Kategori: İktisat

Korkut Boratav – Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye (2010)

‘Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye’, Korkut Boratav’ın yayımlanmış makale ve yazılarından, kitaplarının bazı kesimlerinden, ayrıca söyleşi ve konuşma metinlerinden oluşan bir derleme.

Dört bölümden oluşan seçki, iktisat metinlerinin yanı sıra, Türkiye ve dünya şartlarına odaklanan konuşmalar ve saf kuramsal çalışmaları da bir arada sunuyor.

Kitap bu yönüyle, sadece iktisat konusunda değil, sosyal bilimlerin farklı alanlarındaki çalışmalarıyla da bildiğimiz Boratav’ın düşünce dünyasının dair derli toplu bir özetini sunuyor.

Boratav burada ilkin, emperyalizm ve dünya ekonomisini ele alıyor.

Buradaki yazıların bir kısmı emperyalizm ideolojisine dönük eleştirilerden, diğerleri de, dünya ekonomisinin farklı öğelerini tartışan yazılardan oluşuyor.

Kitabın diğer bölümleri de, Marksist kuram ve sınıfları; sosyalizm ve sol siyaseti ve Türkiye ekonomisi gibi konuları irdeliyor.

  • Künye: Korkut Boratav – Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye, Yordam Kitap, siyaset, 480 sayfa

Diren Çakmak – Forum Dergisi (2010)

Yakın zamanda, Soğuk Savaş yılları gerginliğinin yoğun bir biçimde hissedildiği bir dönemde yayın hayatına başlayan Forum Dergisi’ne dair bir çalışmaya bu sayfada yer vermiştik.

Diren Çakmak imzalı elimizdeki eser de, Doğu-Batı kutuplaşmasında Türkiye’nin yerinin Batı bloğu içinde olduğunu savunan, farklı görüşlerden aydınları bir araya getiren Forum Dergisi’ni inceliyor.

Derginin kuruluşu ve genel yapısıyla çalışmasına başlayan Çakmak, ardından, derginin birey-toplum, ulus-temsil, devlet-iktidar, iktidarın denetlenmesi, ekonomi politikaları ve dış politika gibi konularda ne gibi fikirler öne sürdüğünü, dönemin siyasî ve toplumsal şartlarını gözeterek ortaya koyuyor.

  • Künye: Diren Çakmak – Forum Dergisi: 1954-1960, Libra Kitap, inceleme, 623 sayfa

Yüksel Akkaya – Cumhuriyet’in Hamalları: İşçiler (2010)

 

Yüksel Akkaya ‘Cumhuriyet’in Hamalları’nda, Türkiye emekçilerinin dününe ve bugününe odaklanıyor.

On dokuzuncu yüzyıl sonunda Çukurova’da ve Selanik’te sanayileşme ve ücretli emek; kuruluş yıllarında Türkiye’de işçi sınıfı ve grevler; Demokrat Parti döneminde grevler; Türkiye’de 1946-1960 zaman aralığındaki erken dönem sendikal basın hareketi; 1923’ten 1980’e, cumhuriyet döneminde belediyelerde işçi hareketleri, Akkaya’nın bu nitelikli çalışmasında karşımıza çıkan konulardan birkaçı.

İşçi sınıfının sınıf kimliğine kavuşma sürecinin önemli göstergelerinden olan DİSK’in evrimine odaklanan bir yazının da bulunduğu kitap, Cumhuriyet’in hamallarının yaşadıklarını gözler önüne seriyor.

  • Künye: Yüksel Akkaya – Cumhuriyet’in Hamalları: İşçiler, Yordam Kitap, siyaset, 240 sayfa

Kolektif – İktisat ve Toplumsal Cinsiyet (2010)

Feminist iktisat alanındaki iyi çalışmalardan biri olarak elimizde duran ‘İktisat ve Toplumsal Cinsiyet’, toplumsal cinsiyetin bir kategori olarak iktisada dahil edilmesi serüvenine odaklanıyor; egemen standart iktisadın eril kavramlara dayalı tanımını sorguluyor.

