Margaret Hooks – Devrimci Fotoğrafçı: Tina Modotti (2008)

İtalya’da doğan komünist devrimci fotoğrafçı Tina Modotti, yüzyılın en büyük fotoğrafçılarından biri olarak kabul ediliyor.

Modotti’nin çektiği fotoğraflar, Meksika hayatına dair önemli birer yapıt olmalarıyla öne çıkıyor.

‘Flor de Manita’, ‘Woman With Olla’, ‘Campesinos’, ‘Bandolier, Corn, Guitar’, ‘Reading el Machete’, ‘Hands of the Puppeteer’, ‘May Day March’ ve ‘Mother and Child’, Modotti’nin kariyerinin önemli fotoğraflarından birkaçı.

Margaret Hooks’un kaleme aldığı kitapta, Modotti’nin fotoğraf sanatındaki yaratıcılığının yanı sıra, politik kimliği ve özel dünyasıyla ilgili ayrıntılar da bulunuyor.

Sanatçının fotoğraf çekmeyi öğrendiği Edward Weston’la ilişkisi, Meksika’da Diego Rivera, Frida Kahlo; İspanya iç savaşının efsane isimlerinden Vittorio Vidali, nam-ı diğer ‘Kumandan Carlos’la ilişkileri, kitapta yer alan kimi konular.

  • Künye: Margaret Hooks – Devrimci Fotoğrafçı: Tina Modotti, çeviren: Laleper Aytek, Agora Kitaplığı, biyografi, 334 sayfa

Tarık Velioğlu – Osmanlı’nın Manevi Sultanları (2008)

Tarık Velioğlu ‘Osmanlı’nın Manevi Sultanları’ başlıklı bu kitabında, Osmanlı İmparatorluğu zamanında bu topraklarda yetişmiş önemli ârif ve velilerden yüzünün portresini sunuyor.

Somuncu Baba, Emir Sultan, Eşrefoğlu, Hacı Bayram, Şeyh Vefa, Sünbül Sinan, Merkez Efendi, Hamza Bâlî, İdris Mehtefî, Beşiktaşlı Yahya Efendi, Şaban-ı Velî, Hüsammeddin Uşşâkî, Hz. Hüdayî, Niyâzî-i Misrî, Nasûhî Efendi, İsmail Hakkı Bursevî, Mehmed Emin Tokadî, Mevlânâ Halîd, Tâhâ Hakkârî, Ahmed Ziyaeddin Gümüşhânevî, Esad Erbilli, Abdülkâdir Belhî, Abdülhâkim Arvasî, Kenan Rifâî, Ali Haydar Efendi ve Fahreddin Cerrâhî, bu portrelerden birkaçı.

Söz konusu isimlerin sahip oldukları şöhret, bir yolun kurucusu veya en önemli temsilcisi olmaları ve eserleri veya takipçileri aracılığıyla kendi zamanlarında ve günümüzde sahip oldukları etki, portrelerin tespitinde gözetilmiş başlıca kriterleri oluşturuyor.

  • Künye: Tarık Velioğlu – Osmanlı’nın Manevi Sultanları, Hayy Kitap, portre, 439 sayfa

Ataol Behramoğlu – Nâzım Hikmet: “Tabu ve Efsane” (2008)

Ataol Behramoğlu, Türkiye şiirinin devrimci siması Nâzım Hikmet’in şiirini, tiyatrosunu ve kişiliğini inceliyor.

Kitapta, Nâzım’ın şiirlerinde biçim özelliklerinden şairin modern Türkiye şiiri üzerindeki etkilerine; Nâzım Hikmet’in düşünce dünyasından dünya şiirinin önemli isimleriyle ilişkilerine ve bir tabu olmasından önüne geçilemez bir efsane haline gelişine kadar birçok konu yer alıyor.

Kitapta ayrıca, Nâzım Hikmet üzerine yazılmış şiirler ve yurt dışında kendisi hakkında kaleme alınmış yazılar da yer alıyor.

Behramoğlu böylece, başta şair Pablo Neruda’nın Nâzım Hikmet için yazdığı şiir ile Yunanistanlı şair Yannis Ritsos’un Nâzım Hikmet’i anlattığı yazıyı da barındıran kapsamlı bir çalışmaya imza atmış.

Kitap, Nâzım Hikmet’in kişiliğini anlattığı kadar, yaratıcılığındaki evrensel niteliklerin altını çizmesiyle de ilgi çekiyor.

  • Künye: Ataol Behramoğlu – Nâzım Hikmet: “Tabu ve Efsane”, Evrensel Yayınları, inceleme, 216 sayfa

Faruk Bildirici – Serkis Bu Toprakları Sevmişti (2008)

Türkiye siyasetinin önemli isimlerine dair biyografileriyle bildiğimiz Faruk Bildirici, ‘Serkis Bu Toprakları Çok Sevmişti’de, Elazığlı bir Ermeni olan ve geçen sene hayatını kaybeden Serkis Imas’ın hayat macerasını anlatıyor.

Tehcir esnasında ailesinden kırk beş kişiyi kaybeden Imas’ın, kuşkusuz bu topraklara dair söyleyebileceği çok şey var.

Fakat yaşadığı tüm acılara rağmen Imas, kendini hep bu topraklara ait hissetti ve Alman vatandaşı olduktan sonra da, Türkiye’ye ve memleketi Elazîz’e duyduğu özlem azalmadı, aksine gün geçtikçe arttı.

Imas, anılarını ve büyüklerinden duyduklarını on beş deftere kaydetti.

Bu defterler, Bildirici’nin aracılığıyla okura ulaşıyor.

  • Künye: Faruk Bildirici – Serkis Bu Toprakları Sevmişti, Doğan Kitap, biyografi, 166 Sayfa

Jonathan Sperber – Karl Marx (2014)

Ondokuzuncu yüzyılda yaşayıp, kendisinden sonra gelen çağları muhtemelen düşündüğünden daha çok etkilemiş Karl Marx’ın hayatı ve kuramı.

Jonathan Sperber, geçmişi bugünün kavramlarıyla değerlendirme ve yargılama tuzağına düşmeden, Marx’ın içinde yaşadığı 19. yüzyıl dünyası ve Marx’ın çağdaşlarıyla ilintisi hakkında nitelikli bir eser sunuyor.

  • Künye: Jonathan Sperber – Karl Marx, çeviren: Gül Durna, İletişim Yayınları

Tanju Cılızoğlu – Kâmil Kırıkoğlu İnönü ve Ecevit’i Anlatıyor (2017)

Kâmil  Kırıkoğlu, 1956’da zamanın CHP Genel Başkanı İsmet İnönü’nün davetiyle CHP’ye katılmış, 1957’de yapılan seçimlerde Malatya milletvekili seçilmişti.

1979’daki ölümüne kadar ülke siyasetinde önemli yer tutan Kırıkoğlu, önce İsmet İnönü’nün ardından da İnönü’yü 1973 kurultayında yenen Bülent Ecevit’in genel sekreterliğini yürüttü.

Kırıkoğlu, o dönemde CHP’de yaşanan köklü değişimlerin mimarlarından biri olarak kabul edilir.

İşte bu kitap, Kırıkoğlu’nun çocukluğundan yetişkinliğe ve siyasi kariyerine uzanan hayatını adım adım izlerken, ülke siyasetinde önemli roller üstlenmiş iki isme, İsmet İnönü ve Bülent Ecevit’e dair anılarını sunuyor.

Kırıkoğlu’nun çocukluğu ve eğitim yıllarıyla açılan kitap, oradan 27 Mayıs, 12 Mart, “Tanin” olayı ve Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) kuruluşu gibi Türkiye yakın tarihinin önemli dönüm noktalarına uzanıyor.

Kırıkoğlu burada ayrıca, Kasım Gülek, Cevdet Sunay, Süleyman Demirel ve Rahşan Ecevit gibi, dönemin önde gelen diğer aktörlerine dair anılarını da bizimle paylaşıyor.

