Kategori: Kültür

Aysun Öner – Beyaz Yakalı Eşcinseller (2015)

Beyaz yakalı, vasıflı mesleklere sahip gey ve lezbiyen bireyler, verili homofobik yaklaşımlardan ne derece nasibini alıyor?

Aysun Öner’in nitelikli çalışması vesilesiyle, söz konusu kesimin, ekonomik anlamdaki avantajlı konumlarına rağmen açık bir ayrımcılıkla karşılaştığını, yıldırılmaya çalışıldığını ve bunların neticesinde de kendilerinin cinsiyet yönelimlerini saklamak zorunda kaldıklarını görüyoruz.

Öner’in kitabı, işyerinde cinsel yönelim ayrımcılığını kapsamlı bir şekilde ortaya koyduğu gibi, bununla mücadele etmek konusunda kimi stratejiler de sunuyor.

  • Künye: Aysun Öner – Beyaz Yakalı Eşcinseller, İletişim Yayınları

Stéphane Van Damme – Hakikate Yelken Açmak (2018)

‘Hakikate Yelken Açmak’, 17. ve 18. yüzyıllara odaklanarak bir tarihçinin felsefeye yaklaşımının ana hatlarını çiziyor.

Kültür tarihi alanında yaptığı çalışmalarla bildiğimiz Stéphane Van Damme’ın kitabı, o dönem yaşamış filozofların maddi hayatından önemli detaylar vermesi, yani söz konusu düşünürleriS toplumsal ve kişisel ilişkileri, yazışmaları ve seyahatleri gibi detaylar üzerinden ele almasıyla dikkat çekiyor.

Bu yüzyılların canlı bir kültürel panoramasını sunmasıyla da ilgi çeken kitap, Aydınlanma sürecindeki hakikat taleplerini, yenilik arayışını ve bunların sosyal ve politik arka planlarını detaylı bir bakışla irdeliyor.

Van Damme 17. ve 18. yüzyıllardaki felsefe sahasının geniş sınırlarını tespit ederken, o dönem ile günümüzün bilimlerini, sanatını, siyasetini ve ahlakı anlayışını meydana getiren modernist süreci karşılaştırıyor.

  • Künye: Stéphane Van Damme – Hakikate Yelken Açmak: Aydınlanma Dönemi Felsefesinin Öteki Tarihi, çeviren: Adem Beyaz, Yapı Kredi Yayınları, felsefe, 328 sayfa, 2018

Mustafa Duman – Resimli Taşbaskısı Nasreddin Hoca Kitapları (2018)

Taşbaskı (Litografi) tekniğiyle basılmış Nasreddin Hoca kitapları, koleksiyoncuların en çok aradığı çalışmalardandır.

Mustafa Duman’ın elimizdeki önemli çalışması ise, 1850-1924 yılları arasında yayınlanmış olan taşbaskısı 55 Nasreddin Hoca kitabını karşılaştırmalı bir bakışla inceleyerek bize sunuyor.

Söz konusu taşbaskısı kitapların en meşhurlarından olan ve 128 fıkra içeren ‘Hoca Nasreddin Letâifi’nin çevriyazısını da tam metin olarak barındıran kitap, devamında da söz konusu süreçte yazılmış taşbaskısı kitaplara yer veriyor.

Duman’ın çalışmasında, Nasreddin Hoca fıkraları için çoğu isimsiz halk sanatçıları tarafından çizilmiş, kimisi ustalıklarıyla göz dolduran bazı resimlere de yer verilmiş.

Kitabın, yalnızca Nasreddin Hoca bağlamında halk kültürüne ve mizahına ilgi duyanlara değil, taşbaskı koleksiyoncularına ve meraklılarına da hitap edeceğini söyleyebiliriz.

  • Künye: Mustafa Duman – Resimli Taşbaskısı Nasreddin Hoca Kitapları: “Bilinler Bilmeyenlere Öğretsin…”, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, mizah, 296 sayfa, 2018

Robert Frank – Zenginistan (2008)

The Wall Street Gazetesi yazarlarından Robert Frank’in, şaşaalı tüketim alanlarını gözlemleyerek kaleme aldığı ‘Zenginistan’, zenginlerin dünyasına dair bilinmeyenleri günyüzüne çıkarmayı amaçlıyor.

Frank, bu dünyaya ilgisinin, 2003 yılında bir çizelgeyi görmesiyle uyandığını söylüyor.

Zira Amerikan Merkez Bankası’na ait olan söz konusu çizelgede, 1995 yılından itibaren milyoner ailelerin sayısının ikiye katlanarak sekiz milyonu aştığı görülüyordu.

Bu saptamadan yola çıkan Frank, yat limanlarında dolaşmış; Ferrari galerilerine, Sotheby’s ve Christie’s müzayedelerine sızmış ve hayır kurumlarına yapılan bağışları incelemiş, gözlemlerini de kitabında bir araya getirmiş.

  • Künye: Robert Frank – Zenginistan, çeviren: Ayfer Ünalan, Doğan Kitap, kültür, 196 sayfa

Ezeli Doğanay – Ana Dendi Bacı Dendi Yar Dendi (2009)

Şair Ezeli Doğanay’ın uzun soluklu çalışmasının ürünü olan ‘Ana Dendi Bacı Dendi Yar Dendi’ isimli bu antolojide, tarihin sessizliğine gömülmüş kadın halk ozanlarının şiirleri yer alıyor.

Kendi içinde üç bölüme ayrılan antolojinin ilk bölümünde Koşma, Nefes, Türkü ve Güzelleme yazan kadın halk ozanlarına, ikinci bölümde de ağıtlara yer verilmiş.

Halk edebiyatı geleneğinin önemli ürünlerinden maniler de üçüncü bölümde bulunuyor.

Antolojide bunun yanı sıra, erkek sözleri de denebilecek, kadınlara dair atasözleri; kadınları aşağılayan atasözleri; peygamberlerin kadına bakışı; kadın yaşamında bazı önemli siyasi ve tarihi günler gibi ilgi çeken konular da bulunuyor.

Not: Kitap görseli temsilidir.

  • Künye: Ezeli Doğanay (haz.) – Ana Dendi Bacı Dendi Yar Dendi, hazırlayan: Ezeli Doğanay, Hitit Verlag, antoloji, 623 sayfa

Ayfer T. Ünsal – Bulgur (2009)

Ayfer T. Ünsal ‘Bulgur’da, bulgur, dövme, düğü, firik, siyez ve sefer kitel gibi, buğdayın çeşitli türleriyle yapılan yemeklerin tariflerini veriyor.

Gaziantep mutfağı, yemek kültürü ve bulgur kültürü üzerine araştırmalar yapan ve bu konuda yayımlanmış kitapları bulunan Ünsal’ın bu çalışması da, ana malzemesi bulgur olan köfte, çorba, pilav, dolma, sarma, aş, lapa ve tatlı gibi çok sayıda tarif sunuyor.

Yazar, verdiği tariflerin yanı sıra, çeşit çeşit buğday isimlerini ve Antep’teki bulgur kaynatma geleneğini de ayrıntılı bir biçimde anlatıyor ve okuru, anavatanı Anadolu olan buğday konusunda bilgilendiriyor.

Çalışma ayrıca, doğal beslenmeden yana olan okurlara da hitap edecek nitelikte.

  • Künye: Ayfer T. Ünsal – Bulgur, Hayy Kitap, yemek, 132 sayfa

Julia M. H. Smith – Roma’dan Sonra Avrupa (2015)

Bilindiği gibi egemen paradigma, Ortaçağ Avrupa’sını ağırlıklı olarak “karanlık çağ” şeklinde tanımlamakta.

Bu teze karşı çıkan Julia Smith ise, 500-1000 arası Avrupa kültürel tarihini dinamik ve kimi zaman oldukça renkli dönüşümlerin yaşandığı, kendi başına temel öneme sahip bir süreç olarak ediyor.

Smith’in iyi bir kültür tarihi çalışması olarak niteleyebileceğimiz kitabı, bu sürecin iş ve gündelik hayat, siyaset, toplum, din ve kültür gibi pek çok alanı kapsayan zengin bir tasvirini yapıyor.

  • Künye: Julia M. H. Smith – Roma’dan Sonra Avrupa, çeviren: Ahmet Fethi, Alfa Yayınları

Stewart Lee Allen – Kahvenin Hikâyesi (2018)

Avrupalılar kahve içmeye ne zaman başlamışlardı ve kahve onların hayatında neyin yerini almıştı?

Stewart Lee Allen, bu sorunun yanıtını aramak için dünyanın dörtte üçünü, yani yaklaşık olarak otuz iki bin kilometreyi trenle, Arap yelkenlisiyle, çekçekle, kargo gemisiyle, en sonunda bir eşekle kat etmiş ve ortaya bu kitabı çıkarmış.

Kitap, 2 bin yıldan daha uzun bir zaman önce Etiyopya’da kahvenin ilk kez bulunmasından başlayarak, okurunu bir dünya ve tarih yolculuğuna çıkarıyor.

Bu yolculukta karşımıza, sekiz yüzyıl önce kahvenin ilk kez ekildiği Güney Yemen’in köyleri, dünya üzerindeki en ilginç kahve içme mekânları, Fransız İhtilali zamanlarındaki Paris salonları ve kafeleri, Amerika’nın yol kenarı lokantaları, kahve içmenin kültürler üzerindeki yansımaları ve bunun gibi birçok enteresan bilgi çıkıyor.

  • Künye: Stewart Lee Allen – Kahvenin Hikâyesi, çeviren: Merve Yalçın, Maya Kitap, tarih, 224 sayfa, 2018

Solomon Volkov – 20. Yüzyıl Rus Kültür Tarihi (2018)

Yirminci yüzyılda Rus kültürü bir mücevher gibi ışıldar, fakat aynı zamanda inanılmaz karmaşıklıklar da barındırır.

Bu karmaşıklığın en önemli nedenlerinden biri de, Sovyetleri yönetenler ile Rus sanatçılar arasındaki ilişkilerin niteliğiydi.

Solomon Volkov da elimizdeki bu önemli kitabında, bu görkemli dönemin zengin bir fotoğrafını çekiyor.

Kitapta, Sovyetlerle yaşanan dönüşümlerin ve bu süreçte deneyimlenen iktidar ilişkilerinin Tolstoy, Gorki, Chagall, Kandinski, Soljenitsin ve Tarkovski, gibi isimlerin yaratımlarını nasıl etkilediği, hatta bu yaratımlara nasıl yön verdiği anlatılıyor.

Özellikle içeriden öyküler anlatmasıyla dikkat çeken kitap, yirminci yüzyıl boyunca Rus kültür hayatına yön veren dinamikleri ve aktörleri daha iyi tanımak için çok önemli bir fırsat.

  • Künye: Solomon Volkov – 20. Yüzyıl Rus Kültür Tarihi: Tolstoy’dan Soljenitsin’e Büyülü Koro, çeviren: Sabri Gürses, Alfa Yayınları, tarih, 415 sayfa, 2018

Osman Özkul – Kültür ve Küreselleşme (2009)

Osman Özkul imzalı ‘Kültür ve Küreselleşme’, kültür sosyolojisine giriş niteliğinde bir çalışma.

Kültür kavramı etrafında yapılan tartışmalar, kültürün felsefi yorumları; küreselleşme sürecinde kültürel asimilasyon, kültürel entegrasyon, kültürler arası farklar ve çatışmaların ne olduğu; kültürel küreselleşmenin dünyanın global bir köye çevirmesi ve sosyal, ekonomik, dini, etnik ve kültürel boyutlarıyla küreselleşmenin tezahürleri, Özkul’un kitabında ele alınan başlıca konular.

Küreselleşme etrafında dönen önemli tartışmalardan biri de, bu süreçle beraber kültürlerin birbiriyle benzeşmesi, tekdüze hale gelmesiydi.

Özkul’un kitabında, bu konuya ağırlıklı bir yer verdiğini de belirtelim.

  • Künye: Osman Özkul – Kültür ve Küreselleşme, Açılım Kitap, sosyoloji, 222 sayfa