Etiket: Koç Üniversitesi Yayınları

Dana Sajdi – Şamlı Berber (2018)

Tarihçi Dana Sajdi, daha önce yayınlanan ‘Osmanlı Laleleri, Osmanlı Kahvehaneleri’ isimli önemli derlemesiyle hatırlanacaktır.

Sajdi elimizdeki bu ilgi çekici çalışmasında ise, 18. yüzyılda Şam’da yaşamış bir berber olan İbn Budeyr’in enteresan hikâyesini anlatıyor.

Budeyr, sıradan bir berber değil.

Zira kendisi, hayatı boyunca şehrinde olup bitenleri kaydettiği ve daha sonra Şam hakkında çok önemli bir kaynak haline gelecek bir kitap yazdı.

Sajdi’nin çalışması, toplumsal ve entelektüel bir biyografi olarak nitelenebilecek İbn Budeyr’in hikâyesini eksen alarak bu dönemde ortaya çıkan okuryazarlığın, dönemin Şam’ında yarattığı olağanüstü dönüşümü inceliyor.

Kitabın en önemli katkılarından biri de, halk tabakası arasında okuryazarlık oranının yükseliş göstermesinin, Arap Rönesansı da denilen Nahda hareketiyle nasıl ilişkili olduğunu ayrıntılı bir bakışla tartışması.

Kitap, Osmanlı ve İslam tarihinde halk tabakasından bir insan hakkında yapılmış kitap formatında ilk mikrotarih çalışması.

  • Künye: Dana Sajdi – Şamlı Berber: 18. Yüzyıl Biladü’ş-Şam’ında Yeni Okuryazarlık, çeviren: Defne Karakaya, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 267 sayfa, 2018

Gabriel Piterberg – Bir Osmanlı Trajedisi: Tarihyazımının Tarihle Oyunu (2018)

UCLA Tarih Bölümü’nde profesör olan Gabriel Piterberg elimizdeki ilgi çekici çalışmasında, 1622’de önce tahttan indirilen, ardından genç yaşta katledilen II. Osman olayını ayrıntılı bir bakışla irdeliyor.

Kitabın asıl özgün katkısı ise, bu trajik olayı, olayın farklı temsilleri üzerinden kapsamlı bir perspektifle izleyerek devlet kuramı üzerine katmanlı bir bakış sunması.

Piterberg, o süreci ele alan bu çelişkili ve siyasi yönü ağır basan tarihyazımı anlayışının, aynı zamanda Osmanlı tarihinin yadsınamaz bir gerçeği olduğunu savunuyor.

Kitapta,

  • Osmanlı tarihyazımının oluşumu ve çalışmaları,
  • Tûği’nin Hâile-i Osmaniye temsili,
  • Alternatif anlatıların oluşumu,
  • Devlet anlatısı kavramı,
  • Erken modern dönem Osmanlı devleti,
  • Bir söylemsel çekişme alanı olarak Osmanlı devleti,
  • Ve Osmanlı tarihyazımının şiirselliği gibi, ilgi çekici konular irdeleniyor.

Kitap, yaşanmış tarih ile yazılmış tarih arasındaki bariz uçurumu görmek ve Osmanlı tarihçiliğindeki yöntem ve gündemleri kavramak için şahane bir vesile.

  • Künye: Gabriel Piterberg – Bir Osmanlı Trajedisi: Tarihyazımının Tarihle Oyunu, çeviren: Uygar Abacı, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 261 sayfa, 2018

İoannis N. Grigoriadis – Kutsal Sentez (2014)

Yunanistan ve Türkiye’de milliyetçilik ve din arasındaki ilişki konusunda yeni argümanlar sunan bir kitap.

Bu kitabın yazarı İoannis Grigoriadis’in burada yanıtlamaya çalıştığı temel soru şu: Nasıl oldu da, Türkiye ve Yunanistan gibi birbirinden apayrı özelliklere sahip iki ülkede de, milli kimlik dinle ilişkilendirildi?

İoannis Grigoriadis, Yunan ve Türk milliyetçiliğinin, düşünüldüğünden daha fazla ortak yön barındırdığını, her ikisinin de din sorununu ele alış biçiminin, ulus inşası sürecinde bir dönüm noktası olduğunu belirtiyor.

  • Künye: İoannis N. Grigoriadis – Kutsal Sentez, çeviren: İdil Çetin, Koç Üniversitesi Yayınları

Paul Magdalino – Ortaçağda İstanbul (2017)

Paul Magdalino, dünyanın önde gelen Bizans tarihçilerinden.

