Etiket: 2025

Robert J. Sharer – Maya Uygarlığında Günlük Hayat (2025)

Robert Sharer’ın ‘Maya Uygarlığında Günlük Hayat’ adlı eseri, Amerika’nın gizemli uygarlıklarından biri olan Mayaların günlük hayatlarına dair kapsamlı bir inceleme sunuyor.

Sharer, kitabında Maya toplumunun sosyal, ekonomik ve kültürel yapısını, günlük ritüellerini, inanç sistemlerini ve sanatsal ifade biçimlerini detaylı bir şekilde ele alıyor. Yazar, arkeolojik bulgular, tarihi metinler ve günümüz Maya toplulukları hakkındaki araştırmalar ışığında, Maya yaşamının zengin ve karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Kitapta, Maya şehirlerinin planlanması, mimarisi ve şehir yaşamı; tarım teknikleri, ticaret yolları ve ekonomik sistem; dinî inançlar, tanrılar ve ritüeller; yazım sistemi ve astronomi bilgileri gibi konulara yer veriliyor. Ayrıca, Maya sanatının farklı ifade biçimleri, giyim kuşam, yemek kültürleri ve sosyal hiyerarşi gibi konular da inceleniyor.

Sharer, Maya toplumunun sadece piramitleri ve takvimleriyle değil, aynı zamanda gelişmiş bir tarım sistemi, karmaşık bir sosyal yapı ve zengin bir kültürel mirasa sahip olduğunu vurguluyor. Yazar, Maya uygarlığının çöküşünün nedenleri üzerine de çeşitli teorileri değerlendirerek, bu medeniyetin bıraktığı etkilerin günümüz dünyası için hala önemli olduğunu gösteriyor.

‘Maya Uygarlığında Günlük Hayat’, hem akademik bir çalışma hem de popüler bir kitap olarak kabul edilebilir. Kitap, Maya uygarlığına ilgi duyan herkes için anlaşılır bir dilde yazılmış ve zengin görsel materyallerle desteklenmiş.

  • Künye: Robert J. Sharer – Maya Uygarlığında Günlük Hayat, çeviren: Tufan Göbekçin, Alfa Yayınları, tarih, 416 sayfa, 2025

Ori Schwarz – Dijital Toplumun Sosyolojik Teorisi (2025)

Ori Schwarz’ın ‘Dijital Toplumun Sosyolojik Teorisi’, dijital dönüşümün toplumsal yapılar üzerindeki derin etkilerini, klasik sosyolojik kavramları güncel bir bakış açısıyla yeniden değerlendirerek inceliyor.

Yazar, dijitalleşmenin sadece teknolojik bir değişim olmadığını, aynı zamanda üretim ilişkilerinden sosyal etkileşimlere, kimlik kavrayışından iktidar yapılarına kadar toplumun tüm dokusunu yeniden şekillendiren kapsamlı bir dönüşüm olduğunu vurguluyor. Schwarz, bu dönüşümün kapitalizmin 70’lerdeki krizine verdiği yanıtı ve şirketlerin, devletlerin dijital teknolojileri bu dönüşümü hızlandırmak için nasıl kullandıklarını detaylı bir şekilde analiz ediyor.

Kitap, dijitalleşmenin sadece iş hayatını değil, aynı zamanda günlük yaşamlarımızı da nasıl etkilediğini, sosyal medya ve algoritmaların bireysel ve toplumsal davranışlar üzerindeki gücünü mercek altına alıyor. Schwarz, sosyal sermaye, kimlik, gözetleme gibi temel kavramları dijital çağın koşullarında yeniden değerlendirerek, klasik sosyoloji teorilerine yeni bir soluk getiriyor.

Yaygınlık kazanmış sosyal sermayenin hem şirketlerin hem de yaşam alanlarımızın kaçınılmaz kurucusuna dönüştüğünden hareketle, Goffman’ın “benliği sunumu”, Bauman’ın “akışkan toplumu”, Castells’in “ağ toplumu” kavramsallaştırmalarını yeniden mercek altına alan Schwarz, ayrıca Latour’un Aktör Ağ Teorisini masaya yatırıyor.

Yazar, dijitalleşmenin yarattığı yeni sosyal düzende, bireylerin daha fazla izlendiğini, verilerinin toplanarak kullanıldığını ve algoritmaların karar alma süreçlerinde giderek daha fazla belirleyici hale geldiğini vurguluyor. Bu durum, bireylerin özgürlükleri ve mahremiyetleri üzerinde ciddi soru işaretleri yaratıyor. Schwarz, bu yeni düzende bireylerin ve toplulukların nasıl bir direniş geliştirebileceği konusunda da önemli ipuçları sunuyor.

