Mehmet Güntekin – İstanbul’un 100 Şarkısı (2014)

İstanbul, üzerine en çok şarkı yazılan şehirlerin başında gelir.

Çeşitli dönemlerde İstanbul hayatında yer etmiş, kimi klasikleşmiş şarkılar bu derlemede. ‘Ada Sahillerinde Dolaşıyorum’dan ‘Biz Heybeli’de Her Gece’ye, ‘Benim Gönlüm Sarhoştur’dan ‘Dönülmez Akşamın Ufkundayız’a ve ‘Boğaziçi Şen Gönüller Yatağı’na, yüz efsane şarkı.

  • Künye: Mehmet Güntekin – İstanbul’un 100 Şarkısı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A. Ş. Yayınları

Stavros Stavridis – Anatol Türküleri, 1896 (2017)

Bu kitap, Osmanlı’da yayımlanan ilk halk türküleri derlemesi oluşuyla altın değerinde bir kaynak.

Stavros Stavridis’in bu altın değerinde çalışması, 126 Karamanlı türküsüne yer veriyor.

Kitapta türküler, hem orijinallerindekiler gibi Yunan alfabesi hem de Latin alfabesiyle yer alıyor.

Gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla bu türküleri derlediğini söyleyen Stavridis’in çalışması, Türklerle Rumlar arasında kopuşun başladığı bir dönemde, 19. yüzyılda yayımlanmasıyla da oldukça anlamlı.

Kitabın bir diğer ilginç yanı da, Kapadokya ve Karadeniz’in Hıristiyan yerleşimlerinden Türkçe konuşan 600 Ortodoks’un da, ön sipariş vererek bu yayına destek sunmuş olması.

Çalışma, Türkiye’nin kültürel zenginliğini gözler önüne sermesi açısından büyük bir katkı.

  • Künye: Stavros Stavridis – Anatol Türküleri (1896), hazırlayan: Evangelia Balta ve Ari Çokona, Literatür Yayıncılık, müzik, 384 sayfa

Sencer Derya – Ney Öğretim Kitabı (2008)

Sencer Derya, kırk yıl boyunca ney öğrencisi yetiştirmiş bir isim.

Ney’den çıkması gereken sesin, aslında, insanın kendisine söylemesi gereken ses olduğunu söyleyen Derya kitabında, beş bölümde ney’i öğretiyor.

Kitapta, ney’in bölümlerinden Türk müziğinde makamlara, ney solosu ve taksiminden ney’de dudak pozisyonlarına kadar birçok konu yer alıyor.

Bir CD’yle sunulan kitapta ayrıca, ney’in tarihçesi; Türkiye kültürü, müziği ve edebiyatında ney’in yeri, geçmişten günümüze neyzenler; ney yapımı ve ney ustaları gibi, konuya dair zengin ayrıntılar bulunuyor.

  • Künye: Sencer Derya – Ney Öğretim Kitabı, yayına hazırlayan: Aziz Şenol Filiz, Pan Yayıncılık, müzik, 211 sayfa

Ahmet Özhan – Ses, Söz ve Sevgili (2008)

‘Ses, Söz ve Sevgili’, bu yıl sahnelerdeki 40. yılını kutlayan Ahmet Özhan’ın anılarından oluşuyor.

“Sanat, müzisyen için müzikten ibaret değildir. Sanat, hiçbir sanatçı için sadece icra etmekte olduğu alandan oluşmaz. Sanat, iç içe birçok şeyi barındıran, hayata dair birçok şeyi kucaklayan; birinin bitiminde bir diğerinin başladığı zincirleme bir oluşumdur.” diyen Özhan, bu kitabıyla, diğer bir sanat alanı olarak düşündüğü yazıyla kendini anlatmaya koyuluyor.

Din, İslam ve Muhammed; Ramazan hatıraları; kıssalar; Mevlânâ ve Mevlevilik; müzik ve dostluk konularındaki fikirleri, kitapta okurun karşısına çıkan birkaç başlık.

Kitapla beraber, Özhan’ın yorumladığı ilahilerden oluşan bir CD de veriliyor.

  • Künye: Ahmet Özhan – Ses, Söz ve Sevgili, Doğan Kitap, anı, 138 sayfa

Aydın Büke – Beethoven (2014)

Aydın Büke’den, büyük besteci Ludwig van Beethoven’ın hayatı ve sanatı konusunda önemli bir biyografi.

Beethoven’ın Bonn ve Viyana günleri, Avrupa müziğine olağanüstü yenilikler getiren çalışmaları, Napoléon savaşları gölgesinde gelen ve onu hiç terk etmeyen şöhret…

Büke anlatımını, sanatçının ailesine, dönemin siyaset adamlarına dair ilgi çekici detaylarla da zenginleştiriyor.

  • Künye: Aydın Büke – Beethoven, Can Yayınları

İlhan K. Mimaroğlu – 11 Çağdaş Besteci (2014)

Çağdaş müziğin gelişimine büyük etkisi olmuş ve çığır açmış on bir besteci.

İlhan Mimaroğlu burada,

Claude Debussy,

Maurice Ravel,

İgor Stravinsky,

Béla Bartók,

Arnold Schönberg,

Alban Berg,

Paul Hindemith,

Sergey Prokofyev,

Anton Webern,

Edgard Varèse,

Ve Charles Ives gibi, yirminci yüzyılın en büyük on bir bestecisinin müzik tarihine yön vermiş çalışmalarına odaklanıyor ve okurlarını da müzik tarihinde keyifli bir yolculuğa çıkarıyor.

  • Künye: İlhan K. Mimaroğlu – 11 Çağdaş Besteci, Pan Yayıncılık

Ruhi Su – Ruhi Su Türküleri (2008)

Ruhi Su, kuşkusuz türkü denince ilk akla gelen isimlerden.

