Mahmut Âdem – Çağdaş Üniversite mi Medrese mi? (2008)

Mahmut Âdem ‘Çağdaş Üniversite mi Medrese mi?’ başlıklı bu incelemesinde, üniversitelerin demokratikleşme sorunları ve bunun önündeki engelleri inceleyerek üniversitelerdeki Türk-İslam sentezci ve dinci kadrolaşmaya dikkat çekiyor.

Üniversitelerin medreseleştirilmeye çalışmasının AKP iktidarı döneminde başladığı iddialarına karşı çıkan Âdem, Türkiye üniversitelerin medreseleştirilmesinin YÖK’ün kurulduğu 1981 yılından itibaren başladığını ve bunun neredeyse aralıksız bir süreç olarak yaşandığını söylüyor.

Âdem, çeşitli yayın organlarında yer almış yazılarından yaptığı bu derlemede, Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze değin üniversitelerin içinde bulunduğu durumu anlatıyor.

  • Künye: Mahmut Âdem – Çağdaş Üniversite mi Medrese mi?, Phoenix Yayınları, siyaset, 296 sayfa

Oya Açıkalın – Yüzyılın Hesabı: Deprem Bağlamında Dirayetli Bir Toplumun Neresindeyiz? (2017)

Türkiye deprem kuşağında bulunan bir ülke olmasına rağmen, ne devletin yeterli derecede sorumluluk almasından ne de toplumun yeteri kadar bilinçli olduğundan bahsedebiliriz.

Oya Açıkalın’ın elimizdeki kitabı da, depremin toplumsal hafızamızda kalıcı bir yer edinmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Deprem gerçeğiyle yüzleşmenin bina yıkıp yıkmakla değil, bakış açımızı farklılaştırmakla mümkün olduğunu belirten Açıkalın, toplumda var olan büyük eşitsizliklerin depremin sonuçlarını derinleştirdiğini, yaşanan olumsuz sonuçlardan,  sorumluluğu üstlenmeyen devlet kadar toplumun da sorumlu olduğunu belirtiyor.

Kitapta,

  • Van depreminde yaşananlar,
  • Depremdeki göç yolları ve konaklanan yerler,
  • Kadınlar, çocuklar ve erkeklerin deprem deneyimlerindeki farklılıklar,
  • Depremin beraberinde getirdiği ayrımcılık,
  • Depremin ardından Van’da gündelik yaşam,
  • Deprem öncesi ve sonrasında yoksul ev kadınlarının günlük yaşamı,
  • Türkiye’de deprem bağlantılı psikolojik durumlar,
  • Depremin yarattığı psiko-sosyal sorunlar ve bunların aşılması,
  • Depreme dair farkındalık ve sorumluluğun oluşturulması,
  • Ve deprem için AFAD ve belediyelerce yapılacak kurumsal hazırlıklar gibi pek çok konu ele alınıyor.

Kitabın, ülkemizde bundan sonra da yaşayacağımız depremler hakkında daha bilinçli olmamızı ve önlem almamızı sağlayacak önemli bir çalışma olduğunu söylemeliyiz.

  • Künye: Oya Açıkalın – Yüzyılın Hesabı: Deprem Bağlamında Dirayetli Bir Toplumun Neresindeyiz?, Yeni İnsan Yayınevi, eğitim, 504 sayfa

Roland Barthes – Sesin Rengi: Söyleşiler (2017)

“Yazı”nın ve “yazarın/yazmanın” konumundan gündelik yaşamdaki mitlere, klasik yazın üzerine incelemelerden göstergebilim kuramına zengin bir alanda eser üretmiş Roland Barthes’la yapılan, düşünürün dünyasından aydınlatıcı detaylar sunan söyleşiler.

Barthes bu söyleşilerinde sinema, modanın sistemi, kültür ve karşı-kültür, haz, yazı, okuma, edebiyat, öğretim, gerçeküstücüler, beden, hakikat krizi, entelektüelin görevi, aşk, mitler, şiddet ve tembellik gibi pek çok konu hakkındaki görüşlerini, özgün bakış açısıyla paylaşıyor.

