Anders Winroth – Viking Çağı (2025)

Anders Winroth bu kitapta Viking Çağı’nı yağmacı ve yıkıcı bir dönem olarak sınırlayan geleneksel bakışı sorguluyor. Anlatı, 8. ile 11. yüzyıllar arasında İskandinav toplumlarının nasıl yaşadığını, düşündüğünü ve değiştiğini çok yönlü biçimde ele alıyor. Winroth, Vikinglerin yalnızca savaşçı değil, aynı zamanda çiftçi, tüccar ve yerleşimci olduklarını gösteriyor.

‘Viking Çağı’ (‘The Age of the Vikings’), Viking dünyasının ekonomik ve toplumsal temellerine odaklanıyor. Denizcilik becerilerinin ticareti nasıl genişlettiğini, kölelik sisteminin toplumsal yapıyı nasıl şekillendirdiğini ve yerel güç dengelerinin zamanla krallıklara evrildiğini anlatıyor. Bu süreçte şiddetin, gündelik hayatın olağan ama sınırlı bir parçası olduğunu vurguluyor.

Winroth, Viking yayılmasının nedenlerini de sade bir dille açıklıyor. Nüfus artışı, miras düzeni ve siyasal rekabet gibi etkenlerin seferleri tetiklediğini savunuyor. Aynı zamanda, Hristiyanlıkla karşılaşmanın ve kabul sürecinin İskandinav dünyasında derin dönüşümler yarattığını gösteriyor.

Eser, Avrupa ile kurulan ilişkileri merkezine alıyor. İngiltere, Frank toprakları ve Doğu Avrupa ile temasların kültürel etkileşimi hızlandırdığını, Vikinglerin yalnızca alan değil, bilgi ve kurum da taşıdığını ortaya koyuyor. Bu temaslar, Avrupa tarihinin yönünü kalıcı biçimde etkiliyor.

‘Viking Çağı’, arkeolojik bulgular ile yazılı kaynakları dengeli biçimde birleştiriyor. Kitap, Vikingleri mitlerden arındırarak tarihsel bağlamına yerleştiriyor ve bu dönemin Orta Çağ Avrupa’sının oluşumunda neden belirleyici olduğunu açık biçimde gösteriyor.

  • Künye: Anders Winroth – Viking Çağı, çeviren: Samet Öksüz, Say Yayınları, tarih, 400 sayfa, 2025

Martin Arnold – Vikingler: Savaş Kurtları (2021)

Tarihin en çılgın halklarından olan Vikingler üzerine rehber nitelikte bir çalışma.

Martin Arnold, Avrupa’yı kasıp kavurmuş Vikinglerin 8. ve 11. yüzyıllar arasındaki fırtınalı tarihini adım adım izliyor.

Sekizinci yüzyıl sonlarında çetin denizleri aşarak yaşadıkları soğuk coğrafyadan güneye inen Vikingler, başta İngiltere olmak üzere Batı Avrupa krallıklarına düzenledikleri saldırılar ve acımasız faaliyetleriyle Hristiyanların korkulu rüyası hâline geldiler.

İki yüzyılı aşkın devam eden işgaller sonucunda Vikinglerin önemli bir kısmı İngiltere’ye, Fransa’nın kuzeybatısına, Sicilya’ya ve İtalya’ya yerleşti.

Bazıları savaş meydanında yendikleri Hristiyanların dinini kabul etti ve Odin’den yüz çevirip İsa Mesih’e iman etmeye başladı.

Böylece, bir zamanlar korku saldıkları Hristiyan Avrupa kültürünün içinde yavaşça eridiler.

Vikinglerin bir kolu, Batı Hristiyanlığıyla etkileşim kurmak yerine Doğu Avrupa’ya yöneldi ve Hazarlar ve Müslümanlarla ticari ilişkiler tesis etti.

Bir başka kol ise daha batıya yelken açıp İzlanda, Grönland ve Kuzey Amerika’da yeni maceralara atıldı.

