Lars T. Lih – Lenin: Farklı Bir Yol (2017)

Profesör Lars Lih imzalı, sıra dışı tarihi figürlerden olan Vladimir İlyiç Lenin’in hayatı ve siyasi serüveni hakkında sağlam bir kaynak.

Lenin’in özel yaşamıyla siyasi hayatı arasındaki sıkı bağlantıyı gözler önüne seren Lih, bunu yaparken yalnızca tek yönlü kaynaklara değil, farklı yaklaşımlara da hak ettikleri değeri veriyor.

Kitap için hem Soğuk Savaş döneminde Batı’da üretilen, Lenin’le ilgili olumsuz ve önyargılı literatürden hem de Sovyet arşivlerinden yararlanılmış.

Lenin’in yetiştiği çevreyi, işçi ve köylü sınıflarına yaklaşımını, ortaya koyduğu devrimi mümkün kılan kişisel ve tarihsel koşulları, sosyalizme verdiği teorik ve pratik katkıları ve hem Sovyetler hem de sosyalizm deneyimindeki nerede durduğunu serimleyen, alan için önemli bir çalışma.

  • Künye: Lars T. Lih – Lenin: Farklı Bir Yol, çeviren: Aslı Önal, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 256 sayfa

Rius – Yeni Başlayanlar İçin Marx (2008)

Meksikalı yazar ve çizer Rius’un 1972 yılında kaleme aldığı, 1977 yılında da Can Yücel tarafından çevrilen ‘Yeni Başlayanlar İçin Marx’, çizimler yoluyla Marx’ın fikirlerini özetliyor.

Marx’ı Don Kişot’a benzeten Rius, “Herkes ondan bahseder de pek azı bilerek konuşur. Çok daha azı da gerçekten anlar onu” diyor.

Çağının neredeyse tüm bilimlerine hâkim olan Marx’ın eserleri, anlaşılabilirlik konusunda herkese hitap etmez.

Kitabın hem yazarı hem de çizeri Rius, öncelikle Marx’ı anlamaya çalışmış, anladıklarını da bu çizimlerle ifade etmiş.

  • Künye: Rius – Yeni Başlayanlar İçin Marx, çeviren: Fırat Koç, Daktylos Yayınları, çizgiroman, 137 sayfa

Aydın Büke – Beethoven (2014)

Aydın Büke’den, büyük besteci Ludwig van Beethoven’ın hayatı ve sanatı konusunda önemli bir biyografi.

Beethoven’ın Bonn ve Viyana günleri, Avrupa müziğine olağanüstü yenilikler getiren çalışmaları, Napoléon savaşları gölgesinde gelen ve onu hiç terk etmeyen şöhret…

Büke anlatımını, sanatçının ailesine, dönemin siyaset adamlarına dair ilgi çekici detaylarla da zenginleştiriyor.

  • Künye: Aydın Büke – Beethoven, Can Yayınları

Yunus Emre – Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez (2008)

‘Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez’, Yunus Emre’nin biyografisi ile şairin Divan’ından seçilmiş yüzü aşkın şiirden oluşuyor.

Yunus Emre şiirlerini başlık koymadan yazdı.

Bu kitapta ise, okur için kolaylık olması amacıyla şiirlerinin içinden uygun bir mısra veya kelime grubu başlık olarak seçilmiş.

‘Taştın Yine Deli Gönül’ başlıklı şiirden bir alıntı:

“Taştın yine deli gönül sular gibi çağlar mısın

Aktın yine kanlı yaşım yollarımı bağlar mısın

 

N’idem elim ermez yâre bulunmaz derdime çâre

Oldum ilimden âvâre beni bunda eğler misin

 

Yavu kıldım ben yoldaşı onulmaz bâğrımın başı

Gözlerimin kanlı yaşı ırmağ olup çağlar mısın (…)”

  • Künye: Yunus Emre – Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez, hazırlayan: İbrahim Erşahin, Ötüken Yayınları, şiir, 215 sayfa

Nejat Akar – Bozkır Çocuklarına Bir Umut: Dr. Albert Eckstein (2008))

Nejat Akar, ‘Bozkır Çocuklarına Bir Umut’ta, Türkiye’nin tıp bilimine önemli katkılarda bulunmuş Yahudi kökenli bilim adamı Prof. Dr. Albert Eckstein’ın muazzam çalışmalarını anlatıyor.

Düsseldorf’taki çocuk hastalıkları kliniğinin başhekimi olan Eckstein, 1933’te de Tıp Akademisi’ne atanmış, fakat kısa bir süre sonra Nazilerin iktidara gelmesiyle görevinden alınmıştı.

Bunun üzerine Türkiye’ye göç eden Eckstein, Ankara Numune Hastanesi çocuk kliniği şefliği, ardından da Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk hastalıkları şefliğine getirildi.