“İlk kaybettiğimiz, belli ki, masumiyettir; sözün kendiliğinden diri, doğal, spontane, doğru, bir nevi saf içselliğin dışavurumu olması nedeniyle değil; tersine, sözümüz ağzımızdan çıktığı anda teatraldir, hünerlerini koca bir kültürel ve söylevsel kodlar kümesinden devşirir: Söz her zaman taktiktir…” diyen Barthes’ın söyleşileri, bu büyük düşün insanının engin kültürünü,  sıra dışı zekâsını gözler önüne sermesiyle önemli.

  • Künye: Roland Barthes – Sesin Rengi: Söyleşiler, çeviren: Ahmet Nüvit Bingöl, Metis Yayınları, söyleşi, 328 sayfa

Sencer Derya – Ney Öğretim Kitabı (2008)

Sencer Derya, kırk yıl boyunca ney öğrencisi yetiştirmiş bir isim.

Ney’den çıkması gereken sesin, aslında, insanın kendisine söylemesi gereken ses olduğunu söyleyen Derya kitabında, beş bölümde ney’i öğretiyor.

Kitapta, ney’in bölümlerinden Türk müziğinde makamlara, ney solosu ve taksiminden ney’de dudak pozisyonlarına kadar birçok konu yer alıyor.

Bir CD’yle sunulan kitapta ayrıca, ney’in tarihçesi; Türkiye kültürü, müziği ve edebiyatında ney’in yeri, geçmişten günümüze neyzenler; ney yapımı ve ney ustaları gibi, konuya dair zengin ayrıntılar bulunuyor.

  • Künye: Sencer Derya – Ney Öğretim Kitabı, yayına hazırlayan: Aziz Şenol Filiz, Pan Yayıncılık, müzik, 211 sayfa

Carmel Borg, Mario Cardona ve Sandro Caruana – Toplumsal Sınıf, Dil ve İktidar (2014)

İtalya’nın Barbiana bölgesindeki okulunda, günümüzde dahi ütopik sayılan bir eğitim anlayışını uygulamış Don Lorenzo Milani’nin olağanüstü eğitsel mirası, bu önemli kitapta enine boyuna ele alınıyor.

Kolektif öğrenmeyi, eleştirel okuryazarlığı esas alan Milani’nin programı, eğitimin doğası gereği siyasal bir karakter taşıdığını gözler önüne seriyor.

  • Künye: Carmel Borg, Mario Cardona ve Sandro Caruana – Toplumsal Sınıf, Dil ve İktidar, çeviren: Onur Gayretli, Kalkedon Yayınları

Kolektif – 21. Yüzyılda Kimlik, Vatandaşlık ve Tarih Eğitimi (2008)

’21. Yüzyılda Kimlik, Vatandaşlık ve Tarih Eğitimi’, Uluslararası Tarih Eğitimcileri Ağı’nın (HEIRNET) geleneksel konferansının dördüncüsüne sunulan bildirilerin derlenmesiyle meydana gelmiş.

Yerli ve yabancı birçok yazarın makalelerinin bulunduğu kitap, tarih, vatandaşlık, toplum, kimlik, algılar, değerler, kültür, uyum, ulus, birey, tarih öğretimindeki anlayışlar ve pedagoji gibi konular üzerinden, “nasıl bir eğitim sistemi?” sorusunun yanıtını arıyor.

Makaleler, genel olarak tarih eğitimi konusunu Batı toplumları üzerinden incelerken, Türkiye’nin bu konuda yaşadığı sıkıntaları tespit etmeyi de ihmal etmiyor.

  • Künye: Kolektif – 21. Yüzyılda Kimlik, Vatandaşlık ve Tarih Eğitimi, editör: Mustafa Safran ve Dursun Dilek, Yeni İnsan Yayınevi, eğitim, 422 sayfa

Thomas Davidson – Greklerde Eğitim Düşüncesi (2008)

Thomas Davidson, ‘Greklerde Eğitim Düşüncesi’nde, tarihi kaynaklar ve Pythagoras, Platon, Aristoteles, Ksenophon, Quintilianus ve Plotinos gibi düşünürlerin fikirleri üzerinden, Grek eğitiminin karakterini anlatıyor.