Arnold çalışmasında, Vikinglerin gündelik yaşamlarını, inanışlarını, efsanelerini, askeri zaferlerini ve arkalarında bıraktıkları büyük mirası, dönemin kaynakları ve arkeolojik veriler üzerinden canlı bir biçimde anlatarak 8. ve 11. yüzyıllar arasında Avrupa’yı kasıp kavuran Vikinglerin fırtınalı tarihini genel hatlarıyla sunuyor.

  • Künye: Martin Arnold – Vikingler: Savaş Kurtları, çeviren: Sıla Onat, Selenge Yayınları, tarih, 148 sayfa, 2021

Ian Heath, Keith Durham, Mark Harrison ve Rene Chartrand – Vikingler (2020)

 

Türkiye’de de son zamanlarda, özellikle de Vikingler adlı dizi vesilesiyle, gittikleri her yeri kasıp kavuran bu halk hakkında büyük merak uyandı.

İşte barındırdığı pek çok renkli illüstrasyonla da dikkat çeken bu çalışma da, Norveç’ten İrlanda ve Kuzey Amerika’ya kadar uzanmış Vikingler hakkında merak edilen hemen her şeyi anlatıyor.

Vikingler, tarihin acımasız akıncıları olarak bilinir.

Müthiş teknik ve denizcilik becerilerine sahiplerdi ve 250 yıl boyunca Avrupa kıyılarını yağmalamış, adeta kasıp kavurmuşlardı.

Kitap, hep söylendiğinin aksine, Vikinglerin acımasız ganimet avcılarından daha fazlası olduğunu, örneğin iyi kâşif ve yerleşimci olduklarını gözler önüne sermesiyle de önemli.

Kâşif yönleri o kadar güçlüdür ki, Kristof Kolomb’dan neredeyse 500 yıl önce Kuzey Amerika’ya çıkmışlardı.

Kitapta, savaşçı Vikingler olan hersir’den tehlikeli sularda yolculuk yapmalarına imkân sağlayan ikonik yelkenlilerine, ailelerinden topluluklarına, kültürlerinden günlük yaşamlarına Vikinglerin dünyasından pek çok ayrıntı aydınlatılıyor.

  • Künye: Ian Heath, Keith Durham, Mark Harrison ve Rene Chartrand – Vikingler: Denizlerin Efsanevi Savaşçıları, çeviren: Samet Özgüler, Kronik Kitap, tarih, 208 sayfa, 2020

Daniel McCoy – Viking Ruhu (2019)

Odin, Thor, Freya, Loki, Balder, Heimdall…

Norslar ve Cermen halkların Hıristiyanlık öncesi dönemleri, mitolojileri ve pagan inançları üzerine çalışan Daniel McCoy’dan, Nors mitolojisi ve dinleri hakkında harika bir giriş.

McCoy, kitabının ilk kısmında Nors dininin karakteristik özelliklerini açıklıyor.

Yazar burada, tanrı ve tanrıçalarından kozmoloji yaklaşımına, Nors kader kavramından cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı ahlâk anlayışına, ölüm ve öbür dünya görüşünden resmi dinsel uygulamalarına ve büyüden şamanlığa, Nors dininin kendine has niteliklerini açıklıyor.

Kitabın geniş yer tutan ikinci kısmındaysa, Nors mitolojisindeki ana karakterler ve önemli konular aydınlatılıyor.

  • Künye: Daniel McCoy – Viking Ruhu: Nors Mitolojisi ve Dinine Giriş, çeviren: Cumhur Atay, İletişim Yayınları, mitoloji, 320 sayfa, 2019

Kolektif – Viking Dünyası (2015)

Hem Vikinglerin anayurtlarını hem de kendi ülkeleri dışındaki bölgeler üzerindeki etkilerini irdeleyen, barındırdığı çok sayıda veriyle de ilgi çeken bir inceleme.

Arkeolojiden filolojiye, tarihten nümizmatiğe ve karşılaştırmalı din çalışmalarına pek çok alandan gelen yaklaşık 70 yazarın değerlendirmelerini barındıran kitap, Vikinglerin dünyasına daha yakından bakmak isteyenleri cezbedecek türden.

  • Künye: Kolektif – Viking Dünyası, editör: Stefan Brink ve Neil Price, çeviren: Ebru Kılıç, Alfa Yayınları