  • Künye: Tanju Cılızoğlu – Kâmil Kırıkoğlu İnönü ve Ecevit’i Anlatıyor, Tarihçi Kitabevi, siyaset, 512 sayfa

Lars T. Lih – Lenin: Farklı Bir Yol (2017)

Profesör Lars Lih imzalı, sıra dışı tarihi figürlerden olan Vladimir İlyiç Lenin’in hayatı ve siyasi serüveni hakkında sağlam bir kaynak.

Lenin’in özel yaşamıyla siyasi hayatı arasındaki sıkı bağlantıyı gözler önüne seren Lih, bunu yaparken yalnızca tek yönlü kaynaklara değil, farklı yaklaşımlara da hak ettikleri değeri veriyor.

Kitap için hem Soğuk Savaş döneminde Batı’da üretilen, Lenin’le ilgili olumsuz ve önyargılı literatürden hem de Sovyet arşivlerinden yararlanılmış.

Lenin’in yetiştiği çevreyi, işçi ve köylü sınıflarına yaklaşımını, ortaya koyduğu devrimi mümkün kılan kişisel ve tarihsel koşulları, sosyalizme verdiği teorik ve pratik katkıları ve hem Sovyetler hem de sosyalizm deneyimindeki nerede durduğunu serimleyen, alan için önemli bir çalışma.

  • Künye: Lars T. Lih – Lenin: Farklı Bir Yol, çeviren: Aslı Önal, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 256 sayfa

Rius – Yeni Başlayanlar İçin Marx (2008)

Meksikalı yazar ve çizer Rius’un 1972 yılında kaleme aldığı, 1977 yılında da Can Yücel tarafından çevrilen ‘Yeni Başlayanlar İçin Marx’, çizimler yoluyla Marx’ın fikirlerini özetliyor.

Marx’ı Don Kişot’a benzeten Rius, “Herkes ondan bahseder de pek azı bilerek konuşur. Çok daha azı da gerçekten anlar onu” diyor.

Çağının neredeyse tüm bilimlerine hâkim olan Marx’ın eserleri, anlaşılabilirlik konusunda herkese hitap etmez.

Kitabın hem yazarı hem de çizeri Rius, öncelikle Marx’ı anlamaya çalışmış, anladıklarını da bu çizimlerle ifade etmiş.

  • Künye: Rius – Yeni Başlayanlar İçin Marx, çeviren: Fırat Koç, Daktylos Yayınları, çizgiroman, 137 sayfa

Aydın Büke – Beethoven (2014)

Aydın Büke’den, büyük besteci Ludwig van Beethoven’ın hayatı ve sanatı konusunda önemli bir biyografi.

Beethoven’ın Bonn ve Viyana günleri, Avrupa müziğine olağanüstü yenilikler getiren çalışmaları, Napoléon savaşları gölgesinde gelen ve onu hiç terk etmeyen şöhret…

Büke anlatımını, sanatçının ailesine, dönemin siyaset adamlarına dair ilgi çekici detaylarla da zenginleştiriyor.

  • Künye: Aydın Büke – Beethoven, Can Yayınları

Yunus Emre – Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez (2008)

‘Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez’, Yunus Emre’nin biyografisi ile şairin Divan’ından seçilmiş yüzü aşkın şiirden oluşuyor.

Yunus Emre şiirlerini başlık koymadan yazdı.

Bu kitapta ise, okur için kolaylık olması amacıyla şiirlerinin içinden uygun bir mısra veya kelime grubu başlık olarak seçilmiş.

‘Taştın Yine Deli Gönül’ başlıklı şiirden bir alıntı:

“Taştın yine deli gönül sular gibi çağlar mısın

Aktın yine kanlı yaşım yollarımı bağlar mısın

 

N’idem elim ermez yâre bulunmaz derdime çâre

Oldum ilimden âvâre beni bunda eğler misin

 

Yavu kıldım ben yoldaşı onulmaz bâğrımın başı

Gözlerimin kanlı yaşı ırmağ olup çağlar mısın (…)”

  • Künye: Yunus Emre – Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez, hazırlayan: İbrahim Erşahin, Ötüken Yayınları, şiir, 215 sayfa