Pir Sultan’dan Karacoğlan’a, Yunus’tan Dadaloğlu’na ve Köroğlu’ndan Nâzım Hikmet’e kadar, birçok ozanın türkülerini kendi sesiyle harmanlayan Su, 1985’teki ölümüne kadar birçok değerli eser üretti.

İşte Kemal Aydoğan’ın hazırladığı bu kitap, “İnsan sesi, çalgıların en soylusudur.” diyen Ruhi Su’nun en az altmış beş yıl ses verdiği türküleri bir araya getiriyor.

Kitapta, Su’nun yayımlanmış ve dolayısıyla istenildiğinde dinlenebilecek türküleri seçilmiş.

Kitaba alınmış türkü sözlerine bakıldığında da, Ruhi Su’nun hangi ölçütlerle, seçme veya ayıklama yaparak türkü söylediğinin ipuçları yakalanabiliyor.

  • Künye: Ruhi Su – Ruhi Su Türküleri, hazırlayan: Kemal Aydoğan, Everest Yayınları, müzik, 500 sayfa

Cem Behar – Kan Dolaşımı, Ameliyat ve Musıkî Makamları: Kantemiroğlu (1673-1723) ve Edvâr’ının Sıradışı Müzikal Serüveni (2017)

Kantemiroğlu veya tam adıyla Boğdan Prensi Demetrius Cantemir, ömrünün toplam yirmi iki yılını İstanbul’da geçirdi.  Kantemiroğlu’nun 1703-1710 yılları arasında kaleme aldığı, daha çok “Kantemiroğlu edvârı” adıyla bilinen ‘Kitbabu’ilmi’l-mûsikıki ‘alâ vechi’l-hurûfât’ adlı eseri Osmanlı/Türk musıki tarihinde büyük öneme haiz.

Dönemin musıki kaynaklarının en önemlisi sayılan bu eser, geleneksel Osmanlı/Türk musıkîsinin oluşum dönemine ait vazgeçilmez bir tarihi belge.

İşte Cem Behar’ın bu uzun soluklu çalışması, söz konusu esere ve yazarına dair bilinmeyenlerin izini sürüyor.

Kitabın teorik ilk bölümü, Edvârın kendisine yer veriyor.

Kitabın, repertuar bölümü sayılabilecek ikinci bölümü ise, Kantemiroğlu’nun eserinin ilk bölümünde açıklanmış olan ve Kantemiroğlu’nun kendi icadı notalama sistemiyle kâğıda döktüğü üç yüz elli üç adet müzik eserinin notalarını sunuyor.

Bu eserlerin hepsi peşrev veya saz semaisidir, yani enstrümantal eserlerdir ve bir dönemin çalgı repertuarının önemli bir bölümünü teşkil ediyor.

  • Künye: Cem Behar – Kan Dolaşımı, Ameliyat ve Musıkî Makamları: Kantemiroğlu (1673-1723) ve Edvâr’ının Sıradışı Müzikal Serüveni, Yapı Kredi Yayınları, müzik, 340 sayfa

Emel Çelebioğlu – Müzik Kuramı (2008)

Emel Çelebioğlu’nun ‘Müzik Kuramı’, müzik kuramını genel hatlarıyla ele alarak temel konularda müzik eğitimine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Kitabın ilk bölümünde notalar, anahtarlar, ritm, ölçü, gamlar gibi müziği oluşturan temel öğeler ele alınıyor.

İkinci bölümde müzik yazımında kullanılan işaretler, süs notaları ve terimler; üçüncü bölümde armoniyi oluşturan öğeler; dördüncü bölümde ise çalgılar, yapıları ve teknik özellikleri yer alıyor.

Kitabın belirleyici özelliklerinden olan anlaşılabilirlik, okurun müziği kendi kendine öğrenmesine yardımcı oluyor diyebiliriz.

Kitap, müzik eğitiminin başındaki öğrencilerin yanı sıra, müziğin temel kurallarını öğrenmek isteyenlere de hitap ediyor.

  • Künye: Emel Çelebioğlu – Müzik Kuramı, Bizim Kitaplar, müzik, 187 sayfa

Kolektif – İllüzyon: Cumhuriyet’in Klasik Müzik Serüveni (2016)

Cumhuriyet’in klasik müzik serüvenini eleştirel bir gözle değerlendiren, zengin bir derleme.

Kitapta,

  • Geleneksellik-çağdaşlık ikileminde Cumhuriyet’in “Milli Musiki” politikası ve Türk besteciler,
  • Cumhuriyet dönemi müzik politikalarının kitlesel uygulama alanı olarak Halkevleri,
  • Kültürel seçkincilik bağlamında Darülbedayi’de operet,
  • Türkiye’de müzik yazarlığının ideolojik boyutu,
  • Bir politik simülasyon örneği olarak Cumhuriyet dönemi Türk müziği politikaları,
  • Cumhuriyet’in ilk yıllarından günümüze hükümet programlarında müzik,
  • Ve devlet Türk müziği korularında ideolojik yapı gibi, ilgi çekici konular tartışılıyor.

Çalışmaya katkıda bulunan isimler ise şöyle: Cihat Aşkın, Okan Murat Öztürk, Onur Nurcan, Ebru Güner Canbey, Emrah Zıraman, Fırat Kutluk, Yasemin Ata, Seyit Yöre, Özlem Doğuş Varlı ve Cenk Güray.

  • Künye: Kolektif – İllüzyon: Cumhuriyet’in Klasik Müzik Serüveni, derleyen: Fırat Kutluk, H2O Kitap, müzik, 295 sayfa