Çetin Altan – Onlar Uyanırken: Türk Sosyalistlerinin El Kitabı (2017)

1960’ların önde gelen siyasi yıldızı Çetin Altan’ın ilkin 1967 yılında yayımlanan ve sosyalist dünya ve toplum düzeninin sağlam bir tasavvurunu sunduğu ‘Onlar Uyanırken’ adlı bu kitabı, Türkiye’nin sosyalist düşünce klasiklerinden.

Kitabın ilk bölümünde, Altan’ın Türkiye’ye, ülkenin toplumsal ve siyasal koşullarına, içinde bulunduğu sorunlara ve bunlara çözüm olarak sosyalizmin ne gibi imkânlar sunduğuna odaklanıyor.

Altan’ın kendine has zekâsı, bilgisi ve tutkusunun, bu bölümün en büyük gücü olduğunu söylemeye bile gerek yok.

Kitabın ikinci bölümünde ise, Türkiye’nin çeşitli illerinde yaşayan emekçilerin boğuştukları sorunları ve buna dair çözüm önerilerini kaleme aldıkları, Altan’a yazdıkları binlerce mektup içinden kurayla seçilen 80 mektuba yer veriyor.

İşçi, ırgat, şoför, bakkal, terzi ve zanaatkâr gibi emekçilerden gelen bu mektuplar, hem onların sınıf bilincini ve düşüncelerindeki berraklığı ortaya koymaları hem de bir döneme ışık tutmalarıyla ilgi çekiyor.

Çetin Altan’la işçi ve emekçi sınıfların evrensel sorunları ve gündemleriyle karşımıza çıktıkları kitap, sosyalist bilinç ve örgütlenmenin önündeki engellerden biri olan “kuşaklar arası kopukluğa” da ilaç olacak türden.

  • Künye: Çetin Altan – Onlar Uyanırken: Türk Sosyalistlerinin El Kitabı, Yordam Kitap, siyaset, 239 sayfa

Taner Timur – Devrimler Çağı: 1848, 1871, 1917 (2017)

Taner Timur’dan, 19. yüzyıldan 20. yüzyıla taşan devrimler çağının dönüm noktalarını saptayan, onların zengin mirasını yeniden yorumlayan dört önemli yazı.

Bu yazıların ilk ikisi, ideallerini, vaatlerini gerçekleştirmek yerine, dar burjuva kalıplarına yenik düşen 1789 Devrimi’ne karşı tepki olarak ortaya çıkan, önceleri işçi ve öğrenci ayaklanması olarak başlayıp ardından tüm Avrupa’ya yayılan 1848 Devrimi’ne ve buna karşı gerçekleşen Louis Bonaparte’ın darbesine odaklanıyor.

Taner Timur, 1848 Devrimi’nde yaşananları Marks ve Engels’in ‘Komünist Manifesto’su ve Marx’ın ‘Louis Bonaparte’ın 18. Bruamaire’i çalışmasını merkeze alarak yorumluyor.

Yazıların ikincisi, Bonaparte’ın yirmi yıllık despotizminin sona ermesinin ardından, Almanya’nın Fransa’yı işgal etmesinin ardından Fransızların direniş için kurdukları 1871 Komün deneyimini irdeliyor.

Timur bu süreci de, yine Marx’ın değerlendirmeleri ve dönemin önemli devrimci figürlerinden Lissagaray’ın anıları ışığında irdeliyor.

Timur, kitabının son yazısında da, devrimler çağının son ve kuşkusuz en görkemli duraklarından olan 1917 Sovyet Devrimi’ni işliyor.

Yazar, şu an 100. yılına giren Ekim Devrimi’ni ortaya çıkaran koşulları ve bu deneyimin günümüze nasıl bir miras bıraktığını kapsamlı bir bakışla tartışıyor.

  • Künye: Taner Timur – Devrimler Çağı: 1848, 1871, 1917 (2017), Yordam Kitap, tarih, 142 sayfa, 2017

Ellen Meiksins Wood – Kapitalizm Demokrasiye Karşı (2008)

Ellen Meiksins Wood, alt başlığı ‘Tarihsel Maddeciliğin Yeniden Yorumlanması’ olan ‘Kapitalizm Demokrasiye Karşı’da, postmodern dünyada üzeri örtülmeye çalışılan kapitalizmi tekrar gün yüzüne çıkarıyor.

Kavramların birbirine karıştığı günümüzde, eleştirisini sunmak bir yana kapitalizm neredeyse hiç vurgulanmadığı günümüzde Wood, bir toplumsal ilişkiler sistemi ve bir siyasî alan olarak kapitalizmin özgüllüğünü vurguluyor; tarihsel maddeciliğin kuramsal temellerini yeniden değerlendiriyor.

Wood ayrıca, eskiçağdan modern çağa demokrasinin seyrini inceliyor; kapitalizmin demokrasiye koyduğu sınırların sosyalizmle nasıl aşılabileceğine odaklanıyor.

  • Künye: Ellen Meiksins Wood – Kapitalizm Demokrasiye Karşı, çeviren: Şahin Artan, Yordam Kitap, siyaset, 342 sayfa

Fatih Yaşlı – Kinimiz Dinimizdir (2014)

Faşizm bugünler Türkiye’sinin güncel sorunlarından biri

Osmanlı’dan bugüne, Türkçü faşizmin ideolojisi ve söyleminin gelişimi. Yaşlı dikkat çekici çalışmasında, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türkçülük ideolojisinin ortaya çıkışından başlayarak Milli Mücadele’den 1930’lu yıllara milliyetçi ideolojinin evrimini, akımın kimi teologlarını ve Soğuk Savaş süreci ile Kürt sorununun faşizmin gelişimindeki etkilerini irdeliyor.