  • Künye: Ori Schwarz – Dijital Toplumun Sosyolojik Teorisi: Bizi Birbirimize Bağlayan Kodlar, çeviren: Hurinaz Sarı, Ayrıntı Yayınları, sosyoloji, 272 sayfa, 2025

Roger Ariew – G. W. Leibniz ile Samuel Clarke Mektuplaşması (2025)

Bu kitap, 17. yüzyılın iki önemli filozofu olan Gottfried Wilhelm Leibniz ve Samuel Clarke arasında geçen yazışmaları derli toplu bir şekilde sunuyor. Bu mektuplaşma, felsefe tarihinin en önemli tartışmalarından biri olarak kabul edilir ve evren, Tanrı, özgür irade, madde gibi temel felsefi konularda farklı görüşlerin çarpıştığı bir zemin oluşturur.

Ariew, kitabında bu mektupları sadece tarihsel bir belge olarak sunmakla kalmaz, aynı zamanda felsefi bir analiz de yapar. Leibniz’in idealist ve monadolojik görüşleriyle, Clarke’ın Newtoncu ve mekanikçi görüşleri arasındaki temel farklılıkları ortaya koyar. Bu karşıtlıklar, felsefe tarihine derin izler bırakmış ve modern felsefenin gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur.

Kitap, Leibniz’in evrenin önceden belirlenmiş bir düzen içinde olduğu ve her şeyin en iyi şekilde olduğu şeklinde ifade ettiği “önceden belirlenmiş uyum” ilkesiyle, Clarke’ın Newton’un fizik yasalarına dayalı daha mekanik bir evren anlayışı arasındaki gerilimi vurgular. Ayrıca, özgür irade, ruhun maddeyle ilişkisi, Tanrı’nın evrendeki rolü gibi konularda iki filozof arasındaki farklı görüşler de detaylı bir şekilde incelenir.

Ariew’ın çalışması, bu mektuplaşmanın felsefe tarihindeki yerini ve önemini vurgulamanın yanı sıra, modern felsefi tartışmaların temelini oluşturan birçok konuyu daha iyi anlamamıza yardımcı olur. Kitap, felsefe öğrencileri ve araştırmacılar için olduğu kadar, felsefeye ilgi duyan herkes için de değerli bir kaynak niteliğinde.

  • Künye: Roger Ariew – G. W. Leibniz ile Samuel Clarke Mektuplaşması, çeviren: Orhan Düz, Albaraka Yayınları, tarih, 2025

Büşra Nur Topal Akdoğmuş – Çapanoğulları (2025)

Çapanoğulları, Yozgat havalisinin köklü ve büyük bir hanedan ve elit sülalesi. Popüler hafızada, Milli Mücadele dönemindeki Çapanoğlu İsyanı ile ve “Her taşın altından bir Çapanoğlu çıkar” deyimiyle biliniyorlar.

Büşra Nur Topal Akdoğmuş, bu incelikli çalışmasında, Çapanoğulları’nı Osmanlı’dan Cumhuriyet’e taşra elitinin dönüşüm sürecinin canlı bir “sahası” olarak ele alıyor.

‘Çapanoğulları’nda taşra eliti olgusu, merkez-çevre diyalektiği, patrimonyalizm, sultan rejimleri ve “güçlü devlet geleneği” gibi “büyük” modelleri de zihninin gerisinde tutarak, fakat esasen devlete toplumdan bakan bir görüş açısıyla inceleniyor.

Güçlü analitik yaklaşımıyla, aynı zamanda aile romanı lezzeti taşıyan bir tarihsel sosyoloji anlatısı…

Kitaptan bir alıntı:

“Uzun süreler boyunca taşra toplum düzeninden Osmanlı merkez bürokrasisine kadar birçok alanda görev alan Çapanoğulları’nın iki rejim etrafındaki dönüşümünü konu edinen bu inceleme, ailenin Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet sonrasına kadar benimsediği ‘hem emredici hem itaatkâr’ siyaseti merkeze alıyor. Bugüne değin olumsuz çağrışımlarıyla kulaktan kulağa dolaşan ‘her taşın altından bir Çapanoğlu çıkar’ deyimini bu çalışmayla beraber artık, bir manevra kabiliyeti ve politik maharet türü olarak ‘Çapanoğlu siyaseti’ etrafında düşünmeyi teklif ediyorum.”

