Müzik – Sayfa 13

Zafer Köse – Son Ozan: Livaneli (2007)

SON OZAN: LİVANELİ, Zafer Köse, Mevsimsiz Yayınları, biyografi, 397 sayfa

Türkiye’de sol, muhalif müzik düşünüldüğünde, kuşkusuz ilk akla gelecek isimlerden biri de Zülfü Livaneli’dir. Zafer Köse’nin bu kitabında, bedelleri ödenmiş bir ünün, muhalif bir müzik insanının, yazarın deyimiyle bir “Anadolu Meleği”nin hikâyesi yer alıyor. Kitabın yazarı Köse’nin, Livaneli’yle uzun zamana yayılan bir arkadaşlığı bulunuyor. Dolayısıyla kitap, Livaneli’nin müzik anlayışını, politik tavrını, yazarlığını ve sinemacılığını, “içerden” bir gözle değerlendiriyor. Kitap bunun yanı sıra, Türkiye sol müziğinde uzun yıllara yayılan dönüşümleri vermesiyle de ilgi çekiyor.

İlhan K. Mimaroğlu – Caz Sanatı (2013)

CAZ SANATI, İlhan K. Mimaroğlu, Pan Yayınları, müzik, 135 sayfa

İlhan K. Mimaroğlu’nun 1958’de yayımlanan ‘Caz Sanatı’, Türkiye’de yayınlanmış ilk caz kitabı olarak tanımlanıyor. Mimaroğlu kitabında, cazın ilkelerini, kurallarını, tarihsel gelişimini ve önde gelen temsilcilerini anlatıyor. Kitapta, başlı başına bir ekol olan New Orleans cazı, kuzeye göçün ardından gelen caz çağı, ekonomik buhran zamanında caz müziği, cazın Avrupa besteciliğine etkileri ve Türkiye’de cazın gelişimi ele alınıyor. Trompet, klarnet, keman, saksafon ve kontrbas gibi caz enstrümanlarını da tanıtan Mimaroğlu, çalışmasının sonuna, müzikseverler için cazla ilgili kitap ve plakların bir listesini de ekliyor.

Gül Sabar – Liedler ve Ozanlar (2013)

LİEDLER VE OZANLAR, Gül Sabar, Pan Yayıncılık, müzik, 592 sayfa

Müzik dünyası, Almanca bir sözcük olan “Lied”i, şan için bestelenmiş lirik şiir şeklinde açıklıyor. İnsana dair her konuyu işleyen, lirizmin melodiyle bütünleştiği bu tür, konser salonlarının vazgeçilmez yapıtlarından. Gül Sabar, liedler konusunda önemli bir boşluğu dolduran bu çalışmasında, liedlerin edebi ve müzikal derinliklerini ortaya koyuyor. Uzmanların yanı sıra, türe ilgi duyan her okura hitap eden kitapta, liedlerin anavatanı diyebileceğimiz Almanya başta olmak üzere Avrupa çapında yaratılmış çok sayıda esere yer veriliyor. Sabar ayrıca, lied yorumunda resital programı hazırlanırken dikkat edilecek hususları da anlatıyor.

Harold C. Schonberg – Büyük Besteciler (2013)

BÜYÜK BESTECİLER, Harold C. Schonberg, çeviren: Ahmet Fethi Yıldırım, Doğan Kitap, müzik, 623 sayfa

Müzik eleştirmeni Harold C. Schonberg, referans çalışması ‘Büyük Besteciler’de, müzik tarihinin seyrini değiştiren isimlerin portrelerine ve çalışmalarına yer veriyor. Kitapta Monteverdi’den Bach’a, Handel’den Haydn’a, Mozart’tan Beethovan’a, Schubert’ten Berlioz’a ve Chopin’den Liszt’e çok sayıda besteci yer alıyor. Yayınlandığı 1970’li yıllardan bu yana farklı baskılar yapan çalışma, meslekten olmayan müziksever bir kitle için yazılmış ve Monteverdi’den günümüze kadar müzik tarihinin sürekliliği izlenebilecek şekilde düzenlenmiş. Kitap, büyük bestecileri çalışmalarının yanı sıra, birer insan olarak da ortaya koyuyor.

Tahir Abacı – Türk Müziğinde Bestelenmiş Şiirler (2013)

TÜRK MÜZİĞİNDE BESTELENMİŞ ŞİİRLER, Tahir Abacı, İkaros Yayınları, inceleme, 158 sayfa

‘Türk Müziğinde Bestelenmiş Şiirler’, geleneksel ya da geleneksele yakın tarzlarda bestelenmiş şiirleri sunuyor. Bir güfte derlemesinden ziyade, şiirlerin bestelenmiş olanlarından bir seçme olan çalışma, müziğin nitelikli şiire yaklaşımını ortaya koymasıyla önemli. Daha çok popüler olmuş, sevilmiş örneklere yer verilen ve yazarı Tahir Abacı’nın Türk müziğinde şiir ilişkisini irdelediği bir yazıyla açılan kitapta, Yunus Emre’den Pir Sultan Abdal’a, Karacaoğlan’dan Hacı Hayri Bey’e, Tevfik Fikret’ten Yahya Kemal’e, Sabahattin Ali’den Ruhi Su’ya, Ahmed Arif’ten Can Yücel’e ve Edip Cansever’e kadar birçok ismin şiirleri yer alıyor.