Davidson, Aristoteles’e kadar ve Aristoteles’ten sonraki bütün Grek eğitim tarihini gözden geçirerek, Aristoteles’in teorilerini şekillendiren geçmişi ve onlarla şekillenmiş geleceği gösteriyor.

Çalışma özellikle, Grek eğitimi ile Grek toplumsal ve siyasal hayatı arasındaki yakın ilişkiyi analiz etmesiyle öne çıkıyor.

Kitapta, bu eğitimin farklı dönemleri ve farklı teorileriyle irdelenmesi de, okuru günümüzün eğitim anlayışını sorgulamaya davet ediyor diyebiliriz.

  • Künye: Thomas Davidson – Greklerde Eğitim Düşüncesi, çeviren: Ahmet Aydoğan, Say Yayınları, eğitim, 255 sayfa

Emel Çelebioğlu – Müzik Kuramı (2008)

Emel Çelebioğlu’nun ‘Müzik Kuramı’, müzik kuramını genel hatlarıyla ele alarak temel konularda müzik eğitimine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Kitabın ilk bölümünde notalar, anahtarlar, ritm, ölçü, gamlar gibi müziği oluşturan temel öğeler ele alınıyor.

İkinci bölümde müzik yazımında kullanılan işaretler, süs notaları ve terimler; üçüncü bölümde armoniyi oluşturan öğeler; dördüncü bölümde ise çalgılar, yapıları ve teknik özellikleri yer alıyor.

Kitabın belirleyici özelliklerinden olan anlaşılabilirlik, okurun müziği kendi kendine öğrenmesine yardımcı oluyor diyebiliriz.

Kitap, müzik eğitiminin başındaki öğrencilerin yanı sıra, müziğin temel kurallarını öğrenmek isteyenlere de hitap ediyor.

  • Künye: Emel Çelebioğlu – Müzik Kuramı, Bizim Kitaplar, müzik, 187 sayfa

Z. Bengi Semerci – Çocuklarımızla Cinsellik Hakkında Nasıl Konuşalım? (2008)

Bengi Semerci ‘Çocuklarımızla Cinsellik Hakkında Nasıl Konuşalım?’da, ebeveynlerin cinsellik hakkında bilgi sahibi olmalarının yanı sıra, bu bilgiyi kaç yaşında ve ne şekilde çocuklarına aktaracaklarını da bilmeleri gerektiğini söylüyor.

Cinselliğin artık evlerde daha rahat bir şekilde konuşulması gerektiğini belirten Semerci, aileler için, bebeklikten erişkinliğe cinsel gelişimi, doğabilecek sıkıntıları anlattığı ve sorulabilecek soruların yanıtlarını verdiği bu kitabını hazırlamış.

Yazar, yetişkinlerin aşırılığa kaçmadan, çocuklarının yaşlarını göz önünde bulundurarak cinselliğe dair hangi bilgiyi ne şekilde vereceklerini anlatıyor.

  • Künye: Z. Bengi Semerci – Çocuklarımızla Cinsellik Hakkında Nasıl Konuşalım?, Alfa Yayınları, psikoloji, 189 sayfa

Mustafa Güneri – Hasanoğlan Hatırası (2014)

1941’de temeli atılan Hasanoğlan Köy Enstitüsü’de yapı sanat kolu başkanı olarak çalışmış Güneri’den, öğrenci çalışmalarıyla ilgili belge niteliğinde fotoğraflar.

Albüm, hem enstitünün bölgeye getirdiği gelişimi hem de Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç ve Ferit Oğuz Bayır gibi isimlere dair bilinmeyenleri aydınlatıyor.

  • Künye: Mustafa Güneri – Hasanoğlan Hatırası, İş Kültür Yayınları