Etiket: 2020

Seyfettin Kaya – Ortaçağ İslâm Dünyasında Rasathaneler (2020)

Seyfettin Kaya’nın bu özenli çalışması, Ortaçağ İslam dünyasında kurulan ve zaman içerisinde gelişme gösteren rasathaneleri çok yönlü bir bakışla irdeliyor.

Kitap, İslam dünyasında kurulan ilk rasathaneleri inceleyerek başlıyor.

Burada, 828’de kurulan Şemmâssiye Gözlemevi’nden Ebü’l Vefâ Bûzcânî’nin Bab-ı Tibn Gözlemevi’ne pek çok rasathane, buradaki astronomlar ve bu gözlemevlerindeki astronomi faaliyetleri ele alınıyor.

Kitabın devamındaki bölümleri ise İslam dünyasında 10. ve 15. yüzyıllar arasında kurulan rasathaneleri konu ediniyor.

  • Künye: Seyfettin Kaya – Ortaçağ İslâm Dünyasında Rasathaneler, Libra Kitap, tarih, 239 sayfa, 2020

Kolektif – Sosyoloji Sözlüğü (2020)

600’den fazla madde içeren sağlam bir sosyoloji sözlüğü.

Avrupa’nın yanı sıra Amerika gelenekleri ve yaklaşımlarını barındırmasıyla da dikkat çeken çalışma, sosyoloji alanından maddeler, ekoller, kuramlar, kuramcılar ve alandaki belli başlı tartışmaları barındırıyor.

Dünyanın farklı coğrafyalarından, alanında uzman akademisyenlerin katkıda bulunduğu çalışma, sosyolojinin klasik konuları kadar kültürel değişim, genetik, küreselleşme, haberleşme teknolojileri, yeni savaşlar ve terörizm gibi, alanın ilgilendiği görece yeni konuları da açıklıyor.

Öğrenciler ve akademisyenlerin yanı sıra, sosyolojiye ilgi duyan her okurun muhakkak edinmesi gereken bir çalışma.

  • Künye: Kolektif – Sosyoloji Sözlüğü, editör: Bryan S. Turner, çeviren: Y. Gurur Sev, Pinhan Yayıncılık, sosyoloji, 1016 sayfa, 2020

Seyyid Ahmed Canpulad – İstiklâl Harbi’nde İranlı Bir Subayın Anıları (2020)

Yabancı kökenli askerlerin Milli Mücadele’ye katkısı konusunda çok az kaynak vardır.

İranlı Seyyid Canbulad’ın anılarını sunan elimizdeki çalışma ise, bu alandaki boşluğu bir nebze de olsa dolduruyor.

Seyyid Canbulad, de İstiklâl Harbi boyunca Türk Ordusu’nda teğmen ve üsteğmen olarak hizmet vermiş, İkinci İnönü Muharebesi’nden sonra grup karargâhına alınmış ve Büyük Taarruz’da da bir subay olarak yer almıştı.

Canbulad’ın anıları, Milli Mücadeleye dair pek çok ilgi çekici ayrıntı barındırmasıyla önemli.

  • Künye: Seyyid Ahmed Canpulad – İstiklâl Harbi’nde İranlı Bir Subayın Anıları, çeviren: Mehmet Çalışkan, Kronik Kitap, anı, 96 sayfa, 2020

Donatella Di Cesare – Egemen Virüs (2020)

Koronavirüs, kapitalizmin acımasızlığını çarpıcı bir biçimde ortaya koydu.

Donatella Di Cesare’nin bu özgün çalışması, hem koronavirüsün nasıl bir dönüm noktası olduğunu gözler önüne seriyor hem de virüsün yakın ve uzak gelecekte ne gibi etkiler yaratacağını tartışıyor.

Di Cesare, koronavirüsün ekolojik sorunlar, uzmanların yönetimi, korkunun egemenliği, komplo teorileri, mecburi mesafeler ve dijital kontrol gibi farklı yansımalarını çok yönlü bir bakışla irdeliyor.

Kitaptan birkaç alıntı:

“Onu görmezden gelen ya da ondan yararlandığı iddia edilen egemenlikle alay eder. Ve her yerde teknik bir idareye indirgenmiş siyasi yönetişimin sınırlarını ortaya çıkaran, yönetilemez bir felaketin adı haline gelir. Çünkü kapitalizm -biliyoruz ki- doğal bir felaket değildir.”

“Bu sadece bir kriz değil, aynı zamanda ağır çekim bir felaket.”

“Mitin etkinliği doğrulukta değil, karşılık verdiği ihtiyaçlarda, uyandırdığı duygularda ve tutuşturduğu önerilerde yatar.”

