Psikanaliz ve felsefeyi eserlerinde harmanlayan, heyecanlı tavırlarıyla dikkat çeken ve birçok tartışmaya vesile olan Žižek’in temel kavram ve konuları hakkında bir rehber. Myers özne, postmodernite, gerçeklik ve ideoloji, ırkçılık ve fantezi, kadın-erkek gibi Žižek’in iştigal ettiği belli başlı konuların peşine düşüyor.
Renata Salecl ‘Kaygı Üzerine’de, insanlar için kaygı uyandırıcı olduğu söylenen şeylerin medya temsillerinin arkasına bakarak günümüz toplumunda kaygının nasıl işlediğini analiz ediyor. Kaygı ile korku arasındaki farkı inceleyen Salecl, ağırlıklı olarak kaygı üzerine Freud ve Lacan’ın içgörülerinden faydalanıyor. En büyük kaygı tehdidi haline geldiğini söylediği savaş kaygılarını ve savaşlardan sonra ortaya çıkan travmaları da irdeleyen yazar, günümüzde kapitalizmin, bahsedilen kaygıları gitgide kendi lehine nasıl çevirdiğini, aynı anda işyerlerinde sürekli yeni emniyetsizlikleri nasıl doğurduğunu da ortaya koyuyor.
‘Dün Bugün Jacques Lacan’, düşünür Alain Badiou ile psikanaliz tarihçisi Elisabeth Roudinesco’nun Lacan’ın düşüncesi paralelinde psikanalizi irdeledikleri iki konuşmadan oluşuyor. Yazarların her biri, Lacan’la kurdukları ilişkiye dair düşüncelerini, diğer bir deyişle Lacan düşüncesinin kendilerince en anlamlı yönlerinin altını çizerken Lacan’ın psikanalizdeki dönüm noktası kabul edilen katkısını ortaya koyuyor. Yazarlar aynı zamanda cemaatçilik ideali, obskürantizm ve cehalet düşkünlüğü gibi, gerek psikanaliz gerek güncel siyaset alanında önemli bir sorun olarak karşımıza çağdaş sekterlikleri eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.
Nihan Kaya’nın yazarlar kadar sanatçıları da hedeflediği ‘Yazma Cesareti’, Carl Gustav Jung’un yaklaşımları ile psikanalizden yola çıkarak, yaratıcılığı ortaya koyan “enerji”nin izini sürüyor. Sanatın, sanatçının zihnine ilham olunduğu andan izleyicisine ulaştığı ana kadar, hep bir enerji olarak yaşandığını söyleyen Kaya, “sanat enerjisi” olarak tanımladığı bu özel enerjinin, diğer tüm enerjilere baskın çıkma kapasitesine sahip olduğunu savunuyor. Kaya bu bağlamda yaratıcı içgüdüyü, yaratıcılık ve regresyonu, sanatın neliğini, sanatın doğası gereği neden aykırı olduğunu ve insanın hikâyeye neden ihtiyaç duyduğunu irdeliyor.
Bu sitede, Jacques Lacan’ın psikanalizle ve alana önemli katkılarda bulunan Sigmund Freud’la hesaplaştığı ‘Psikanalizin Dört Temel Kavramı’na yer vermiştik. Şimdi elimizde, Sigmund Freud’un psikanaliz gibi çok yönlü bir alanın önemli bir kısmını oluşturan nevrozları tartıştığı, psikanaliz klasiği olmuş çalışması yer alıyor. Freud burada, psikanaliz ve psikiyatri arasındaki ilişkiyi, semptomların anlamını, direnme ve bastırmayı, insanın cinsel yaşamını, libidonun gelişim sürecini ve cinsel örgütlenmeyi, semptomların oluşum yollarını, genel nevrozları, korkuyu, libido kuramı ve narsizmi, aktarımı ve analitik tedaviyi ele alıyor.
