John S. Allen – Beynin Yaşamları (2015)

Son bir milyon yılda insan beyninin boyutu 1400 santimetre küpe, yani modern insanda görülen boyuta ulaştı.

John Allen, son bilimsel araştırmalara dayanarak insan beyni ve zihninin evrimini keşfe koyuluyor.

İnsan beyin anatomisini diğer memelilerden ayıran özellikler, çevrenin evrime etkileri gibi konuları merak edenler kaçırmasın.

  • Künye: John S. Allen – Beynin Yaşamları, çeviren: Devin Keleş, Alfa Yayınları

Florian Freistetter – Kadehteki Göktaşı (2015)

Kozmik olaylar gündelik hayatımıza nasıl yansır?

Bu popüler bilim kitabı, devasa gezegendeki gelişmelerin hayatımızdaki maddi izlerini araştırıyor.

Parçalanmış göktaşlarının gizemini, gezegenin dönmesiyle saçlarımızın havalanması arasında veya gezegenlerin çarpışmasıyla mevsimlerin oluşumu arasındaki ilişkiyi merak edenlere.

  • Künye: Florian Freistetter – Kadehteki Göktaşı, çeviren: Itır Ilgaz, NTV Yayınları

John Henry – Bilim Devrimi ve Modern Bilimin Kökenleri (2009)

Edinburgh Üniversitesi Bilim Çalışmaları Bölümü’nün idareciliğini yürüten John Henry ‘Bilim Devrimi ve Modern Bilimin Kökenleri’nde, 16. yüzyılda başlamış bilim devrimini ve bu dönemde inşa olmaya başlayan modern bilimi anlatıyor.

Henry, on sekizinci yüzyılda Isaac Newton ve çağdaşlarının çalışmalarıyla zirveye ulaşan bilim devriminin neden o dönemlerde ve o coğrafyada meydana geldiğine detaylı bir biçimde odaklanırken, zamanın hayret veren bilimsel yeniliklerini de okurlara sunuyor.

Yazar, teknik ayrıntılar üzerinde fazla durmayarak, bilimin şekillenmesinde etkili olan sosyal, kültürel ve entelektüel etkenleri irdeliyor.

  • Künye: John Henry – Bilim Devrimi ve Modern Bilimin Kökenleri, çeviren: Selim Değirmenci, Küre Yayınları, tarih, 145 sayfa

André Aleman – Beyin Yaşlanır mı? (2015)

Neden kimi insanlar sağlıklı bir şekilde 100 yaşına gelirken kimisi 60 yaşında ciddi bellek sorunlarıyla karşılaşır?

Yaşlılıkla birlikte beyinde nelerin değiştiğinin ve yaşlıların gerilemeyi telafi etmek için beynin diğer bölümlerini nasıl kullandıklarının yanıtı, André Aleman’ın son bilimsel araştırmalara dayanan bu kitabında.

  • Künye: André Aleman – Beyin Yaşlanır mı?, çeviren: Gül Özlen, Alfa Yayınları

Alex Rosenberg – Bilim Felsefesi (2015)

Bilim felsefesine çağdaş, kapsamlı bir giriş olan bu kitap, alanın en iyilerinden.

Alex Rosenberg imzalı çalışma, bilimsel kuramların yapısından bilim felsefesinin güncel sorunlarına, bilimsel açıklamanın mahiyetinden bilimin doğasına, bilim ve görecelikten bilimde kuram inşasına ve bilimin nasıl temellendirilebileceğine, bu konuda aydınlanmak isteyen öğretmen ve öğrenciler için bir başucu kitabı.

  • Künye: Alex Rosenberg – Bilim Felsefesi, çeviren: İbrahim Yıldız, Dipnot Yayınları

Hasan Ünal Nalbantoğlu – Arayışlar (2009)

‘Arayışlar’, Hasan Ünal Nalbantoğlu’nun bilim, kültür ve üniversite konularına odaklandığı yazılarından oluşuyor.

Nalbantoğlu metinlerinde, günümüzde kültürün, bilimin, üniversitenin geçirdiği dönüşümleri eleştiriyor; bunun aşılması için alternatiflerin neler olabileceğine odaklanıyor.

Yazar, Türkiye insanının bilgiyle ilişkisini sakatlayan, kültürel anlamda “kitch”leşmeye neden olan etkenleri irdelerken, ulus-devletin öncelikleri ile ticarileşmenin kıstırdığı üniversiteyi de kıyasıya eleştiriyor.

Kitapta ayrıca, Nalbantoğlu’nun Behice Boran, Muzaffer Şerif Başoğlu, Mübeccel Kıray ve Şerif Mardin gibi bilim insanlarının üretimlerini değerlendirdiği metinleri de yer alıyor.

