkileyen bir ismi tekrar hatırlatmalarıyla önemli.

Hrant Der Andreasyan – Polonyalı Simeon’un Seyahatnâmesi (1608-1619) (2013)

POLONYALI SIMEON’UN SEYAHATNÂMESİ (1608-1619), Hrant Der Andreasyan, yayına hazırlayan: Saro Dadyan, Everest Yayınları, tarih, 244 sayfa

Hrant Der Andreasyan, Krapar adı verilen Klasik Ermeniceden birçok eseri tercüme ederek Osmanlı tarihine çok önemli katkılarda bulunmuş bir isim. Andreasyan’ın bu çalışmalarından biri de, aslen Kefeli bir Ermeni ailesine mensup Polonyalı Simeon’un, Osmanlı İmparatorluğu’nun on yedinci asır başlarındaki durumunu aydınlatan bu seyahatnâmesi. 1608’de Lemberg’ten yola çıkıp İstanbul’a varmış ve burada bir yıl kaldıktan sonra, Ege ve Marmara Havzası, Venedik, Roma, İzmir, Muş, Mısır ve Kudüs’ü ziyaret etmiş Simeon, gördüğü yerlerin coğrafi, etnik, iktisadi ve toplumsal durumuna dair zengin gözlem ve saptamalarda bulunuyor.

Alain de Libéra – Ortaçağ Felsefesi (2013)

ORTAÇAĞ FELSEFESİ, Alain de Libéra, çeviren: Işık Ergüden, Dost Yayınevi, felsefe, 127

Ortaçağ felsefesi ve Hıristiyan teolojisi konularında uzman isimlerden olan profesör Alain de Libéra elimizdeki çalışmasında, Ortaçağ felsefe literatürünü baştan sona kat ederek, dönemin düşünsel atmosferine dair nitelikli bir rehber sunuyor. Libéra, Ortaçağ felsefesinin ana metinleri ile bu dönemde yapılmış Yunan, Arap, Yahudi felsefe çeviri ve derlemelerini; dönemin temel bilgi biçimlerini; Ortaçağ mantığının yeniliklerini; doğa felsefesinin bir bölümü olan Ortaçağ fiziğinin özgünlüğünü; dönem düşünürlerinin metafizik sorunlara yaklaşımını ve Ortaçağ’da psikoloji ile etik konularında yapılmış çalışmaları irdeliyor.

Bahar Eriş – Her Çocuk Üstün Yeteneklidir (2013)

HER ÇOCUK ÜSTÜN YETENEKLİDİR, Bahar Eriş, Alfa Yayınları, eğitim, 278 sayfa

Bahar Eriş eldeki kitabında, ailelere ve eğitmenlere akademik dilden olabildiğince uzak bir üslupla, üstün yetenekle ilgili külliyatı farklı bir bakışla sunuyor. Kitapta üstün yetenek ile ilgili en son araştırmalardan yola çıkılarak sık sorulan sorular yanıtlandığı gibi, konuya dair yanlış bilinenler de aydınlatılıyor ve bu da, gerçek hayattan örnekler eşliğinde sunuluyor. Eriş, üstün yeteneğin ortaya çıkarılmasını, Asperger sendromu ve üstün yetenek ilişkisini, üstün yetenekli olarak addedilen kişilerin nasıl bir çocukluk dönemi geçirdiğini ve üstün yetenekliler için hazırlanan eğitim programlarını ele alıyor.

Gürsel Göncü (haz.) – Yaşarken Yazılan Tarih (2013)

YAŞARKEN YAZILAN TARİH, hazırlayan: Gürsel Göncü, Metis Yayınları, tarih, 100 sayfa

Gezi Direnişi özel sayısı olarak hazırlandığı için tümüyle kapatılan NTV Tarih Dergisi, bir internet sitesinde yayınlandıktan sonra, nihayet elimizdeki kitapla kalıcılaştırılıyor. Direnişi güncel ve tarihi bir perspektifle ele alması ve Gezi’ye özel hazırlanan görselleriyle koleksiyonluk bir içeriğe sahip dergide, Osmanlı’dan bugüne Gezi Parkı planlamaları, bin yıllık dönemde İstanbul ayaklanmaları, Türkiye’deki devlet-medya ilişkisinin ekonomi-politiği, direnişten sokak sanatı örnekleri, Jön Türkler’den 1990’lara genç kuşakların tarihsel evrimi, İstanbul’daki kent planlamalarının tarihsel gelişimi gibi ilgi çekici konular yer alıyor.