“Viropolitikanın veya daha iyi bir ifadeyle koronapolitikanın sahne arkasında “fobokratik egemen” ürkütücü bir şekilde belirir. Tekrarlanan savaş çağrıları, ulusa seslenişler bunun açık bir işaretidir.”

“Kriz öngörülemeyen bir olayla tetiklenecek […]. İnsanlar, şu an yalnızca birkaç kişinin görebildiğini tüm çıplaklığıyla aniden görecekler: “daha iyi” yaşamı hedefleyen tüm ekonomik düzenin “iyi” yaşam karşısında baş düşman haline geldiğini.”

  • Künye: Donatella Di Cesare – Egemen Virüs: Kapitalizm Nefessiz Bırakır, çeviren: Balkır Uysal, Pinhan Yayıncılık, siyaset, 104 sayfa, 2020

Kolektif – Kolektif Hafıza Kitabı (2020)

Kolektif hafıza son yıllarda en çok gündeme gelen kavramlardan.

Peki, kolektif hafıza tam olarak ne anlama geliyor.

İşte bu usta işi derleme de, kavramın anlamını ve kökenini çok yönlü bir bakışla ortaya koymasıyla büyük bir boşluğu dolduruyor.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar, öncüler ve klasiklerden çağdaş çalışmalara, kolektif hafızayı konu edinen eski ve yeni çalışmaları çok yönlü bir bakışla irdeliyor.

Alana giriş yapmak isteyen her okurun muhakkak edinmesi gereken bir eser.

  • Künye: Kolektif – Kolektif Hafıza Kitabı, derleyen: Jeffrey K. Olick, Vered Vinitzky-Seroussi ve Daniel Levy, çeviren: Zehra Can, Ümit Keskin ve Tarık Özbek, Dipnot Yayınları, sosyoloji, 363 sayfa, 2020

Kolektif – Osmanlı Payitahtında Siyasi Muhalefet ve Protesto Kültürü (2020)

Osmanlı toplumuna siyasi muhalefet ve protesto kültürünü perspektifinden bakan özgün bir derleme.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar,

  • Fatih Sultan Mehmed dönemi Yeniçeri isyanları,
  • Osmanlı toplumunda siyasi muhalefet ve sefer ilişkisi,
  • Tanzimat dönemi Avrupa merkezli Türkçe gazetelerin başını çektiği muhalefet anlayışı,
  • Bir siyasi muhalefet aracı olarak mizah,
  • Geç Osmanlı’da siyasi protestonun dinamikleri,
  • Osmanlı İstanbul’unda mikro direniş ve mekân,
  • İstibdat ve Meşrutiyet dönemlerinde gayrimüslim Osmanlıların protesto hareketleri,
  • Milli Mücadele’nin göz ardı edilen toplumsal hareketleri olarak 1919 Fatih, Üsküdar ve Kadıköy mitingleri,
  • İttihat ve Terakki Cemiyetinin milliyetçiliği bağlamında partinin kitle siyaseti ve söylemleri,
  • Ve bunun gibi pek çok konuyu tartışıyor.

Künye: Kolektif – Osmanlı Payitahtında Siyasi Muhalefet ve Protesto Kültürü, editör: Yasemin Avcı, Umut Karabulut ve Sezen Karabulut, Libra Kitap, tarih, 455 sayfa, 2020

Eric R. Kandel – Sanatta ve Beyin Biliminde İndirgemecilik (2020)

Sanat ve bilimde ortak bir zemin nasıl bulunabilir?

Nobel Ödüllü Eric Kandel, hem bilimin insan algısının karmaşıklıklarını nasıl keşfedebileceğini hem de bilimin harika sanat eserlerini algılamamıza, takdir etmemize ve anlamamıza nasıl yardımcı olabileceğini gösteriyor.

Bilimin bir sanat eserini deneyimleme ve anlamlandırmadaki etkisini sorgulayan Kandel, hafızanın nörobiyolojik temellerini ortaya koyan çalışmalarını bu kez sanata uyguluyor ve bu bağlamda öznel dünyalarını renk, biçim ve ışığa damıtan modern sanatçıların nörobilimsel analizini yapıyor.

Kandel ayrıca, resim sanatının Turner, Monet, Kandinsky, Schoenberg ve Mondrian’ın eserlerinden Pollock, de Kooning, Rothko, Louis, Turrell ve Flavin’in soyut dışavurumculuğuna ulaşmak için nasıl bir indirgemeci yaklaşım içinde olduğunu ayrıntılarıyla aktararak, bu yolculuğun sonunda Katz, Warhol, Close ve Sandback’in eserlerini analiz ediyor.

