Kategori: Öykü

Halit Ziya Uşaklıgil – Sepette Bulunmuş / Hepsinden Acı (2010)

Halit Ziya Uşaklıgil’in elimizdeki öykü kitaplarından ilki 1920, ikincisi de 1934 yılında yayımlanmıştı.

Bu iki kitapta, daha çok romanlarıyla bildiğimiz, fakat öyküleri de önem arz eden Uşaklıgil’in hayattayken sadeleştirdiği öyküler bulunuyor.

Öykülerde, Uşaklıgil’in çocukluk, gençlik ve olgunluk döneminin izlerine rastlamak mümkün.

Konularının birbirinden bağımsız olduğu öyküler genel olarak, karamsar ve hüzünlü bir üslup taşıyor.

Mahalleye ekmek dağıtarak yaşamını sürdüren bir beygirin çektiği acılar, evde kalmış kızlara çöpçatanlık yapan bir kadın ve miras bölüşümünün aile bireyleri arasında yarattığı ihtilaf, Uşaklıgil’in bu hikâyelerinde işlediği konulardan birkaçı.

  • Künye: Halit Ziya Uşaklıgil – Sepette Bulunmuş / Hepsinden Acı, Özgür Yayınları, öykü, 176 sayfa

William Faulkner – Emily’ye Bir Gül (2019)

Yazıya yüreğini ve ruhunu koymuş William Faulkner’ın yazdığı her şey sıra dışıdır, öncüdür.

Bu kitapta ise, bizde daha çok romanlarıyla bildiğimiz, fakat öyküleri de başlı başına birer şaheser olan Faulkner’ın seçilmiş on yedi öyküsüne yer veriyor.

Burada, Faulkner’ın ‘Emily’ye Bir Gül’, ‘Ambar Kundakçısı’ ve ‘O Akşam Güneşi’ gibi ünlü öyküleri kadar, pek bilinmeyen öyküleri de yer alıyor.

Öyküler, aralarında edebiyatımızın usta isimlerinin de bulunduğu farklı çevirmenler tarafından Türkçeye kazandırılmış.

Faulkner yıllar önce kendini başarısız bir şair olarak tanımlamış ve şöyle demişti:

“Belki de her romancı önce şiir yazmak ister, yazamadığını anlayınca da şiirden sonra en zor tür olan öyküyü dener. Ancak onda da başarısız olduktan sonra roman yazmaya başlar.”

Kitapta yer alan diğer öyküler ise şöyle:

Bir Ayı Avı

İki Asker

Kuru Eylül

Elly

Avludaki Katır

Kırmızı Yapraklar

Bir Adalet

Dikkat!

Şeref

Dr. Martino

Tilki Avı

Bir Kraliçe Vardı

Dağdaki Zafer

Carcassonne

  • Künye: William Faulkner – Emily’ye Bir Gül, hazırlayan: Güven Turan, çeviren: Aysun Arslan, Necla Aytür, Ünal Aytür, Ayberk Erkay, Gül Ülker Gül, Bilge Karasu, Ülkü Tamer, Güven Turan ve Burcu Uğuz, Yapı Kredi Yayınları, öykü, 288 sayfa, 2019

David Eagleman – Ve…: Sonraki Hayattan Kırk Öykü (2010)

Sinirbilim dalında doktorasını yapmadan önce üniversite eğitimini İngiliz ve Amerikan edebiyatı üzerine yapan David Eagleman ‘Ve…’ isimli elimizdeki eserinde, öldükten sonra insanın başına neler geleceğini, öteki dünyada neler olup bittiğini anlatıyor.

Bir öyküsünde, “Tanrı’nın cinsiyeti hakkındaki tartışma yanlış yönlendirilmiştir. Bizim Tanrı dediğimiz şey aslında evli bir çifttir. Kendi suretlerinde insanı yaratmaya karar verdikleri zaman bir uzlaşmaya varmış, her iki cinsten aşağı yukarı eşit sayıda üretmişlerdir.” diyen Eagleman, aynı zamanda hem güldüren hem de hüzünlendiren bir kurmacaya imza atmış.

İnsanın varoluş konusunda sonu gelmez bir şekilde yanıt aradığı soruları, gerçekte onun yok oluşuna inerek cevaplamaya koyulan kitap, sırlarla dolu öte dünyadan kimi düşündüren, şaşırtan ve kimi de güldüren hikâyeler sunuyor.

  • Künye: David Eagleman – Ve…: Sonraki Hayattan Kırk Öykü, çeviren: Duygu Akın, Domingo Kitap, öykü, 125 sayfa

Ilias Venezis – Uçurtmalar (2010)

‘Ege Hikâyeleri’, Anadolu kökenli ve Yunanistan’ın sevilen yazarı Ilias Venezis’in Türkçede yayımlanmış ilk kitabıydı.

‘Uçurtmalar’ isimli elimizdeki kitap ise, Venezis’in 1946’da yayımladığı ‘Savaş Saati’ ve 1969’da yayımladığı ‘Takımadalar’ adlı kitaplarından seçilmiş öykülerden oluşuyor.

1904’te Ayvalık’ta doğan Venezis, Türk-Yunan savaşının sonunda, Egeli Rumlarla birlikte Anadolu’nun içlerine sürgüne gönderildi.

Burada geçirdiği yaklaşık bir buçuk yıldan sonra mübadele ile Yunanistan’a dönen Venezis, Midilli adasına yerleşmişti.