Magdalino’nun bu çalışması da, 6. ve 13. yüzyıllarda İstanbul’un geçirdiği dönüşümleri kayda alan çok önemli bir kitap.

Magdalino, Konstantinopolis’in nasıl olup da Hıristiyan Avrupa’sının en büyük kentine dönüştüğünü irdelerken, şehrin 6. yüzyıldan başlayarak nasıl sağlam bir altyapıya kavuşturulduğunu ve kentsel hayatın temel yapılarının nasıl güçlendirildiğini adım adım izliyor.

Kitapta ele alınan kimi konular şöyle:

  • Erken dönem Hıristiyan megapolünün hayatta kalışı,
  • Şehrin istikrar öğeleri,
  • İulianus ve Sophia limanı,
  • Fırınlar,
  • Canlı hayvan ve et pazarları,
  • Hıristiyan binaları,
  • Hayır kurumları,
  • Dini kurumlar ve kamusal kent tesisleri,
  • Halk hamamları,
  • Noterlik büroları,
  • Orta eğitim kurumları,
  • Büyük Saray,
  • Ortaçağdan itibaren şehrin genişlemesi ve buradaki yeni biçimlenme,
  • İtalyan yerleşimlerinin başlangıcı,
  • Haliç ve İtalyan semtleri,
  • Akropol…

Yazılı kaynaklardan olduğu kadar arkeolojik bulgulardan da yararlanan çalışmanın, Konstantinopolis’in tarihi yarımadası ve çevresinde yaşanmış kentsel tecrübeleri derinlemesine izlemesiyle alan için çok önemli bir kaynak olduğunu söylemeliyiz.

  • Künye: Paul Magdalino – Ortaçağda İstanbul: Altıncı ve On Üçüncü Yüzyıllar Arasında Konstantinopolis’in Kentsel Gelişimi, çeviren: Barış Cezar, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 173 sayfa, 2017

 

 

 

 

 

Kolektif – Ütopya/Distopya: Tarihsel Olasılığın Koşulları (2017)

Ütopya da distopya da bugüne dair algılarımızın ve gelecekten beklentilerimizin ete kemiğe büründüğü metinler olmalarıyla büyük öneme haiz.

Bu kitapta bir araya getirilen makaleler ise, birer tasavvur olarak ütopya ve distopya tahayyüllerini tarihsel bir bakışla ve geniş bir yelpazede tartışıyor.

Kitapta,

  • Bir gelecek tasarrufu yöntemi olarak ütopya ve distopya,
  • yüzyıl Güney Afrika sınırında binyılcı hayal,
  • Hindistan’daki tarihi belgelerin ütopyacı ve gerçek yaşamları,
  • Rodezya’nın bağımsızlığı ve ırkın sömürgeci rejime son verilmesindeki yeri,
  • Tekno-ütopyacı düşlerin nitelikleri,
  • Kozmopolitlik, avangard ve Orta Avrupa’nın kaybedilmiş masumiyeti,
  • Gündelik ütopyacılık ve modernist şehircilikte sokak,
  • Ve Leningrad’ın komünist üniversitelerinde Mesihçi dönem gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Fredric Jameson, Jennifer Wenzel, Dipesh Chakrabarty, Luise White, Timothy Mitchell, John Krige, Marci Shore, David Pinter, Igal Halfin ve Aditya Nigam.

  • Künye: Kolektif – Ütopya/Distopya: Tarihsel Olasılığın Koşulları, derleyen: Michael D. Gordin, Helen Tilley ve Gyan Prakash, çeviren: Esma Kartal, Cem Kayalıgil ve Ayşegül Turan, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 316 sayfa, 2017

Nebahat Avcıoğlu – Turquerie ve Temsil Politikası (2014)

On sekizinci ve ondokuzuncu yüzyıllarda Avrupa’da tipik Osmanlı yapıları olan hünkâr köşklerinin küçük versiyonları, merkezi planlı tek kubbeli camiler ve hamamlar boy gösterdi.

Avcıoğlu’nun, Turquerie olarak adlandırılan bu mimari akımı kültürel, siyasi ve estetik açılardan irdelediği çalışması, bu alanda bir ilk.

  • Künye: Nebahat Avcıoğlu – Turquerıe ve Temsil Politikası, 1728-1876, çeviren: Renan Akman, Koç Üniversitesi Yayınları

Kolektif – Ekmek Aslanın Ağzında: Osmanlı Şehirlerinde Hayatlarını Kazanmak İçin Mücadele Eden Zanaatkârlar (2017)

Osmanlı zamanında, el emeğiyle geçinen zanaatkârların ekonomik durumları neydi, nasıl geçinirlerdi?