Aristomenis Kaliviotis – İzmir Rumlarının Müziği (2013)

İZMİR RUMLARININ MÜZİĞİ, Aristomenis Kaliviotis, Yapı Kredi Yayınları, müzik, 194 sayfa

Aristomenis Kaliviotis elimizdeki nitelikli çalışmasında, 1900-1922 dönemindeki İzmir müzik yaşamının çokbiçimciliğinden zengin boyutlar sunuyor. Halk kesiminin olduğu kadar, ekonomik olarak üst sınıfta yer alanların müzikli eğlencelerini ortaya koyan Kaliviotis, İzmir’in aralarında gramofon, silindirler ve fonograflar gibi dönemin ilk ticari ürünlerini de satan müzik mağazalarının bir listesini veriyor. 20. yüzyılın başlarında İzmir’in müzik hayatı ve o dönemde müzik icra etmiş kişi ve kurumlar konusunda önemli bir kaynak olan kitap, dönemin ilk Rumca ses kayıtlarının en iyi örneklerini barındıran bir CD ile birlikte sunuluyor.

Nesrin Akan – Platon’da Müzik (2012)

PLATON’DA MÜZİK, Nesrin Akan, Bağlam Yayınları, müzik, 143 sayfa

Nesrin Akan elimizdeki çalışmasında, Platon’un müzik, müziğin etkileri ve müziğin eğitimdeki rolü gibi konulardaki görüşlerini aydınlatıyor; yani Platon’un müzikle bağını kuran çevresel faktörlerin, Platon’un felsefesinde, sanat anlayışında ve müziğe yaklaşımında nasıl bir etkide bulunduğunu irdeliyor. Antik Yunan müziği, Eski-Doğu uygarlıklarının Platon’a etkileri, Antik Yunan’da çalgılar, Platon’un müzik anlayışında Pythagoras’ın izleri, Antik Yunan’da müzik sistemi ve modlar, Atina’da müzik eğitimi, şiir ve mitolojinin Platon’a etkileri ve Platon’un ideal devletinde müzik eğitiminin yeri, kitapta ele alınan diğer konular.

Aydın Büke – Mozart (2012)

MOZART, Aydın Büke, Can Yayınları, biyografi, Can Yayınları, biyografi, 331 sayfa

Aydın Büke, yeni bir baskıyla yayınlanan elimizdeki çalışmasında, müzik tarihinin en çok ilgilendiği bestecilerden Mozart’ın kapsamlı bir biyografisini sunuyor. Büke, Mozart hakkında bir başvuru kitabı olarak değerlendirilebilecek çalışmasında, kabul gören Mozart yaşamöykülerinden ve Mozart ailesinin kaleminden çıkmış çok sayıda mektuptan yararlanarak, besteciyi, içinde yaşadığı toplumun bir bireyi olarak değerlendiriyor. Görsel zenginliğiyle de dikkat çeken kitapta, Mozart’ın ailesi, yaşadığı çevre, eğitim yılları, müzik çalışmalarına başlaması, yaşadığı aşklar, evlilik hayatı ve başlıca yapıtlarını yazma süreçleri anlatılıyor.

Cem Öcek – Elektro Gitar (2012)

ELEKTRO GİTAR, Cem Öcek, Pan Yayıncılık, rehber, 103 sayfa

Meraklılarının iyi bildiği gibi, bir gitarın ses niteliği üzerinde parçaların, yapımında kullanılan ağacın, birleştirilme yönteminin ve ayarların büyük etkisi var. Dolayısıyla gitar satın almak isteyen biri için, bunları bilmek oldukça önemli. İşte Cem Öcek, böyle bir ihtiyaçtan yola çıkarak elimizdeki rehber kitabı hazırlamış. Öcek çalışmasında, elektro gitarı, elektro gitarda tonu belirleyen tüm etkenleri adım adım anlatıyor. Kitapta, elektro gitarın yapısı, elektro gitarı oluşturan parçaların işlevleri, gitarda farklı tasarım yöntemleri ve elektro gitar ayarları konuları yer alıyor. Öcek, kitabının ikinci bölümünde ise, tasarımı ve kendine has ses tonuna sahip olması sebebiyle önemli gördüğü değişik elektro gitar marka ve modellerini inceliyor ve böylece, ilk bölümde anlattığı parçaların ve tasarım yöntemlerinin örneklerini veriyor.

Özkan Manav ve Mehmet Nemutlu – Müzikte Alımlama (2012)

MÜZİKTE ALIMLAMA, Özkan Manav ve Mehmet Nemutlu, Pan Yayıncılık, müzik, 295 sayfa

‘Müzikte Alımlama’, kimi klasik Batı müziği örneklerinden hareketle, dinleme edimini farklı perspektiflerden irdelemeye koyuluyor. Yazarlar, kitaplarının ilk bölümünde, dinleyicinin bakış açısından müziği analiz ediyor. Bu teorik bölümde, müziğin varoluş biçimleri, müziğin bir yorum sanatı olarak imkanları, müzikteki dilsel kurgu, müzikte biçim ve yapı gibi konular değerlendiriliyor. Kitabın, uygulama bölümü diyebileceğimiz ikinci bölümünde ise, Bach, Beethoven, Chopin, Brahms, Debussy, Şoştakoviç, Schönberg, Webern, Usmanbaş ve Xenakis gibi usta bestecilerin yapıtları üzerinden, kitabın teorik boyutu pratiğe dökülüyor.