  • Künye: Fatih Yaşlı – Kinimiz Dinimizdir, Yordam Kitap

Kolektif – Marksizm ve Sınıflar (2014)

Sınıflar ortadan kalkıyor mu?

Modern kapitalist toplumun sınıf yapısını ve sınıf mücadelelerini, toplumu anlamanın ve onu devrimci tarzda değiştirmenin temel kategorileri olarak ele alan elimizdeki sağlam kitap, yukarıdaki soruya, sınıf gerçekliğini çok yönlü bir şekilde ortaya koyarak kapsamlı bir yanıt veriyor.

  • Künye: Kolektif – Marksizm ve Sınıflar, hazırlayan: Sungur Savran, Kurtar Tanyılmaz ve E. Ahmet Tonak, Yordam Kitap

Ozan Özgür – Gecenin Kapıları (2008)

Ozan Özgür ‘Gecenin Kapıları’ isimli bu romanında, 1978 yılında Ankara Bahçelievler’de yedi TİP’li öğrencinin katledilişini hikâye ediyor.

Özgür’ün kurgusu, hâlâ sorumluları cezalandırılamayan bu karanlık hikâyeyi yeniden anımsatma, hatırlatma çabası olarak da düşünülebilir.

Yazar bu katliamı soğukkanlılıkla gerçekleştirmiş “Reis” Abdullah ile Ercüment, Mahmut, Kürşat, Haluk, Bünyamin, Ünal, İbrahim, Duran ve Ömer gibi kişileri, öte yandan da bunların hedefi olmuş, her biri hayatının baharında Türkiye İşçi Partisi üyesi gençler Serdar, Hürcan, Efraim, Osman Nuri, Latif, Faruk ve Salih’in hikâyesini anlatıyor.

Roman, bu trajik olayın ekseninde, dönemin Ankara’sını, orada cereyan eden çalkantılı politik havayı ve taraflar arasındaki kovalamacayı da kurguya yedirmesiyle dikkat çekiyor diyebiliriz.

Türkiye’nin acılı bir sayfasını konu edinen ‘Gecenin Kapıları’, okurunu, bu ülkenin karanlık tarihiyle yüzleşmeye davet ediyor.

  • Künye: Ozan Özgür – Gecenin Kapıları, Yordam Kitap, roman, 463 sayfa

Sungur Savran – Kod Adı Küreselleşme (2008)

Sungur Savran ‘Kod Adı Küreselleşme’de, emperyalizmin 21. yüzyıldaki farklı ve sinsi görünümlerini irdeliyor.

Savran’a göre, küreselleşme bir sınıf mücadelesidir ve doğrudan doğruya uluslararası sermayenin işçi sınıfı ve emekçileri hedefleyen bir sınıf taarruzudur.

Ayrıca Savran’ın, küreselleşmeye karşı ulusalcı bir karşı koyuşun mümkün olmadığı ve bunun ilerici olamayacağı savı, çalışmayı ilginç kılan etmenlerden.

Kitap, küreselleşmenin sağ ve sol liberalizmler tarafından sunuluşunu ve buna dair milliyetçi/ulusalcı/yurtsever açıklamaları çürütecek argümanlarla kurulmuş.

Ekonomik krizin yaşandığı şu günlerde, küreselleşmeyi yeniden düşünmek için Savran’a kulak vermekte yarar var.

  • Künye: Sungur Savran – Kod Adı Küreselleşme, Yordam Kitap, siyaset, 365 sayfa

Rius – Çizgilerle Kapitalizmin Korkunç Tarihi (2014)

Kapitalizmin yıkımlar ve felaketlerle örülü çizgili tarihi.

Hikâyeyi, 15. yüzyıldaki feodal toplumdan günümüzün yeni sömürgeciliğine uzanarak anlatan Meksikalı usta çizer Rius, coğrafi keşifler, sanayi çağı, dünya savaşları, soğuk savaş ve neoliberal çağ gibi, bu korkunç tarihin belli başlı dönüm noktalarına eğiliyor.

  • Künye: Rius – Çizgilerle Kapitalizmin Korkunç Tarihi, çeviren: Nilay Akkurt ve Barış Yıldırım, Yordam Kitap

Nail Satlıgan – Emek-Değer Teorileri ve Dış Ticaret (2014)

Marksist emek-değer teorisi ile dış ticaret arasındaki “rahatsız” ilişki açısından literatüre önemli katkı sunan bir analiz.

Nail Satlıgan, Ricardo’nun karşılaştırmalı üstünlük teoremini hangi teorik temeller üzerinde türettiğini araştırdığı gibi, Marx’ta, üzerinde dış ticaret teorisi kurmaya elverişli bir zeminin ipuçlarını da tartışıyor.

  • Künye: Nail Satlıgan – Emek-Değer Teorileri ve Dış Ticaret, Yordam Kitap

Kolektif – Çağdaş Marksizm İçin Eleştirel Kılavuz (2014)

Dünya çapından bilim insanları, Marksist kuramdaki çağdaş yönelimi, beşeri bilimler ve toplumsal bilimlerin perspektifinden değerlendiriyor.

Alex Callinicos’tan Michael Löwy’ye, Alberto Toscano’dan Gérard Duménil’e önemli isimlerin katkıda bulunduğu kitap, alan hakkında nitelikli bir kılavuz.

  • Künye: Kolektif – Çağdaş Marksizm İçin Eleştirel Kılavuz, hazırlayan: Jacques Bidet ve Stathis Kouvelakis, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap