Aydın Büke – Beethoven (2014)

Aydın Büke’den, büyük besteci Ludwig van Beethoven’ın hayatı ve sanatı konusunda önemli bir biyografi.

Beethoven’ın Bonn ve Viyana günleri, Avrupa müziğine olağanüstü yenilikler getiren çalışmaları, Napoléon savaşları gölgesinde gelen ve onu hiç terk etmeyen şöhret…

Büke anlatımını, sanatçının ailesine, dönemin siyaset adamlarına dair ilgi çekici detaylarla da zenginleştiriyor.

  • Künye: Aydın Büke – Beethoven, Can Yayınları

İlhan K. Mimaroğlu – 11 Çağdaş Besteci (2014)

Çağdaş müziğin gelişimine büyük etkisi olmuş ve çığır açmış on bir besteci.

İlhan Mimaroğlu burada,

Claude Debussy,

Maurice Ravel,

İgor Stravinsky,

Béla Bartók,

Arnold Schönberg,

Alban Berg,

Paul Hindemith,

Sergey Prokofyev,

Anton Webern,

Edgard Varèse,

Ve Charles Ives gibi, yirminci yüzyılın en büyük on bir bestecisinin müzik tarihine yön vermiş çalışmalarına odaklanıyor ve okurlarını da müzik tarihinde keyifli bir yolculuğa çıkarıyor.

  • Künye: İlhan K. Mimaroğlu – 11 Çağdaş Besteci, Pan Yayıncılık

Ruhi Su – Ruhi Su Türküleri (2008)

Ruhi Su, kuşkusuz türkü denince ilk akla gelen isimlerden.

Pir Sultan’dan Karacoğlan’a, Yunus’tan Dadaloğlu’na ve Köroğlu’ndan Nâzım Hikmet’e kadar, birçok ozanın türkülerini kendi sesiyle harmanlayan Su, 1985’teki ölümüne kadar birçok değerli eser üretti.

İşte Kemal Aydoğan’ın hazırladığı bu kitap, “İnsan sesi, çalgıların en soylusudur.” diyen Ruhi Su’nun en az altmış beş yıl ses verdiği türküleri bir araya getiriyor.

Kitapta, Su’nun yayımlanmış ve dolayısıyla istenildiğinde dinlenebilecek türküleri seçilmiş.

Kitaba alınmış türkü sözlerine bakıldığında da, Ruhi Su’nun hangi ölçütlerle, seçme veya ayıklama yaparak türkü söylediğinin ipuçları yakalanabiliyor.

  • Künye: Ruhi Su – Ruhi Su Türküleri, hazırlayan: Kemal Aydoğan, Everest Yayınları, müzik, 500 sayfa

Cem Behar – Kan Dolaşımı, Ameliyat ve Musıkî Makamları: Kantemiroğlu (1673-1723) ve Edvâr’ının Sıradışı Müzikal Serüveni (2017)

Kantemiroğlu veya tam adıyla Boğdan Prensi Demetrius Cantemir, ömrünün toplam yirmi iki yılını İstanbul’da geçirdi.  Kantemiroğlu’nun 1703-1710 yılları arasında kaleme aldığı, daha çok “Kantemiroğlu edvârı” adıyla bilinen ‘Kitbabu’ilmi’l-mûsikıki ‘alâ vechi’l-hurûfât’ adlı eseri Osmanlı/Türk musıki tarihinde büyük öneme haiz.

Dönemin musıki kaynaklarının en önemlisi sayılan bu eser, geleneksel Osmanlı/Türk musıkîsinin oluşum dönemine ait vazgeçilmez bir tarihi belge.

İşte Cem Behar’ın bu uzun soluklu çalışması, söz konusu esere ve yazarına dair bilinmeyenlerin izini sürüyor.

Kitabın teorik ilk bölümü, Edvârın kendisine yer veriyor.

Kitabın, repertuar bölümü sayılabilecek ikinci bölümü ise, Kantemiroğlu’nun eserinin ilk bölümünde açıklanmış olan ve Kantemiroğlu’nun kendi icadı notalama sistemiyle kâğıda döktüğü üç yüz elli üç adet müzik eserinin notalarını sunuyor.

Bu eserlerin hepsi peşrev veya saz semaisidir, yani enstrümantal eserlerdir ve bir dönemin çalgı repertuarının önemli bir bölümünü teşkil ediyor.

  • Künye: Cem Behar – Kan Dolaşımı, Ameliyat ve Musıkî Makamları: Kantemiroğlu (1673-1723) ve Edvâr’ının Sıradışı Müzikal Serüveni, Yapı Kredi Yayınları, müzik, 340 sayfa

Emel Çelebioğlu – Müzik Kuramı (2008)

Emel Çelebioğlu’nun ‘Müzik Kuramı’, müzik kuramını genel hatlarıyla ele alarak temel konularda müzik eğitimine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Kitabın ilk bölümünde notalar, anahtarlar, ritm, ölçü, gamlar gibi müziği oluşturan temel öğeler ele alınıyor.

İkinci bölümde müzik yazımında kullanılan işaretler, süs notaları ve terimler; üçüncü bölümde armoniyi oluşturan öğeler; dördüncü bölümde ise çalgılar, yapıları ve teknik özellikleri yer alıyor.

Kitabın belirleyici özelliklerinden olan anlaşılabilirlik, okurun müziği kendi kendine öğrenmesine yardımcı oluyor diyebiliriz.

Kitap, müzik eğitiminin başındaki öğrencilerin yanı sıra, müziğin temel kurallarını öğrenmek isteyenlere de hitap ediyor.

  • Künye: Emel Çelebioğlu – Müzik Kuramı, Bizim Kitaplar, müzik, 187 sayfa

Kolektif – İllüzyon: Cumhuriyet’in Klasik Müzik Serüveni (2016)

Cumhuriyet’in klasik müzik serüvenini eleştirel bir gözle değerlendiren, zengin bir derleme.

Kitapta,

  • Geleneksellik-çağdaşlık ikileminde Cumhuriyet’in “Milli Musiki” politikası ve Türk besteciler,
  • Cumhuriyet dönemi müzik politikalarının kitlesel uygulama alanı olarak Halkevleri,
  • Kültürel seçkincilik bağlamında Darülbedayi’de operet,
  • Türkiye’de müzik yazarlığının ideolojik boyutu,
  • Bir politik simülasyon örneği olarak Cumhuriyet dönemi Türk müziği politikaları,
  • Cumhuriyet’in ilk yıllarından günümüze hükümet programlarında müzik,
  • Ve devlet Türk müziği korularında ideolojik yapı gibi, ilgi çekici konular tartışılıyor.

Çalışmaya katkıda bulunan isimler ise şöyle: Cihat Aşkın, Okan Murat Öztürk, Onur Nurcan, Ebru Güner Canbey, Emrah Zıraman, Fırat Kutluk, Yasemin Ata, Seyit Yöre, Özlem Doğuş Varlı ve Cenk Güray.

  • Künye: Kolektif – İllüzyon: Cumhuriyet’in Klasik Müzik Serüveni, derleyen: Fırat Kutluk, H2O Kitap, müzik, 295 sayfa

Oliver Sacks – Müzikofili (2014)

Müziği sevmeyen yoktur.

Fakat vaka öykülerinden oluşan bu kitapta, önceleri müziğe karşı neredeyse ilgisiz olup, hastalık veya kaza sonrasında müziğe tutkuyla bağlanan insanların hikâyesi yer alıyor.

Müziğin gücünü hissetmek, insan beyninin akıl sır erdirilemez gizemlerine tanık olmak isteyenler için de birebir.

  • Künye: Oliver Sacks – Müzikofili, çeviren: Begüm Kovulmaz, Yapı Kredi Yayınları

Anthony Bozza – Eminem (2008)

Anthony Bozza, müzik dünyasının ünlü isimlerinden Eminem’in hayatını ve müzik kariyerini bir baştan diğer başa kuşatıyor.

1995-2002 yılları arasında Rolling Stone dergisinde yazar ve editör olarak çalışan Bozza, bu dönemde Eminem’le ilgili çok sayıda yazı kaleme aldı.

Dolayısıyla kitabı ilk etapta ilgi çekici kılan yanlardan biri, Eminem’in biyografisinin yanı sıra, müzikal duruşunu da uzman gözüyle analiz etmesidir diyebiliriz.

Çalışmayı özgün kılan önemli unsurlardan ikincisi de, Bozza’nın Amerikan kültürüne eleştirel bir bakışla yaklaşması ve beyaz bir rap şarkıcısı olarak Eminem’in bu kültür karşısındaki muhalif tavrını, yetkin gözlemlerle okura aktarması.

  • Künye: Anthony Bozza – Eminem, çeviren: Burcu Bölükbaşı, GOA Yayınları, biyografi, 359 sayfa

Erhan Altan – Sanatımızda Bir Dönemeç: 50’li Yıllar, Ankara (2014)

Alanlarında bilinen üç isimden, Türkiye sanatında büyük dönüşümlerin yaşandığı 1950’lerin Ankara’sına dair değerlendirme almak, her şeyden önce çok iyi bir fikir.

Erhan Altan, ‘Sanatımızda Bir Dönemeç’te,

  • Ahmet Oktay’dan, İkinci Yeni’nin ortaya çıkışını, etkilerini,
  • Müzisyen İlhan Usmanbaş’tan, dönemin müzik ortamını,
  • Ve ressam Lütfü Güney’den de resim sanatındaki gelişmeleri dinliyor.

Dönemin Ankara’sının sanat ortamı hakkında aydınlanmak için iyi bir çalışma.

  • Künye: Erhan Altan – Sanatımızda Bir Dönemeç: 50’li Yıllar, Ankara, Edebi Şeyler Yayınları, sanat, 96 sayfa

Béla Bartók – Küçük Asya’dan Türk Halk Musıkisi (2017)

Béla Bartók’un ‘Küçük Asya’dan Türk Halk Musıkisi’, tam kırk yıl el yazmaları halinde arşivlerde kaldıktan sonra, bizde ancak 1991’de yayımlanabilmişti.

Bu fazlasıyla trajik bir durum, ama biz yine de geç olsun güç olmasın diyelim ve büyük emeklerle kitabı çeviren Bülent Aksoy’a teşekkürlerimizi sunalım.

Yeni bir baskıyla sunulan bu kitap, besteci, piyanist ve folklor araştırmacısı olarak bildiğimiz Béla Bartók’un, ağırlıklı olarak etnomüzikolog kimliğiyle karşımıza çıktığı çalışmalarından biri.

Bartók köylü halk müziğiyle çok ilgiliydi ve bu ilgiden Anadolu halk müziği de nasibini aldı.

1936 yılında Türkiye’ye gelen Bartók, burada yoğun araştırmalar yapmış ve araştırma, gözlem ve deneyimlerini bu kitapta bir araya getirmiş.

Anadolu’nun müzikal zenginliğini gözler önüne seren, bu müziği tür, form ve biçimleriyle derinlemesine analiz eden çalışma, alan için halen büyük öneme haiz.

Şimdi yeniden yayımlanan bu kitapta ayrıca, Bartók’un konuya ilişkin makaleleri ve mektupları da yer alıyor.

Kitabın çevirmeni Bülent Aksoy’un, konuyla ilgili Ankara Halkevi’nde verdiği üç konferansın metinlerinin de burada yer alması, çalışmayı ayrıca ilgi çekici kılıyor.

  • Künye: Béla Bartók – Küçük Asya’dan Türk Halk Musıkisi, çeviren: Bülent Aksoy, Pan Yayıncılık, müzik, 320 sayfa