Suraiya Faroqhi’nin derlediği bu önemli çalışma, Osmanlı coğrafyasında terzilerin, tellakların, ayakkabıcıların, marangozların, kahvecilerin, fırıncıların, değirmencilerin, sahafların, kürkçülerin, mumcuların ve bunun gibi farklı alanlarda emek vermiş zanaatkârların gündelik hayatlarını, esnafın sosyo-ekonomik ve hukuki şartlarını ve en önemlisi lonca teşkilatının yapısını aydınlığa kavuşturan makaleleri bir araya getiriyor.

Döneme dair altın değerinde bilgiler barındıran kitapta,

  • yüzyıl Bursa mahkeme kayıtlarında esnaflar,
  • Osmanlı Macaristan’ında çömlekçilik zanaatı,
  • 1700 civarında Şamlı zanaatkârlar,
  • 1752 İstanbul’unda hamamlar ve hamam çalışanları,
  • Bursa’da 1800 civarında pamuk ve ipek ticareti,
  • yüzyıl İstanbul’unda ayakkabı loncaları,
  • Ve modern devletle çatışan zanaatkârlar gibi, çok önemli konular irdeleniyor.

Osmanlı’da zaman akışı içinde zanaatkârlığın geçirdiği dönüşümler için nitelikli bir kaynak.

  • Künye: Kolektif – Ekmek Aslanın Ağzında: Osmanlı Şehirlerinde Hayatlarını Kazanmak İçin Mücadele Eden Zanaatkârlar, derleyen: Suraiya Faroqhi, çeviren: Ayşen Gür, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 363 sayfa

Kolektif – Osmanlı Laleleri, Osmanlı Kahvehaneleri (2014)

Osmanlı kültürünü konu alan, zamansal kapsamı 18. yüzyıl olan ufuk açıcı makaleler.

Lale Devri ve Osmanlı-Safevi rekabeti, 18. yüzyıl sonu İstanbul Yeniçeri kahvehaneleri, toplumsal cinsiyet ve kentsel mekân yansıması bağlamında Osmanlı kahvehanelerinin konumu, burada irdelenen kimi ilgi çekici konular.

  • Künye: Kolektif – Osmanlı Laleleri, Osmanlı Kahvehaneleri, derleyen: Dana Sajdi, çeviren: Aylin Onacak, Koç Üniversitesi Yayınları

Scott Redford – İktidar İmgeleri (2014)

Sinop içkalesinin surlarında yer alan yazıtlar, Selçuklu seçkinlerinin devlet ve makam özlemlerini, ideallerini yansıtan iyi birer belge niteliğinde.

Yazıtlar, 13. yüzyılın başlarında Selçuklu Sultanlığı’nın önemli bir biçimlenme dönemindeki idari konulara, mimarlığa dikkat çekici bir pencere açmasıyla büyük öneme haiz.

Eldeki bu önemli çalışma ise, bu yazıtlar üzerine derinlemesine bir incelemeye koyuluyor.

  • Künye: Scott Redford – İktidar İmgeleri, çeviren: Barış Cezar, Koç Üniversitesi Yayınları

Maryanne Wolf – Proust ve Mürekkepbalığı (2017)

Beyin okumayı nasıl öğrendi?

Bilişsel sinirbilimci ve çocuk gelişimci Maryanne Wolf ‘Proust ve Mürekkepbalığı’nda, okuyan beynin kapsamlı bir tarihini sunuyor.

Kitapta,

  • Çocukluktan itibaren beynimizin okumaya kendisini nasıl uyarladığı ve bunun zamanla nasıl dönüştüğü,
  • İlk yazının ortaya çıkışını sağlayan koşullar,
  • Sümerlilerin çocuklarına okumayı nasıl öğrettikleri,
  • Hiyeroglif yazının icadı,
  • Alfabenin ortaya çıkışı,
  • Okumanın gelişiminin başlangıçları ve dönüm noktaları,
  • Disleksili çocukların okumayı öğrenirken zorlanmalarının nedenleri,
  • Ve disleksili kişilerin özel yetileri gibi pek çok ilgi çekici konu ele alınıyor.

Yazının icadından günümüze, okuyan beynin sağlam bir tarihini okumak isteyenlere önerilir.

  • Künye: Maryanne Wolf – Proust ve Mürekkepbalığı: Okuyan Beynin Bilimi ve Hikâyesi, çeviren: Ferit Burak Aydar, Koç Üniversitesi Yayınları, bilim, 267 sayfa