  • Künye: Eric R. Kandel – Sanatta ve Beyin Biliminde İndirgemecilik: İki Kültür Arasında Köprü Kurmak, çeviri: Mehmet Doğan, Koç Üniversitesi Yayınları, bilim, 216 sayfa, 2020

Yasemin Hamzaoğlu – Karadeniz’in Değirmenleri (2020)

On dokuzuncu yüzyılda Trabzon Vilayeti’nde bulunan, şimdinin fabrikalarının ilk örnekleri olan değirmenler üzerine harikulade bir çalışma.

Osmanlı’nın şehirdeki üretim, tüketim, sosyal, ekonomik ve endüstriyel gelişiminin bir panoramasını değirmenler üzerinden izleyen çalışma, o dönemde Trabzon Vilayeti’nde üretilen tahılların değirmenlerde işlenmesinden sofralara gelene kadarki süreç üzerine önemli tespitlerde bulunuyor.

Yasemin Hamzaoğlu’nun araştırması, Trabzon Vilayeti’nde yer alan, yel değirmenleri, keten değirmenleri, palamut değirmenleri, su değirmenleri ve vapur değirmenleri gibi değirmen türlerini açıklayarak başlıyor.

Kitabın devamında ise,

  • Trabzon Vilayeti’nde yer alan değirmenlerin dağılımlarını,
  • Değirmenlerin çalışma sistemlerini oluşturan çark sistemi sayesinde birçok imalathanenin kuruluşunu ve bu imalathanelerin zamanla kuruldukları dönemlerin adeta birer fabrikası niteliğinde nasıl çalıştıklarını,
  • Değirmenlerin, üretim tarihinin yanı sıra, teknoloji ve sanayi tarihi açısından bize neler söyleyebileceğini,
  • Değirmenlerin nasıl çalıştığı, çeşitleri, üretim kapasite ve oranları,
  • Değirmenlerin üretim esnasındaki faydaları,
  • Değirmenlerin içinde bulunduğu nüfusun gereksinimlerini ne oranda karşıladığı,
  • Ve bunun gibi pek çok konu aydınlatılıyor.

Kitap, zengin arşiv belgeleri ve dönemin diğer önemli kaynaklarından bolca yararlanmasıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Yasemin Hamzaoğlu – Karadeniz’in Değirmenleri (19. Yüzyılda Trabzon Vilayeti), Libra Kitap, tarih, 328 sayfa, 2020

Şener Şükrü Yiğitler – Tunç Asker (2020)

Erken Cumhuriyet dönemi romanlarında askerin hammaddesi “Tunç asker”dir.

Tunç asker dayanaklılığın, kahramanlığın, erkekliğin sembolüdür.

İşte Şener Şükrü Yiğiter’in bu önemli incelemesi, söz konusu dönemde Tunç asker imgesinin Türk romanında nasıl işlendiğini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor.

Militarizmin tarihiyle kitabına başlayan Yiğitler, devamında da, Türk edebiyatında militarizmin kendine yer bulma serüvenini, Türk romanında askerlik mesleği ve asker karakterlerinin temsilini, bir ideoloji olarak edebiyatın rolünü, vatandaşlığın militarizasyonunu ve bir asker-bürokrat işbirliği olarak moderleşme gibi pek çok ilgi çekici konuyu irdeliyor.

  • Künye: Şener Şükrü Yiğitler – Tunç Asker: Türk Romanında Asker Miti ve Militarizm (1923-1938), Libra Kitap, inceleme, 512 sayfa, 2020

Cindy Milstein – Anarşizm ve Arzuları (2020)

Anarşizmin temel değerleri, tarihi ve güncel durumu üzerine usta işi bir çalışma.

Kuzey Amerika’daki anarşist hareketlerin en güçlü sözcülerinden biri olan Cindy Milstein’ın çalışması, insanlığın her tür tahakküm ve hiyerarşiden azade kılacak bir anarşizmin açık ve tutkulu ifadesi olarak okunabilir.

Anarşizmin neden en devrimci siyasi kuram ve pratik olduğu, anarşizmin temel değerlerinin neler olduğunu, anarşist bir devrimi neden bugün yapmamız gerektiği ve anarşizmin hedeflediği gibi gündelik hayatlarımızı eşitlikçi ve müşterek etiğin bir modeli olarak nasıl kurgulayabileceğimiz gibi pek çok konuyu irdeliyor.

Milstein bununla da yetinmeyerek Provo’dan radikal ekolojiden Zapatist anarşizme uzanıyor ve böylece anarşizmin kat ettiği pek çok toplumsal ve kültürel hareket için bir yol haritası da sunuyor.

Anarşist siyasetin temel ilkeleri hakkında aydınlanmak isteyenler kadar, dünyayı hepimiz için daha iyi bir yer haline getirmek isteyen her okurun muhakkak edinmesi gereken bir çalışma.

  • Künye: Cindy Milstein – Anarşizm ve Arzuları, çeviren: Tuba Demirci, Sümer Yayıncılık, siyaset, 133 sayfa, 2020