2013 – Sayfa 21 – Dipnotski

Ruşen Keleş – Kentleşme Politikası (2013)

KENTLEŞME POLİTİKASI, Ruşen Keleş, İmge Yayınları, kent, 703 sayfa

Ruşen Keleş’in ilk baskısı 1984’te yapılan ‘Kentleşme Politikası’, aradan geçen zamanda onlarca baskı yaparak, kent-çevre yazını alanında haklı bir üne kavuşmuş. Kitapta kentleşme, arsa spekülasyonu, konut, gecekondu, imar ve çevre konuları kapsamlı bir şekilde açıklandığı gibi, bu alanlardaki sorunlar saptanıyor ve bunlara dair çözüm önerileri sunuluyor. Keleş’in çalışması, yıllardır çarpıklığından kurtulamayarak kimliklerini yitirmiş kentlerin bu hale gelmesindeki başlıca etken olan iktidarların kalkınmacı politikalarını sorguluyor ve bu kötü gidişin sona erdirilmesi için yapılması gerekenlerin neler olduğuna odaklanıyor.

Necati Mert – Memleket Kitabevi (2013)

MEMLEKET KİTABEVİ, Necati Mert, İletişim Yayınları, anı, 309 sayfa

Taşrada kitabevi açmak ve onu yaşatmak, kuşkusuz büyük bir aşk ve özveriyle mümkün. Necati Mert de, bu tutkuyu yıllarca içinde taşımış insanlardan. Kendisi Adapazarı’nda, hem de ülkenin en karanlık günlerinden 12 Mart muhtırası dönemlerinde, büyük zorluklara katlanarak bir kitabevi açmış. Türkiye Öğretmenler Sendikası’na (TÖS) üye bir öğretmen olan ve kovuşturmalara uğrayan Mert, bir arkadaşının önerisiyle kitabevi kurmaya karar verir. Eldeki anılar, kitabevinin yaşatılma macerasını merkeze alırken, taşra insanına dair zengin gözlemleri ve ülkedeki politik, toplumsal değişim sürecini kayda geçirmesiyle dikkat çekiyor.

Süreyyya Evren – Anarşizmler: Anarşizmin Geçmişi ve Tarihleri (2013)

ANARŞİZMLER: ANARŞİZMİN GEÇMİŞİ VE TARİHLERİ, Süreyyya Evren, çeviren: Barış Yıldırım ve Elmas Deniz, İletişim Yayınları, siyaset, 280 sayfa

Eldeki çalışma, anarşizmin tarihsel gelişimini ayrıntılı bir bakışla inceliyor. Süreyyya Evren burada, 2000’lerdeki küreselleşme karşıtı hareketlerde görülen yeni anarşist yönelimleri; anarşizmin tarihsel temsilleri bağlamında post-anarşizm ve klasik-anarşizm arasındaki farklılıkları; anarşist literatürün önünü açan Paul Eltzbacher ve George Woodcock’un eserlerinin anarşizme ilişkin bilgiyi nasıl biçimlendirdiğini; anarşist literatürün Avrupa merkezli perspektifinden kaynaklanan sorunları ve anarşizm geçmişinden soyutlanmış kadın anarşistleri, anarko-feminizmi, gay aktivistleri, queer anarşizmi ve sanatsal anarşizmi irdeliyor.

Juan Manuel Parada – İşgal ve Diğer Öyküler (2013)

İŞGAL VE DİĞER ÖYKÜLER, Juan Manuel Parada, çeviren: Berna Talun Üğüten, Alakarga Yayınları, öykü, 103 sayfa

‘İşgal ve Diğer Öyküler’, Venezuella edebiyatının genç isimlerinden Juan Manuel Parada’nın son öykülerinden oluşuyor. Öyküler, Parada’nın şiirsel üslubu ve karakterleri inşa etmedeki kabiliyetiyle öne çıkıyor ve kitabın ilk öyküsü olan ‘İşgal’, buna verebileceğimiz en iyi örnek. İsyana dönüşen bir köylü hareketini beş farklı karakterin gözünden aktaran öykü, orta sınıftan gelip isyana destek veren, ama çelişkileri nedeniyle kısa bir süre sonra teslim olan yazar Numas ile topraklarını kaybetmemek, daha insanca yaşamak uğruna ölümü bile göze alan köylüler Elias, Zapata, Calistra ve Rufino arasındaki gerilim üzerine inşa edilmiş.

Aristoteles – Politika (2013)

POLİTİKA, Aristoteles, çeviren: Furkan Akderin, Say Yayınları, felsefe, 272 sayfa

Aristoteles, siyaset teorisinde önemli bir yer tutan ‘Politika’da, Yunan kent devletinin doğası ve farklı yönetim tarzları üzerine düşünüyor. Sekiz kitaptan oluşan eserde Aristoteles, kent devletinin ne olduğunu; başta Platon olmak üzere, Khalkedonlu Phales, Miletoslu Hippodamus gibi düşünürlerin ideal devlet görüşlerinin eksikliklerini; siyasi güçün ne şekilde dağıtılması gerektiğini; anayasa, demokrasi, oligarşi ve monarşi türlerini; anayasal değişimlerin, devrimler ve isyanların nedenlerini; ideal devlet ve ideal vatandaşın ne olduğunu ve ideal bir devlette çocukların eğitiminin nasıl olması gerektiğini irdeliyor.