İki bölümden oluşan kitabın ilk bölümünde, feminist iktisat yazınındaki kuramsal/kavramsal tartışmaları ve analizleri kapsayan yazılar yer alıyor; ikinci bölüm de, ele aldığı konuyu somutlaştıran alan çalışmalarını barındırıyor.

Kitaba yazılarıyla katkıda bulunan isimler ise şöyle: Fahriye Öztürk, Gamze Yücesan-Özdemir, Gülin Yavuz, Melda Öztürk, Nuray Ergüneş, Nurcan Özkaplan ve Ufuk Serdaroğlu.

  • Künye: Kolektif – İktisat ve Toplumsal Cinsiyet, editör: Ufuk Serdaroğlu, Efil Yayınevi, feminizm, 364 sayfa

Henry Bernstein – Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri (2010)

Henry Bernstein ‘Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri’nde, Karl Marx’ın ekonomi politik yaklaşımını kullanarak modern dünyadaki değişik tarımsal dönüm noktalarını anlamlandırıyor.

Kapitalizmin kökleri ve ilk gelişim dönemi; sömürgecilik ve kapitalizm; yerel ve küresel çiftçilik ve tarım; neoliberalizm sürecinde küresel tarım; kapitalist tarıma karşı mücadele yolları; kırsal kesimde sınıfsal oluşum ve kırsal kesimde sınıf mücadeleleri, Bernstein’in ele aldığı konulardan bazıları.

Eldeki bu ufuk açıcı çalışma, iktisat tarihi ve tarım ekonomisi alanındaki değerli çalışmalarıyla bildiğimiz Prof. Oya Köymen tarafından Türkçeye kazandırılmış.

  • Künye: Henry Bernstein – Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri, çeviren: Oya Köymen, Yordam Kitap, iktisat, 160 sayfa

Cüneyt Akman – Marksist Kriz Teorileri Işığında Küresel Kriz (2010)

Özellikle 2008 ekonomik kriziyle beraber, Marksist teorilere ilgi, dünya çapında daha da arttı.

Cüneyt Akman’ın elimizdeki kapsamlı çalışması da, küresel kriz olgusunu, Marksist kriz teorileri bağlamında irdeliyor.

Marx ve Engels’in kriz üzerine söylediklerine kronolojik bir şekilde okurlarına sunan Akman, ardından, Marx sonrası Marksistlerin kriz teorisine ne gibi katkılarda bulunduğunu araştırıyor.

1945’lerden bu yana, özellikle de 1970’lerin ortalarından günümüze kadar, 2008 krizine neden olan somut olayları da ele alan Akman, son olarak, 2007/2008 krizinin Marksistler tarafından farklı şekillerde nasıl yorumlandığına odaklanıyor.

  • Künye: Cüneyt Akman – Marksist Kriz Teorileri Işığında Küresel Kriz, Kalkedon Yayınları, ekonomi, 371 sayfa

Yılmaz Okumuş – Laz Kapital 2 (2010)

Yılmaz Okumuş tarafından yaratılan “Laz Marks Emice”, siyasî mizahın iyi örneklerinden.

Projeyi nitelikli kılan başlıca husus, Okumuş’un Laz Marks Emice’yi Karadeniz ağzıyla konuşturarak Dünya’da yaşanan güncel ekonomik-politik sorunlara anlaşılabilir bir tarzla irdelemesidir diyebiliriz.

Laz Marks Emice, serinin elimizdeki ikinci kitabında da, büyük bir pervasızlıkla yol almaya devam eden kapitalist sistemi yermeye, “Laz Marksist saptamalar”da bulunmaya devam ediyor.

Ekonomik krizler, kapitalizm ve inanç dünyası, demokrasi, diyalektik materyalizm, piyasa ekonomisi, burjuva medyası, meta fetişizmi ve TEKEL işçileri, Laz Marks Emice’nin kendine has üslubuyla ele aldığı konulardan birkaçı.