  • Künye: Büşra Nur Topal Akdoğmuş – Çapanoğulları: Taşra Elitinin Dönüşümü, İletişim Yayınları, inceleme, 328 sayfa, 2025

Matteo Pasquinelli – Patronun Gözü (2025)

Matteo Pasquinelli’nin ‘Patronun Gözü’, yapay zekânın kökenlerini, gelişimini ve toplumsal etkilerini derinlemesine inceleyen bir çalışma.

Pasquinelli, yapay zekânın sadece bilim kurgu filmlerinde yer alan bir kavram olmadığını, aksine köklü bir tarihsel ve toplumsal sürecin ürünü olduğunu vurguluyor. Yazar, yapay zekânın gelişiminin, sanayi devrimiyle birlikte başlayan üretim süreçlerindeki değişimler ve toplumsal ilişkilerdeki dönüşümlerle yakından ilişkili olduğunu savunuyor.

Kitapta, yapay zekânın genellikle biyolojik zekâyı taklit etme çabası olarak sunulduğu yaygın görüşe karşı çıkılıyor. Pasquinelli’ye göre yapay zekâ, aslında emeğin ve toplumsal ilişkilerin zekâsını taklit ederek geliştirildi. Yapay zekâ algoritmaları, tarihsel olarak üretim süreçlerindeki verimlilik artırma çabalarından ve toplumsal kontrol mekanizmalarından beslenmiştir.

Yazar, yapay zekânın gelişiminde önemli bir rol oynayan Babbage’ın hesap makineleri gibi tarihsel örnekleri inceleyerek, yapay zekânın kökenlerini daha iyi anlamamızı sağlıyor. Ayrıca, günümüzde yaygın olarak kullanılan görüntü tanıma ve gözetim algoritmalarının da benzer kökenlere sahip olduğunu vurguluyor.

Pasquinelli, yapay zekânın geleceği hakkında da önemli tespitlerde bulunuyor. Yazar, yapay zekânın otonom bir varlık haline geleceği iddialarının gerçekçi olmadığını savunuyor. Yapay zekâ algoritmaları, her zaman insan tarafından tasarlanan ve kontrol edilen araçlardır. Yapay zekânın asıl amacı, insan emeklerinin otomasyonunu sağlamak ve toplumsal kontrolü güçlendirmektir.

Kitabın Önemi:

  • Yapay Zekânın Eleştirel Bir Analizi: Pasquinelli, yapay zekâyı eleştirel bir bakış açısıyla inceleyerek, yaygın olan ideolojik yanılgıları ortaya koyuyor.
  • Tarihsel Perspektif: Yapay zekânın tarihsel gelişimini izleyerek, günümüzdeki yapay zekâ teknolojilerinin kökenlerini daha iyi anlamamızı sağlıyor.
  • Toplumsal Etkiler: Yapay zekânın toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini ve potansiyel tehditlerini ele alıyor.
  • Alternatif Bir Bakış Açısı: Yapay zekâyı sadece teknolojik bir gelişme olarak değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasi bir olgu olarak değerlendiriyor.

Künye: Matteo Pasquinelli – Patronun Gözü: Yapay Zekânın Sosyal Tarihi, çeviren: Elçin Gen, Metis Yayınları, inceleme, 312 sayfa, 2025

Fuat Bozkurt – Türk içki Geleneği (2025)

Fuat Bozkurt, ‘Türk İçki Geleneği’ adlı eserinde bizi eşsiz bir yolculuğa çıkarıyor. Bu kitapta, Eski Türklerden başlayarak günümüze uzanan zaman çizelgesinde içki ve eğlence kültürümüzün evrimini keşfe çıkıyoruz. Kımızdan şaraba, oradan rakıya uzanan bu serüven, Fuat Bozkurt’un kalemiyle yeniden hayat buluyor.

Bozkurt, tam da bir akşamcı masasının vakur edası ve dostane üslubuyla hikâyeler, fıkralar, anekdotlar ve şiirlerle bezeli bir anlatım sunuyor. Okuyucuyu tarihin tozlu raflarından çekip çıkararak Türk içki kültürünün büyüleyici dünyasında gezintiye davet ediyor.

Yazar, bu eserde, içkinin sadece bir içecek değil, aynı zamanda sosyal, kültürel ve tarihsel bir olgu olduğunu vurguluyor. Köklerinden günümüze, içkinin Türk toplumundaki yerini, dinsel ritüellerdeki rolünü, sosyal ilişkilerdeki etkisini ve tarih boyunca geçirdiği dönüşümleri detaylı bir şekilde inceliyor.

Kitap, hem tarihsel bir bakış açısı sunuyor hem de içkinin edebiyatta, sanatta ve gündelik hayattaki yansımalarını ele alıyor. Fuat Bozkurt, bu eseriyle Türk kültürünün zengin ve karmaşık bir yönünü okurlara sunuyor.

  • Künye: Fuat Bozkurt – Türk içki Geleneği, Kabalcı Yayınları, tarih, 320 sayfa, 2025

Patric Gagne – Ben Bir Sosyopatım (2025)

‘Ben Bir Sosyopatım’, Patric Gagne’ın kendi deneyimlerini temel alarak sosyopatiyi içten bir şekilde incelediği otobiyografik bir eser. Gagne, kitabında çocukluğundan itibaren yaşadığı sosyal zorlukları, duygusal bağ kurma güçlüklerini ve toplum normlarına uymakta yaşadığı zorlukları samimi bir dille anlatıyor.

Yazar, kendi deneyimlerini psikolojik ve sosyolojik araştırmalarla birleştirerek, sosyopatinin ne olduğunu, nedenleri ve etkileri hakkında derinlemesine bir inceleme sunuyor. Gagne, sosyopatların sadece şiddet eğilimli ve acımasız bireyler olmadığını, aynı zamanda karmaşık ve çelişkili duygular yaşayan bireyler olabileceğini vurguluyor. Kendi hayatından örnekler vererek, sosyopatinin bireyin kendisi ve çevresi üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor.

Kitap, sosyopati hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler için hem kişisel bir hikâye hem de bilimsel bir inceleme sunuyor. Gagne, okurlarına sosyopatların iç dünyasını daha iyi anlamaları için bir fırsat sunarken, aynı zamanda toplumun sosyopatiye yönelik tutumlarını da sorguluyor.

Kitapta Ele Alınan Başlıca Konular:

  • Yazarın çocukluk ve gençlik yıllarında yaşadığı sosyal zorluklar
  • Sosyopatinin tanısı ve belirtileri
  • Sosyopatinin nedenleri ve genetik faktörler
  • Sosyopatların duygusal dünyası ve ilişkileri
  • Sosyopatinin toplum üzerindeki etkileri
  • Sosyopatların tedavi edilebilirliği

Sonuç olarak, ‘Ben Bir Sosyopatım’ adlı kitap, sosyopati hakkında hem kişisel bir bakış açısı hem de bilimsel bir yaklaşım sunuyor. Kitap, okurlara bu karmaşık konuyu daha iyi anlamaları ve sosyopatları daha empatiyle görmeleri için bir fırsat sunuyor.

  • Künye: Patric Gagne – Ben Bir Sosyopatım: Kendi Hikâyem, çeviren: Tülin Er, Say Yayınları, psikoloji, 408 sayfa, 2025

Johann Chapoutot – Nazi Gibi Düşünmek, Nazi Gibi Davranmak (2025)

Johann Chapoutot’un ‘Nazi Gibi Düşünmek, Nazi Gibi Davranmak’, adlı eseri, Nazi ideolojisinin temelinde yatan kan bağı kavramını derinlemesine inceleyen bir çalışma. Yazar, Nazi rejiminin sadece siyasi bir hareket değil, aynı zamanda kan bağı ve ırk üstünlüğü gibi biyolojik ve kültürel faktörlere dayalı bir ideoloji olduğunu vurguluyor.

Chapoutot, kitabında Nazi ideolojisinin nasıl oluştuğunu, bu ideolojinin hukuk sistemine nasıl yansıdığını ve Nazi Almanyası’ndaki günlük yaşamı nasıl şekillendirdiğini detaylı bir şekilde analiz ediyor. Yazar, özellikle kan bağı kavramının Nazi hukukunda merkezi bir yer tuttuğunu ve ırk temizliği gibi uygulamaların bu kavram üzerinden meşrulaştırıldığını gösteriyor.

Nazi ideolojisinin kökenleri: Nazi ideolojisinin 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan ırkçı ve milliyetçi akımlardan nasıl etkilendiği

Kan bağı kavramının Nazi ideolojisindeki yeri: Kan bağı kavramının Nazi partisi programında ve hukuk sisteminde nasıl yer aldığı

Irk yasaları ve soykırım: Nazi Almanyası’nda Yahudilere ve diğer azınlıklara yönelik uygulanan ırkçı yasalar ve soykırımın hukuki zemini

Nazi ideolojisinin günümüzdeki etkileri: Nazi ideolojisinin modern dünyada hala yankılanan fikirleri ve güncel siyasi tartışmalardaki etkileri

Kitap, Nazi rejiminin nasıl oluştuğunu ve faaliyet gösterdiğini anlamak için önemli bir kaynak, aynı zamanda ırkçılığın tarihsel kökenlerini ve ideolojik temellerini incelemek açısından değerli.