Eckstein, Türkiye tıbbına bu dönemde önemli katkılarda bulundu.

İşte Akar’ın kitabı, bu önemli ismin hayat hikâyesini ve çalışmalarını anlatmasıyla önemli.

  • Künye: Nejat Akar – Bozkır Çocuklarına Bir Umut: Dr. Albert Eckstein, Gürer Yayınları, biyografi, 222 sayfa

Ömer Tarzi – İki Kral, Bir Lider (2014)

Torununun kaleminden, Afgan modernleşmesinde önemli yeri olan Kandahar Serdarı, Serdar Mahmud Terzi Han’ın hayatı.

Afganistan’ın ilk dışişleri bakanı olan Tarzi’nin ailesi, yetiştiği çevre ve siyasi çalışmalarının, Sultan Abdülhamid’ten Atatürk’e uzanan bir zaman diliminde anlatıldığı kitap, Türkiye yakın tarihi açısından da şüphesiz önemli bir kaynak.

  • Künye: Ömer Tarzi – İki Kral, Bir Lider, Paloma Yayınevi

Soner Tuna – İskenderiyeli Hypatia (2014)

Babası, filozof Theon tarafından yetiştirilen, bilinen ilk kadın matematikçi: Hypatia.

Güçlü karakteriyle, erkekler dünyasında büyük bir matematikçi ve felsefeci olarak öne çıkmakla birlikte, kısa sürede gericilerin baskılarına maruz kaldı.

Hypatia, taşlanarak linç edildi.

Ardında, olağanüstü ve ölümsüz bir miras bırakarak.

Tarih, unutmaz.

  • Künye: Soner Tuna – İskenderiyeli Hypatia, Bilim ve Gelecek Kitaplığı

Metin Heper – İsmet İnönü (2008)

Metin Heper bu çalışmasında, uzun siyasal hayatında, iktidarda veya muhalefette olsun, Türkiye siyasetinde kritik roller üstlenmiş İsmet İnönü’yü anlatıyor.

Çalışma, İnönü’nün konuşmaları, açıklamaları, röportajları, bazı mektupları ve Sabahattin Selek’in İnönü’yle yaptığı görüşmelere dair anıları üzerinden, kendisinin siyasi yaklaşımını analiz ediyor.

Sonuçta, İnönü’nün kendini eğitmesini, kişilik özelliklerini ve bunların İnönü’nün devlet ve demokrasi konularındaki düşüncelerini nasıl biçimlendirdiğini analiz eden kapsamlı bir çalışma ortaya çıkmış.

Heper’in bunu yaparken İnönü’yü ilahlaştırmadan, ona tarafsız bir gözle bakmasının da, çalışmasını nitelikli kıldığını belirtmekte fayda var.

  • Künye: Metin Heper – İsmet İnönü, çeviren: Sermet Yalçın, İş Kültür Yayınları, biyografi, 294 sayfa

Marc Jansen ve Nikita Petrov – Stalin’in Baş Celladı, Halk Komiseri Nikolay Yezhov (2014)

Stalin’in en büyük tasfiye operasyonunun baş icracısı, devlet güvenlik şefi Nikolay Yezhov’un korkunç icraatlarla dolu hayatı.

Yezhov’un 1937-38’de yürüttüğü “büyük temizlik” operasyonunda 1.5 milyon insanın tutuklandığı ve bunların yarısından fazlasının idam edildiği söyleniyor.

  • Künye: Marc Jansen ve Nikita Petrov – Stalin’in Baş Celladı, Halk Komiseri Nikolay Yezhov, çeviren: A. Önder Seçkin, Kalkedon Yayınları

Casim Avcı – Muhammedü’l-Emin: Hz. Muhammed’in Peygamberlik Öncesi Hayatı (2008)

Casim Avcı’nın bu çalışması, Muhammed’in peygamberlik öncesi çocukluğunu, gençliğini, Hatice ile evliliğini ve kendisine vahiy gelene kadarki hayatını anlatıyor.

Bu dönem içindeki belli başlı tarihi olayları anlatan Avcı, İslamiyet’ten önce toplumun örf, adet ve ibadetlerini; bu coğrafyanın öne çıkan şehirlerinden Mekke’nin portresini sunuyor.

O dönemin sosyo-ekonomik hayatı ve putlar; Muhammed’in soyu ve ailesi; Kutlu Doğum, sütannesi Halime’ye verilişi, annesi ve dedesinin ölümü, amcası ile yaptığı Suriye seyahati; Ficâr Savaşı’na katılması ve Hilfu’l-Fudûl cemiyetinde bulunması, kitapta yer alan konulardan birkaçı.

  • Künye: Casim Avcı – Muhammedü’l-Emin: Hz. Muhammed’in Peygamberlik Öncesi Hayatı, Hayy Kitap, biyografi, 158 sayfa