dipnotski

Eugene L. Rogan ve Avi Shlaim (der.) – Filistin Uğruna (2012)

FİLİSTİN UĞRUNA, derleyen: Eugene L. Rogan ve Avi Shlaim, çeviren: Suna Gülfer Ihlamur-Öner, Küre Yayınları, siyaset, 365 sayfa

‘Filistin Uğruna’, Arap, Batılı ve İsrailli bilim insanlarının çeşitli arşiv kaynaklarına dayanarak, Filistin savaşını yeniden yazma çabasının neticesinde ortaya çıkmış. Burada bir araya gelen ve Filistin, İsrail, Mısır, Ürdün, Irak ve Suriye tarihlerine odaklanan makaleler, 1948’i yeni baştan gözden geçiriyor ve böylelikle, günümüzde daha karmaşık hale gelmiş olan Arap-İsrail ilişkilerini, tarafsız bir biçimde kavramaya çalışıyor. Kitabın son sözünü kaleme alan Edward Said de, Arap entelektüellerinin kendi tarihleriyle yüzleşmesi gerekliliği ve meselenin iki tarafına aynı anda bakmanın önemi üzerinde duruyor.

C. J. Sansom – Madrid’de Kış (2012)

MADRİD’DE KIŞ, C. J. Sansom, çeviren: Meral Gaspıralı, E Yayınları, roman, 727 sayfa

C. J. Sansom ‘Madrid’de Kış’ta, İngiliz İstihbarat Servisi için çalışan bir ajanın, Franco diktatörlüğü altında ezilen İspanya’da yaşadığı maceraları anlatıyor. İç Savaş’ın henüz sona erdiği İspanya’da iktidarda bulunan Franco diktatörlüğü, Nazilerle işbirliği yapıp 2. Dünya Savaşı’na girmeyi tasarlamaktadır. Ülkede olup bitenlerle fazlasıyla ilgili olan İngilizler de, başarılı ajan Harry Brett’i görevlendirir. Brett’in görevi, Madrid’de iş çevreleriyle karanlık ilişkiler kurmuş Sandy Forsty’nin gözüne girerek, onun ne işler çevirdiğini açığa çıkarmaktır. Roman, dönemin İspanyası’nın renkli bir panoramasını da sunuyor.

Günay Aslan – Otuz Üç Kurşun (2012)

OTUZ ÜÇ KURŞUN, Günay Aslan, Avesta Yayınları, siyaset, 79 sayfa

Gazeteci Günay Aslan ‘Otuz Üç Kurşun’da, Van Özalp’taki Sefo deresinde, 28 Temmuz 1943’te, 3. Ordu Komutanı Orgeneral Mustafa Muğlalı’nın kurşuna dizdiği köylülerin hikâyesini, tanıklar ve belgelere dayanarak anlatıyor. Aslan, 33 Kurşun olayına gelmeden önce, Heretel Köyü’nde yirmi köylünün katledilişini, Mustafa Muğlalı ile temsil edilen devletin Kürtlere yaklaşımını, 33 Kurşun olayının meydana geliş şeklini, Muğlalı’nın emri kimden aldığını ve 33 Kurşun olayının mahkeme ve Meclis süreçlerini, dönemin devlet erkânınca yapılmış açıklamalar, basına yansıyanlar ve olayın birebir mağduru insanların tanıklığıyla veriyor.

Özgün Kızıldağ – Çocukları Anlama Kılavuzu (2012)

ÇOCUKLARI ANLAMA KILAVUZU, Özgün Kızıldağ, Elma Yayınları, çocuk gelişimi, 243 sayfa

Uzman Psikolog Özgün Kızıldağ ‘Çocukları Anlama Kılavuzu’nda, doğumlarından ergenliklerine kadar olan dönemde çocukların gelişiminde karşılaşılan belli başlı sorunları ele alıyor. Anne-babalara, öğretmenlere, psikolog ve psikolojik danışmanlara hitap eden kitap, gerçek vakalardan hareketle, çocukların sıklıkla yaşadıkları sorunları saptıyor ve bunlara ne gibi çözümler getirilebileceğini irdeliyor. Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite, konuşma-dil gelişimi sorunları, küfür-argo alışkanlığı, tırnak yeme, yalan söyleme, yemek sorunları ve belli başlı psikiyatrik durumlar, kitapta yer alan konulardan birkaçı.

Osman Çakmakçı – Aşağılık Sanat (2012)

AŞAĞILIK SANAT, Osman Çakmakçı, 160. Kilometre Yayınları, eleştiri, 160 sayfa

‘Aşağılık Sanat’, şairliğiyle olduğu kadar dergiciliğiyle de bilinen Osman Çakmakçı’nın 1990’dan bugüne yazdığı polemik yazılarını bir araya getiriyor. Çakmakçı burada, şiiri organik-sentetik ve kazıcı-toplayıcı şiir olarak tanımlayıp tartışıyor; 1980’li yılların şiiriyle de hesaplaşmaya girişiyor. Bu dönemin şiirinin, darbelerin boz bulanık gölgesinde yeşerdiğini ve belirli bir kültürel, siyasî ve toplumsal duruş geliştiremediğini söyleyen Çakmakçı, bu nedenle söz konusu dönem şiirinin tasfiyesinin kaçınılmaz olduğunu savunuyor. Yazar ayrıca, kültüre ve kapitalist sisteme karşı şairi, “barbarlığa dönme”ye davet ediyor.