  • Künye: Yılmaz Okumuş – Laz Kapital 2, O2 Yayınevi, mizah, 133 sayfa

Mahfi Eğilmez – Türkiye Ekonomisi (2020)

Türkiye ekonomisi sudan nem kapan, neredeyse her gelişmenin etkilediği ekonomilerden.

Mahfi Eğilmez’in bu yeni kitabı ise, Türkiye ekonomisinin statik ve dinamik unsurlarının envanterini sunması ve daha da önemlisi bu unsurlar arasındaki ilişkileri ortaya koymasıyla önemli.

Kitap, Türkiye ekonomisini yalnızca bildik yönleriyle ele alan çalışmalardan farklı.

Eğilmez, Türkiye ekonomisi kitaplarında yer alan alışılmış konulara ek olarak Türkiye’nin ekonomik yapısını, Türk Lirası’nı ve genel olarak parasal yapıyı, ekonomi yönetiminde görev alan kurumları, Türkiye’nin dış ekonomik ilişkilerini, Türkiye’nin borçluluğunu da ekleyerek tam bir Türkiye ekonomisi incelemesi sunuyor.

Çalışmayı, Türkiye ekonomisi dersi okuyanların yanı sıra, Türkiye’nin ekonomik yapısını ve ilişkilerini merak edenlerin ilgiyle okuyacakları bir kitap olarak öneriyoruz.

  • Künye: Mahfi Eğilmez – Türkiye Ekonomisi, Remzi Kitabevi, iktisat, 280 sayfa, 2020

Ali Murat Özdemir – Ulusların Sefaleti (2010)

Ali Murat Özdemir’in kaleme aldığı ‘Ulusların Sefaleti’, uluslararası ekonomi politiği, Marksist bakış açısıyla yorumluyor.

İki bölümden oluşan kitabın ilk bölümünde, yapı fikriyatı üzerine eğilen geleneklerin belli başlıları olarak Amerikan Yapısal Sosyolojisi, Yapılaşma Kuramı, Yapısalcı Marksizm ve Eleştirel Realizm inceleniyor.

Çalışmanın ikinci bölümü ise, uluslararası ekonomi politik disiplininin kapsadığı alana tekabül eden belli başlı Marksist yaklaşımları ele alıyor.

“Güler yüzlü kapitalizm yoktur. Kapitalizm hep bazılarına güler ve hep çoğunluğu ezer.” diyen Özdemir, kapsamlı çalışmasında ayrıca, Marksizme dair güncel tartışmaları da okurlarına sunuyor.

  • Künye: Ali Murat Özdemir – Ulusların Sefaleti, İmge Yayınları, ekonomi, 381 sayfa

Gökhan Murteza – Ahlak, İktisat ve Bilim (2019)

Klasik iktisadın kurucusu sayılan Adam Smith, aynı zamanda güçlü bir sistemi olan bir filozoftu da.

Gökhan Murteza ise bu çalışmasında, Adam Smith’in özgün felsefini kapsamlı bir bakışla irdeliyor.

Günümüzün iktisadi bakışı, ahlaki olandan ziyade olgularla ilişki kuran, başka bir deyişle ahlakla arasına mesafe koyan bir iktisadi bakıştır.

Oysa Smith ve onun çağdaşları için iktisat, dünya tasavvurunda ahlaktan tamamen bağımsız olmak bir yana, bizzat ahlaki yargılar tarafından belirlenen bir alandı.

Başka bir deyişle Smith için iktisat, doğru ve iyi olanı dert edinen felsefi bir meseleydi.

İşte Murteza’nın çalışması da, Smith’in fikirleri üzerinden ahlakla ve felsefeyle ilişkisini kesmemiş bir iktisadi düşüncenin dinamiklerini çok yönlü bir şekilde ortaya koyması ve bunu yaparken de okurunu başka bir iktisadın imkânları üzerine düşündürmesiyle çok önemli.

  • Künye: Gökhan Murteza – Ahlak, İktisat ve Bilim: Adam Smith Felsefesine Giriş, Pinhan Yayıncılık, felsefe, 224 sayfa, 2019