2013 – Sayfa 17 – Dipnotski

Alfred Döblin – Berlin-Aleksander Meydanı (2013)

BERLİN-ALEKSANDER MEYDANI, Alfred Döblin, çeviren: Ahmet Arpad, Everest Yayınları, roman, 470 sayfa

Alfred Döblin, Türkçede yeniden basılan ‘Berlin-Aleksander Meydanı’nda, 1920’lerin Almanya’sında başına gelmedik bela kalmayan Franz Biberkopf’un zorluklarla dolu hikâyesini anlatıyor. Biberkopf, belalı olaylar nedeniyle girdiği cezaevinden henüz çıkmış ve Berlin’e gelmiştir. Oysa 1920’lerin Berlin’i tümüyle yoksulluğa, fuhuşa, belalı tiplere ve belirsizliklere batmıştır. Biberkopf için özgürlüğünün ilk günleri sakin geçer. Fakat kahramanımız, hiçbir suça bulaşmayacağına dair kendisine söz vermiş olsa da, her belayı adeta üstüne çekecek ve her seferinde de biraz daha çökmüş bir halde Aleksander Meydanı’nda görünecektir.

Carolyn Meggitt – Çocuk Gelişimini Anlamak (2013)

ÇOCUK GELİŞİMİNİ ANLAMAK, Carolyn Meggitt, çeviren: Evin Kantemir, Optimist Kitap, çocuk, 288 sayfa

Uzun yıllardır hemşirelik ve ebelik yapan Carolyn Meggitt, deneyimlerinden yola çıkarak hazırladığı eldeki rehber kitabında, çocuk gelişiminin belli başlı dönemeçleri hakkında ebeveynleri aydınlatıyor. Meggitt, yeni çocuk sahibi anne-babalara bilhassa hitap eden çalışmasında, çocuklarda gelişimin ilk evrelerini, farklı disiplinlerin çocuk gelişimine katkılarını, çocuk gelişiminin kritik dönemeçlerini, bebeğin dünyaya geldiği ilk haftalarda dikkat edilmesi gereken noktaları, ebeveynlerin çocuklarının gelişiminde ne şekilde teşvik edici roller üstlenebileceğini ve çocuk gelişimiyle ilgili teori ve perspektifleri anlatıyor.

Mehmet Naim Turfan – Jön Türklerin Yükselişi (2013)

JÖN TÜRKLERİN YÜKSELİŞİ, Mehmet Naim Turfan, çeviren: Mehmet Moralı, Alfa Yayınları, tarih, 622 sayfa

Mehmet Naim Turfan bu çalışmasında, Osmanlı’ın imparatorluktan ulusa geçiş döneminde askeri geleneğin izini sürüyor ve eski ile yeni arasındaki mücadelenin damgasını vurduğu bu dönemde Jön Türklerin konumunu ayrıntıcı bir bakışla irdeliyor. Çalışmasında, Meşrutiyet döneminin siyasetini kapsamlı bir şekilde inceleyen ve Jön Türk partilerine üye olan ordu subaylarının yalnızca sivil politikacılar tarafından yönlendirilmediğini ortaya koyan Turfan, aşırı derecede karmaşık olan bu yılların siyasetini, Osmanlı imparatorluğunda askeri geleneği ve askeri geleneğin Jön Türkler üzerindeki etkisini çok boyutlu bir bakışla çözümlüyor.

Leo Panitch, Greg Albo ve Vivek Chibber (haz.) – Ekonomik Kriz ve Sol (2013)

EKONOMİK KRİZ VE SOL, hazırlayan: Leo Panitch, Greg Albo ve Vivek Chibber, çeviren: Umut Haskan, Yordam Kitap, siyaset, 336 sayfa

‘Ekonomik Kriz ve Sol’, ‘Socialist Register’ dergisinde 2012’de yayınlanmış makalelere yer veriyor ve ağırlıklı olarak, kapitalizmin, ekonomik krizlerin getirilerini kendi lehine çeviren yeni birikim stratejilerini serimliyor. Bunu, Latin Amerika, Ortadoğu, Çin ve Avrupa dahil geniş bir coğrafya gözeterek irdeleyen makaleler, solun bu krize nasıl yanıt vermesi gerektiğini tartışıyor. Anti-kapitalist mücadelede kentleri kazanmanın önemi, kapitalizmin kemer sıkma politikalarına karşı solun direniş imkanları, neoliberal iklim politikalarının çelişkileri ve küresel krizde Körfez ülkelerinin rolü, kitaptaki ilgi çekici konuların birkaçı.

Gülser Erçel (haz.) – Albert Camus: Özgürlük ve Devrim (2013)

ALBERT CAMUS: ÖZGÜRLÜK VE DEVRİM, hazırlayan: Gülser Erçel, Kafe Kitap, biyografi, 350 sayfa

Gülser Erçel eldeki çalışmasında, 7 Kasım 2013’te 100 yaşına basacak olan Albert Camus’nün hayatı ve sanatına odaklanıyor. Erçel kitabında, Camus’nün doğduğu ve büyüdüğü çevre, eğitim yılları, 2. Dünya Savaşı’nda yaşadıkları ve Fransa’nın kültür-sanat dünyasındaki dostluklar gibi biyografik bilgiler vermesinin yanı sıra, Camus’nün edebiyat arenasında önemli bir yazar haline gelme sürecini; Combat gazetesini yayınlamaya başlaması ile L’Express dergisindeki yazarlık günlerini; roman, öykü, oyun ve deneme gibi farklı türlerdeki üretimlerini; felsefeye yaptığı özgün katkıları ve Cezayir savaşı konusundaki tutumunu da aydınlatıyor.