  • Künye: Hasan Ünal Nalbantoğlu – Arayışlar, İletişim Yayınları, bilim, 430 sayfa

Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi (2009)

Bilindiği gibi 2009 yılı, modern biyolojik evrim kuramının kurucusu İngiliz doğa bilgini Charles Darwin’in doğumunun 200., Darwin’in evrim kuramını anlattığı ‘Türlerin Kökeni’nin yayımlanmasının ise 150. yıldönümü.

Bütün dünyada “Darwin Yılı” olarak kutlanan 2009’da yayımlanan ‘Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi’ başlıklı bu kapsamlı çalışma, evrime, evrim tartışmalarına ve Yaratılışçılık’a odaklanan yazıları bir araya getiriyor.

Dünü ve bugünüyle evrim kuramı, yaşamın oluşumu, maymundan insana geçişte emeğin rolü, teori ve ideoloji olarak evrim, adaptasyoncu program, evrensel Darwinizm, evrimci psikoloji, Yeni Yaratılışçılık ve Türkiye’de evrim, eğitim ve Yaratılışçılık, yazıların odaklandığı konulardan birkaçı.

Kitap, neo muhafazakârlığın iktidarda olduğu bugün, Darwin’i ve kuramını dogmalardan arındırarak, eksiksiz bir biçimde savunuyor.

  • Künye: Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi, editör: Kenan Ateş, Evrensel Basım Yayın, bilim, 336 sayfa

Robert Moor – Patikalar Üzerine (2018)

Robert Moor’da bu kitabın ilk nüveleri, 2009 yılında yaptığı bir yürüyüşte, ayaklarımızın altında yatan yolların, patikaların neler olabileceği ve bizi nereden alıp nereye götürdüğü üzerine düşünürken ortaya çıktı.

‘Patikalar’, dünyayı gezmiş Moor’un, tarihte unutulup gitmiş Cherokee parkurlarından devasa karınca patikalarına, kıtaları birbirine bağlayan yürüyüş yollarından otobanlara, internet ağlarından göç yollarına, hem insanların hem de hayvanların inşa etmiş olduğu patikaları bilim, tarih, felsefe, doğa ve bilgelik perspektifli bir bakışla irdelediği yazılarını sunuyor.

Moor bunu yaparken de, insanların ve hayvanların dünya üzerindeki yolculuğunun kıtaları aşacak seviye ve yoğunluğa nasıl ulaştığını, insanın doğa ve teknolojiyle kurduğu ilişkinin bizzat doğanın kendisini nasıl dönüştürdüğünü ve kişisel olarak her birimizin kendi yaşam patikalarımızı nasıl inşa ettiğimizi irdeliyor.

Bu ağların hem insanı hem de dünyayı anlamamız konusunda bize nasıl yardımcı olduğu üzerine düşünmek isteyenler bu kitabı muhakkak edinmeli.

  • Künye: Robert Moor – Patikalar Üzerine: Bir Keşif, çeviren: Burcu Halaç, Kolektif Kitap, deneme, 384 sayfa, 2018

Murat Katoğlu – Şematizmden Yaratıcılığa (2009)

Murat Katoğlu bu çalışmasında, Cumhuriyet Türkiye’sinde yüksek sanat ve kültür hayatının kamu hizmeti olarak kurumsallaşmasını, geçmişten günümüze uzanan geniş bir perspektifle irdeliyor.

Yazar bunu, Türkiye’nin son iki yüz yılı kapsayan, günümüzde de güncelliğini koruyan, modernleşme, yenileşme, çağdaşlaşma, Batılılaşma gibi çeşitli nitelemelerle anılan toplumsal değişimin sanat ve bilim açısından değerlendirerek yapıyor.

Katoğlu, Doğu-Batı sorunu olarak da daima tartışılan bu serüvenin, özellikle 20. yüzyılda ve Cumhuriyet Türkiye’sinde en köklü dönüşümleri yaşadığını savunuyor.

Yazarın, Cumhuriyet Türkiye’sindeki kurumsallaşma girişimlerini, söz konusu çabayı hedef alan eleştirileri de göz önünde bulundurarak, bütünlüklü bir şekilde değerlendirmesinin, çalışmanın dikkat çeken yönlerinden biri olduğunu söyleyebiliriz.

  • Künye: Murat Katoğlu – Şematizmden Yaratıcılığa, Kırmızı Yayınları, tarih, 212 sayfa

Scott Stossel – Anksiyete Çağım (2015)

Stresli yaşam koşullarının, modern hayatın bol ama içinden çıkılmaz seçeneklerinin yılgınlığa uğrattığı bir yazarın, kendi anksiyete bilmecesiyle, esprili bir üslupla hesaplaşması.

Genetik ve sinirbilimi alanındaki çalışmaların rehberliğinde bu illetin tarihi ve anksiyete mağduru ünlülerin ilginç hikâyelerini öğrenmek isteyenlere.

  • Künye: Scott Stossel – Anksiyete Çağım, çeviren: Gamze Sart, Boyner Yayınları