Konusunu yaşanmış olaylardan alan elimizdeki öyküler, ağırlıklı olarak İkinci Dünya Savaşı’nın koşullarını anlatıyor.

  • Künye: Ilias Venezis – Uçurtmalar: Anna’nın Kitabı, çeviren: Üner Eyüboğlu, Belge Yayınları, öykü, 160 sayfa

Melih Cevdet Anday – Balerina’nın Ölümü (2010)

‘Balerina’nın Ölümü’, Melih Cevdet Anday’ın dergilerde kendi adıyla yazdığı iki öyküsünü ve Murat Tek adıyla Akşam gazetesinde yazdığı yirmi altı öyküsünü bir araya getiriyor.

Bu kitaptaki kimi öykülerin, Anday’ın Murat Tek imzasıyla yazdığı romanlar arasında benzerlikler dikkat çekiyor.

Kitabın bir özelliği de, şiirle öykünün yakınlığını iyi gösteren örneklerden oluşmasıdır diyebiliriz.

Anday, kitaba adını veren öyküsünde, henüz on sekizinde ölen balerina Sevil’in hikâyesini anlatıyor.

Yazar, sahneye çıktığı ilk gün, belirsiz bir nedenle hayata veda eden genç kadının hikâyesi ekseninde, geleceğin belirsizliğini, sanat-insan ilişkisini ve bireyin ölüm karşısındaki tutumunu anlatıyor.

  • Künye: Melih Cevdet Anday – Balerina’nın Ölümü, Everest Yayınları, öykü, 138 sayfa

Kolektif – Benim İstanbul’um (2010)

Adnan Özyalçıner’in hazırladığı ‘Benim İstanbul’um’, okurlarına, yaşayan, devinen İstanbul’un dünden bugüne uzanan bir haritasını sunmayı amaçlıyor.

Kitapta, Özyalçıner’in yanı sıra, Türkiye edebiyatının önde gelen isimlerinin İstanbul’un farklı yönlerini konu edinen öyküleri yer alıyor.

On beş yazarın metinlerinden oluşan kitap, aynı zamanda Ferit Öngören’in çizgileriyle de zenginleştirilmiş.

Özyalçıner’in yanı sıra, kitaba öyküleriyle katılan isimler şöyle: Atilla Birkiye, Cengiz Bektaş, Deniz Kavukçuoğlu, Enver Ercan, Gülsüm Cengiz, Ferit Edgü, Hilmi Yavuz, Semra Aktunç, Hulki Aktunç, Kemal Özer, Orhan Alkaya, Tuğrul Tanyol, Uğur Kökden ve Üstün Akmen.

  • Künye: Kolektif – Benim İstanbul’um, hazırlayan: Adnan Özyalçıner, Evrensel Basım-Yayın, öykü, 255 sayfa

Nazım Alpman – Ahlak Islatan (2016)

Gazetecilik mesleğinde kırk yılını geride bırakan Nazım Alpman’dan kurmaca olmakla birlikte, okuyunca hiç yabancılık çekmeyeceğimiz haber medyası hikâyeleri.

En demokrat kanaldan 30 kupona kadına, gazetenin imamından enkazdan canlı yayına ve haberleriyle zıplatan gazeteciye, medyanın hal-i pür melalini pek güzel ortaya koyan birçok hikâye, bu kitapta.

  • Künye: Nazım Alpman – Ahlak Islatan, Ozan Yayıncılık

Anne Frank – Arka Ev’den Hatıralar ve Hikâyeler (2016)

Günlükleriyle dünya çapında meşhur olmuş, trajik sonuyla pek çok insanı üzmüş Anne Frank’tan hikâyeler, masallar ve bir roman taslağı.

Adını, saklandıkları arka evden alan ve Frank ailesinin buradaki gündelik yaşamından da ayrıntılar sunan kitap, Frank’ın özgün hayal gücüne farklı bir kapı aralıyor.

  • Künye: Anne Frank – Arka Ev’den Hatıralar ve Hikâyeler, çeviren: Gül Özlen, Sel Yayınları, öykü, 168 sayfa, 2019

Neslihan Önderoğlu – Mutsuz Palyaçolar Örgütü (2016)

Arkadaşlık, mahalle kültürü ve gençlik duyguları etrafında dolaşan, incelikle örülmüş 15 öykü.

Neslihan Önderoğlu kitaba adını veren öyküsünde ise, palyaçoların mağazaların tanıtım günlerine veya doğum günü partilerine gönderilmesine isyan eden ve mesleğin onurunu kurtarmak için örgüt kuran üç arkadaşın başından geçen gülünç olayları anlatıyor.

  • Künye: Neslihan Önderoğlu – Mutsuz Palyaçolar Örgütü, Günışığı Kitaplığı

Kolektif – Canımı Yakma! (2016)

Kadına yönelik şiddet yok sayılan, görmezden gelinen büyük bir sorun.

Bu kitapta, yirmi beş kadın yazarın, kadına yönelik şiddeti konu edinen öyküleri yer alıyor.

Türkiye’nin kadına yönelik şiddet konusunda içinde bulunduğu utanç verici durumu gözler önüne seren çalışma, sesleri olmayan, dilleri olmayan, bizden koparılıp alınmış kadınlar için bir ağıt niteliğinde.

  • Künye: Kolektif – Canımı Yakma!, Kırmızı Kedi Yayınevi