Tuğba Çelik – Varoluş ve Roman (2013)

VAROLUŞ VE ROMAN, Tuğba Çelik, Anı Yayıncılık, inceleme, 104 sayfa

Tuğba Çelik ‘Varoluş ve Roman’da, Gürsel Korat’ın yayınlanmış dört romanını varoluşçu roman bağlamında inceliyor. Çelik çalışmasına Heidegger, Kierkegaard, Nietzsche ve Merleau Ponty gibi düşünürlerin fikirleri ekseninde varoluşçuluğun felsefi boyutunu analiz ettiği bir bölümle başlıyor. Kitabın ikinci bölümü, Jean Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Dostoyevski, Franz Kafka, Albert Camus, Virginia Woolf ve William Faulkner bağlamında varoluşçu romanı tartışıyor. Çelik kitabının son bölümünde ise, daha önce çizdiği kavramsal çerçeveden hareketle, Gürsel Korat’ın romanlarını, varoluşçu romanın nitelikleri ekseninde irdeliyor.

Kolektif – Oyuncu İçin Pratik Elkitabı (2013)

OYUNCU İÇİN PRATİK ELKİTABI, Kolektif, çeviren: Deniz Ölmez, Metis Yayınları, rehber, 112 sayfa

Farklı yazarların katkıda bulunduğu ve ünlü senaryo yazarı David Mamet’in önsözüyle açılan ‘Oyuncu İçin Pratik Elkitabı’, oyunculuğun temel kurallarını, açık ve anlaşılabilir bir üslupla ortaya koymasıyla konu hakkında nitelikli bir rehber. Ele aldığı konuyu örnek oyun parçaları üzerinden açıklamasıyla oldukça pratik olan çalışmada, oyunculukta hareket ve tavır, sahnenin analizi, oyunculuğu besleyen dış araçlar, bir sahne için hazırlanırken dikkat edilmesi gerekenler, oyunculuktaki duygusal tuzaklar ve doğal oyunculuğun önünde önemli bir engel haline gelebilen karakter efsanesiyle yüzleşmek gibi pratik konular anlatılıyor.

Yeşim Dinçer (ed.) – İsyan ve Devrim Filmleri (2013)

İSYAN VE DEVRİM FİLMLERİ, editör: Yeşim Dinçer, Yordam Kitap, sinema, 352 sayfa

‘İsyan ve Devrim Filmleri’, sinema tarihinde iz bırakmış politik filmleri tarihsel bağlamı içinde değerlendiren yazılardan oluşuyor. Aralarında Zahit Atam, Yıldız Silier, Bülent Görücü, Neslihan Cangöz, Seray Genç, Yeşim Dinçer ve Çağrı Kınıkoğlu’nun bulunduğu yazarlar, Potemkin Zırhlısı, İsyan, Kızıllar, Metropolis, Modern Zamanlar ve V For Vendetta gibi isyan ve devrim temalı filmleri politik bir çözümlemeye tabi tutuyor. Politik sinemanın yetkin örneklerine dair bilgilenmek isteyenlere keyifli bir okuma vaat eden kitapta, benzer temada birçok filmin, editör tarafından hazırlanmış künye bilgileri ve özetleri de sunuluyor.

Haydar Ergülen – Nar (2013)

NAR, Haydar Ergülen, Kırmızı Kedi Yayınları, şiir, 248 sayfa

Yeni bir baskıyla yayınlanan ‘Nar’, önemli şairlerimizden Haydar Ergülen’in bütün şiirlerinin ilk cildi. Ergülen, ilk baskısı 1995’te yapılan ‘Eskiden Terzi’ kitabına adını veren şiirinde şöyle diyor: “beni eskit, bir terzi çıkar / fazlalıklarımdan, prova yokmuş / meğer! acıyan ve acıtan ten var / oldukça gövde dikiş tutmuyor // eskiden terziydim, dar vakitte / dükkânım vardı, ilk gömleğim / tez uçtuydu tenimden, o hevesi / artık gönlüm seçmiyor // teninden bir yağmur biç bana da / aramızın açıldığı yerden, o makas / hatırayı paslı bıraktı! düğmenin / yeraltında ten yokmuş tenhadan başka // şimdi heves bol geliyor”

V. Doğan Günay – Söylem Çözümlemesi (2013)

SÖYLEM ÇÖZÜMLEMESİ, V. Doğan Günay, Papatya Yayınları, inceleme, 382 sayfa

V. Doğan Günay elimizdeki çalışmasında, siyasetçilerin, sanatçıların, basın çalışanlarının, devlet adamlarının, kısacası toplumun her kesiminden bireylerin sıklıkla kullandığı söylem terimini, disiplinlerarası bir yaklaşımla çözümlüyor. Kitapta, toplumbilim, felsefe ve dilbilim alanlarındaki söylem çözümleme biçimleri; söylemin özellikleri ve türleri; farklı anlatım biçimlerinde söylem; söylem ve kiplik belirleyicileri gibi konular kapsamlı bir biçimde açıklanıyor. Alana dair zor konuları örneklendirerek anlatan çalışmanın, söylem konusundaki mevcut kafa karışıklığını gidermesiyle de iyi bir rehber olduğu söylenebilir.