Rohat Alakom – Xoybûn Örgütü ve Ağrı Ayaklanması (2012)

XOYBÛN ÖRGÜTÜ VE AĞRI AYAKLANMASI, Rohat Alakom, Avesta Yayınları, tarih, 116 sayfa

Rohat Alakom bu kitabında, modern Kürt milliyetçiliğinin en önemli siyasal yapılanmalarından Xoybûn örgütüne odaklanıyor ve örgütün öncülüğünde gelişen Ağrı ayaklanmasını anlatıyor. 1927 yılında kurulup 1946 yıllarına kadar varlığını sürdüren Xoybûn örgütüne dair Türkiye’de yayımlanan ilk kitaplardan birisi olan çalışma, Xoybûn konusunda ileri sürülmüş bazı yanlış savlara açıklık kazandırdığı kadar, örgütteki kadrolaşma, liderlik ve örgüt içi çekişmeler konusunda da okurlarını aydınlatıyor. Ağrı ayaklanmasının öncesi ve sonrasını da ayrı bir bölümde ele alan Alakom, araştırmasını çok sayıda belgeyle de zenginleştirmiş.

Kurt Vonnegut – Kedi Beşiği (2012)

KEDİ BEŞİĞİ, Kurt Vonnegut, çeviren: Serkan Göktaş, APRIL Yayıncılık, roman, 255 sayfa

Kurt Vonnegut, ilkin 1963’te yayımlanan ‘Kedi Beşiği’nde, medeniyetlere, dinlere ve dünyanın sonuna dair trajikomik bir hikâye kaleme getiriyor. Romanın başkahramanı, atom bombasının mucitlerinden olan Felix Hoenikker’in, bombayı Hiroşima’ya ilk attığı an neler hissetiğiyle ilgili bir kitap yazmaya karar verir. Bununla, modern insanı ve onun deliliklerini açıklamayı amaçlayan kahramanımız, çalışmalarını yürütürken, kendini Karayip Denizi’ndeki San Lorenzo Cumhuriyeti isimli küçük bir adada bulur. İsimsiz kahramanımız burada, Bokononculuk olarak bilinen, zararsız yalanlardan oluşan bir dinle ve sıradışı tiplerle tanışır.

György Lukacs – Avrupa Edebiyatı ve Varoluşçuluk (2012)

AVRUPA EDEBİYATI VE VAROLUŞÇULUK, György Lukacs, çeviren: Vural Yıldırım, Epos Yayınları, inceleme, 279 sayfa

Macar filozof, estetikçi ve edebiyat eleştirmeni György Lukacs, elimizdeki çalışmasında, Avrupa edebiyatında eser vermiş önde gelen kimi yazarları değerlendiriyor, devamında da Avrupa edebiyatında ortaya çıkarak dünyaya yayılmış varoluşçu damarı irdeliyor. Yazar burada, Hölderlin, Gorki, Dostoyevski, Goethe, Zola, Novalis, Balzac, Stendhal ve Tolstoy gibi yazarları ve onların üretimlerini, dönemin edebiyat atmosferinden detaylarla zenginleştirerek irdeliyor. Lukacs, devamında da, yakında burjuva aydınları arasında başat bir felsefi akım olacağını söylediği varoluşçuluğun Avrupa edebiyatındaki izlerine odaklanıyor.

Ayşe Önal – Namus Cinayetleri (2012)

NAMUS CİNAYETLERİ, Ayşe Önal, İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları, kadın, 158 sayfa

Ayşe Önal ‘Namus Cinayetleri’yle, Türkiye’de kadına yönelik şiddeti konu edinen çalışmalara önemli bir katkıda bulunuyor. Kitabın özgünlüğü, kadına yönelik şiddeti, mağdurların gözüyle değil, birebir faillerin anlatımıyla izlemesi. Cezaevlerinde “namus cinayeti” hükümlüleriyle uzun görüşmeler yapan Önal, okurun tahammülünü ve sinirlerini zorlayan dokuz erkeğin anlatımına yer veriyor. Bu öyküler, annesinin, kardeşinin ya da eşinin gözlerinin içine bakarak “seni öldüreceğim” diyen bir erkeğin ruh dünyasını ve daha da önemlisi bu beyanlar aracılığıyla, ülkedeki kadına dair genel algıyı yansıtmasıyla dikkat çekiyor.

Gregory Jusdanis – Kurgu Hedef Tahtasında: Edebiyatın Savunusu (2012)

KURGU HEDEF TAHTASINDA: EDEBİYATIN SAVUNUSU, Gregory Jusdanis, çeviren: Çiçek Öztek, Koç Üniversitesi Yayınları, eleştiri, 203 sayfa

Gregory Jusdanis bu kitabında, edebiyatın kaybolduğu, kültürün toplumsal özerkliğinin çöktüğü ve sanatın sıradanlaştığı günümüzde, edebiyatın neden vazgeçilmez olduğuna dair bir savunuya girişiyor. Jusdanis’e göre edebiyat, haz vermenin yanı sıra, toplumsal bir amaca da hizmet ettiğinden çok önemli bir işlev üstleniyor. Yazar, uzun bir tarihi olan, toplum içinde kök salmış ve siyasî mücadelelere, ekonomik düzenlemelere maruz kalmış toplumsal bir kurum olan edebiyatın, kendi içinde bütünlüklü bir kozmos yarattığını ve böylece dünyayı tekrar inşa edebilecek bir hareket alanına sahip olmasının önemine dikkat çekiyor.