Binnaz Öner – Esme (2013)

ESME, Binnaz Öner, Evrensel Yayınları, roman, 416 sayfa

Binnaz Öner’in ‘Esme’si, yazarın geçen yıl yayınlanan ve 1915’te bu topraklarda Ermenilerin başına gelen trajik olayları anlattığı ‘Geride Kalanlar’ın devam niteliğindeki romanı. Roman bu sefer, 1915’ten sonraki dönemi; yani saltanatın devrildiği, Osmanlı’nın tarih sahnesinden çekildiği ve Cumhuriyet’in ilk kuruluş yıllarını hikâye ediyor. Öner burada da, Urfa’nın Kayalık köyünde soykırımdan arta kalmış Ermeniler ile Türkler ve Kürtlerin, tarihin bu topraklara adeta bir leke gibi bıraktığı trajedilerle dolu bir geçmişle yüzleşmelerini ve bunu yaparken de, birbiriyle yaşadıkları yakınlaşma ve çatışmaları anlatıyor.

Kolektif – İşçi Sınıfı Kimlikler Arasında (2013)

İŞÇİ SINIFI KİMLİKLER ARASINDA, kolektif, derleyen: Michael Zweig, çeviren: Haldun Ünal, h20 Kitaplığı, siyaset, 237 sayfa

Alanında uzman pek çok ismin katkıda bulunduğu eldeki çalışma, ABD’deki işçi sınıfının, ülkedeki sivil haklar mücadelesi ve toplumsal hareketlerle ilişkisini araştırıyor. Kitapta karşımıza, işçi sınıfının yaşamında ırk, cinsiyet ve feminizmin yeri; neoliberalizm döneminde işçi sınıfının konumu; işçi sınıfının gözünden 11 Eylül saldırıları; Amerika’da işçi sınıfının örgütlülüğü; sendikaların gücünün azalmasıyla işçi sınıfının yaşam standartlarında saptanan değişimler; genç işçilerin ve öğrenci işçilerin sınıfsal aidiyetleri üstlenme biçimleri; sınıf atlama rüyası ve kültürel çatışmalar gibi ilgi çekici konular çıkıyor.

Tonino Benacquista – Malavita (2013)

MALAVİTA, Tonino Benacquista, çeviren: Bahadırhan Bozkurt, Doğan Kitap, roman, 263 sayfa

Tonino Benacquista, sinemaya da uyarlanmış ‘Malavita’da, mafyatik geçmişinin adım adım izlediği Giovanni Manzoni’nin yaşadığı tehlikeli olayları hikâye ediyor. Eski mafya üyesi Manzoni, arkadaşları aleyhine tanıklık etmesi karşılığında, Fransa’da yeni bir kimliğe ve yeni bir hayata kavuşmuştur. Fakat Manzoni için beladan uzak kalabilmek, neredeyse imkânsıza yakındır. Oğlu Warren, babasının geçmişine özenerek okulda haraç toplamaya başlamıştır. Bunun ertesinde yaşanan kimi gelişmeler, Manzoni’nin büyük bir çabayla uzak tutmaya çalıştığı belaların, büyük riskler alarak kurduğu yeni hayatını baştan başa kuşatmasına neden olur.

Niccoló Machiavelli – Prens (2013)

PRENS, Niccoló Machiavelli, çeviren: Buğra Poyraz, Kabalcı Yayınları, siyaset, 244 sayfa

Niccoló Machiavelli’nin ‘Prens’i veya diğer adıyla ‘Hükümdarlıklar Hakkında’sı, dört yüz yıldır okunan bir siyaset kitabı klasiği. Machiavelli ismi olumsuz telaffuzların hedefi olsa ve bu eseri de diktatörlüğün el kitabı olarak yaftalansa da, kendisinin ideali, barbar saldırılarına karşı İtalyan birliğini kurmaktı. Machiavelli burada, hükümdarlık çeşitleri, kendi yasalarına göre yaşayan kentlerin nasıl yönetilmesi gerektiği, hükümdarlıkların güçlü olup olmadıklarının nasıl anlaşılabileceği, paralı askerler, hükümdarların sözlerini nasıl tutmaları gerektiği ve bir hükümdarın saygı görmesinin koşullarını ele alıyor.

Aristoteles – Atinalıların Devleti (2013)

ATİNALILARIN DEVLETİ, Aristoteles, çeviren: Ari Çokona, İş Kültür Yayınları, felsefe, 93 sayfa

Atina demokrasisi ve kurumları hakkında bizi aydınlatan ‘Atinalıların Devleti’, Aristoteles’in ünlü eseri ‘Politeia’nın ilk bölümü. Düşünür, iki bölümden oluşan eserinin ilk bölümünde monarşi, oligarşi, tiranlık, demokrasi gibi farklı yönetim biçimlerinin gelişimi ve birbiriyle giriştikleri tarihsel çekişmeler üzerinden Atina devletinin bir tarihini sunuyor. Düşünür kitabının ikinci bölümünde de, ilk bölümde tarihini anlattığı Atina devletinin yapısına ve işlevine odaklanıyor. Yurttaşlık, halk meclislerinin yetkileri, mahkemeler ve memurların devleti yönetmeleri, Aristoteles’in bu bağlamda irdelediği kimi konular.