  • Künye: Johann Chapoutot – Nazi Gibi Düşünmek, Nazi Gibi Davranmak: Kan Yasası, çeviren: Yurtsay Mıhçıoğlu, Alfa Yayınları, siyaset, 552 sayfa, 2025

Andrew Ford – Müziğin Kısa Tarihi (2025)

‘Müziğin Kısa Tarihi’, müziğin başlangıcından günümüze kadar olan uzun ve zengin yolculuğunu, okuru sıkmadan ve yormadan, keyifle okunabilecek bir dille anlatıyor.

Kitap, müziğin insanlık tarihi boyunca nasıl evrildiğini, farklı kültürlerde nasıl şekillendiğini ve günümüzdeki popüler kültür üzerindeki etkisini inceler.

Andrew Ford, müziğin sadece bir sanat dalı olmadığını, aynı zamanda toplumları şekillendiren, duyguları ifade eden ve kültürler arasında köprüler kuran bir iletişim biçimi olduğunu vurguluyor.

Kitap, müziğin insanlık tarihindeki kökenlerine inerek, ilk insanların ritimlerle nasıl iletişim kurduğunu ve müzik aletlerini nasıl geliştirdiğini anlatır. Müziğin farklı dinlerde ve kültlerde nasıl kullanıldığını, dini ritüellerde ve törenlerde nasıl bir rol oynadığını inceler. Müzikle toplum arasındaki ilişkiyi, müzik aracılığıyla kimliklerin nasıl oluşturulduğunu ve sosyal değişimlerin nasıl yansıtıldığını gösterir.

Tarihin en önemli bestecilerinin hayatlarını ve eserlerini ele alarak, müzik tarihine yön veren önemli dönüm noktalarını vurgular. Müzik aletlerinin gelişimini, kayıt teknolojilerinin müzik endüstrisini nasıl dönüştürdüğünü ve günümüzde müziğin nasıl tüketildiğini inceler.

‘Müziğin Kısa Tarihi’, müzikseverler, tarih meraklıları ve genel kültür meraklıları için keyifli ve bilgilendirici bir okuma deneyimi sunuyor. Kitap, müziğin sadece notalardan ibaret olmadığını, aynı zamanda insanlık tarihinin ayrılmaz bir parçası olduğunu gösterir.

  • Künye: Andrew Ford – Müziğin Kısa Tarihi, çeviren: Mihriban Doğan, Say Yayınları, müzik, 216 sayfa, 2025

Richard Elliott Friedman – Tevrat’ı Kim Yazdı? (2025)

Richard Elliott Friedman’ın ‘Tevrat’ı Kitabı Kim Yazdı?’ adlı eseri, Tevrat’ın yazarlığı, gelişimi ve tarihsel bağlamı hakkında önemli bir tartışma başlattı. Yazar, Tevrat’ın tek bir yazar tarafından değil, farklı dönemlerde yaşamış birçok yazar tarafından kaleme alındığını ve bu nedenle tek bir anlam taşımadığını savunuyor.

Friedman, Tevrat’ın oluşum sürecinde mitlerin, efsanelerin, tarihsel olayların ve farklı dini inanışların bir araya gelerek karmaşık bir yapı oluşturduğunu belirtir. Kitabın her bir bölümünün farklı amaçlarla ve farklı dönemlerde yazıldığını, bu nedenle de farklı yorumlara açık olduğunu vurgular.

Yazar, Tevrat’ın farklı katmanlardan oluştuğunu ve bu katmanların birbirinden ayrıştırılarak incelenmesi gerektiğini savunur. Bu sayede, Tevrat’ın tarihsel ve kültürel bağlamı daha iyi anlaşılabilir ve metnin farklı anlamları ortaya çıkarılabilir. Friedman, Tevrat’ın yazarlarının kimlikleri, yaşadıkları dönemler ve metinleri oluştururken hangi kaynaklardan yararlandıkları gibi sorulara cevap arayarak, Tevrat’ın daha bilimsel bir şekilde incelenmesine katkı sağlar.

Kitapta ele alınan başlıca konular:

  • Tevrat’ın oluşum süreci
  • Tevrat’ın farklı yazarları ve kaynakları
  • Tevrat’ın tarihsel ve kültürel bağlamı
  • Tevrat’ın farklı yorumları
  • Tevrat’ın modern dünyadaki etkisi

Künye: Richard Elliott Friedman – Tevrat’ı Kim Yazdı?, çeviren: Muhammet Tarakçı, Kabalcı Yayınları, dinler tarihi, 360 sayfa, 2025