Jacques Lacan, 1964 yılında yaptığı bir seminerden oluşan ‘Psikanalizin Dört Temel Kavramı’nda, psikanalizle hesaplaştığı gibi alanın temel kavramlarını, yani bilinçdışı ve tekrarlama, aktarım ve dürtü, bakış ve ötekinin alanını irdeliyor. Lacan, psikanalize dair olduğu kadar kendisinin psikanalize getirdiği katkılar anlamında da önemli bir eser olarak kabul edilen kitabında, Freudcu bilinçdışı ile bizim bilinçdışımız, kesinliğin öznesi, gösterenler ağı, göz ile bakış arasındaki bölünme, anamorfoz, analiz, dürtünün parçalarına ayrılması, tukhe ve automaton, aşk ve libido, özne ve öteki, yorum ve aktarım konularını tartışıyor.
Ünlü psikiyatr J. D. Nasio ‘Histeri’de, psikanalizin esas ilgi alanlarından histeriyi kapsamlı bir bakışla irdeliyor. Yazar, histerinin analizdeki yüzü; histeri, obsesyon ve fobi arasındaki farklar; histerinin temelindeki travmanın izi; histerik kişinin cinsel hayatı; histerik fantasmaların özgünlükleri ve histerinin psikanalitik tedavisi gibi konuları ele alıyor. Kitap, bireyin nasıl histerik olduğunu ve bu hastalıktan nasıl kurtulduğunu, erkek ve kız çocuklarında histerinin kendini nasıl ortaya koyduğunu ve Freud’un histeriyi açıklarken nasıl bir psişik nedensellik teorisini oluşturduğunu aydınlatmasıyla da önemli.
Lacan düşüncesinde kilit bir metin olan ‘Televizyon’, psikanaliz teoriye önemli katkılarda bulunmuş ünlü düşünürün Jacques-Alain Miller ile bir televizyon programı için yaptığı söyleşiden oluşuyor. Kitabın en önemli özelliği, psikanalizi yapısalcı dilbilim, felsefe tarihi ve çağdaş antropoloji gibi farklı yönlerle genişleten Lacan’ın düşüncesinin kendisi tarafından yapılmış bir özetini sunması. Bir savunu metni olarak da değerlendirilebilecek söyleşisinde Lacan, televizyon kültürünü psikanalitik ve felsefi bir çerçeveden yorumladığı gibi, psişik enerji, duygulanım ve itki gibi kavramları yeniden yorumlayıp tartışıyor.
Levent Mete ‘Depresyon Tahlilleri’nde, modern hayatın en karakteristik sıkıntılarından depresyonu çok yönlü bir bakışla ele alıyor. Depresyona meyilli kişilik tipleri, depresyonu yaşama biçimleri, psikanalizin depresyona yaklaşımı, depresyon tanısının nasıl konduğu, hormonların depresyon üzerindeki etkisi, depresyon ilaçlarının kullanımı, kadın ve erkeğin depresyon sürecindeki benzerlik ve farklılıkları, Mete’nin ele aldığı konulardan bazıları. Bilişsel terapi görüşmelerinden kesitler de barındıran çalışma, depresyonu her yönüyle öğrenmek, olası tedavi yöntemleri konusunda bilgilenmek isteyenler için iyi bir kaynak.
Psikanalist Sophie de Mijolla-Mellor elimizdeki rehber çalışmasında, gerçek anlamı yanlış bilinen ama bir o kadar da yaygın kullanılan paranoya kavramını aydınlatıyor. Yazar, paranoyakların psikiyatride nasıl tarif edildiğini, bir paranoyağı nasıl tanıyacağımızı, paranoyak birinin kendi içinde ne hissettiğini, onu “normal”den ayırt edenin ne olduğunu, paranoyak birinin çılgın olmasının şart olup olmadığını, hangi yaşta paranoyak olunduğunu, paranoyakların tehlikeli olup olmadığını ve paranoyaklar için bireysel ya da grupsal çarelerin neler olduğunu yanıtlıyor, ayrıca tarihteki ünlü paranoyaklardan örnekler veriyor.
Dipnotski 