Psikanaliz – Sayfa 27

İsmail Ersevim – Freud ve Psikanalizin Temel İlkeleri (2008)

FREUD VE PSİKANALİZİN TEMEL İLKELERİ, İsmail Ersevim, Assos Yayınları, psikanaliz, 568 sayfa

Psikiyatrist İsmail Ersevim, ‘Freud ve Psikanalizin Temel İlkeleri’nde, hem Sigmund Freud’u ve öncüsü olduğu psikanalizi ayrıntılı bir bakışla ele alıyor. Kitapta, Freud’un yaşadığı devrin kültür merkezi olan Viyana’da, Mesmerizm, Charcot, hipnoz, çok kişiliklilik, rüya analizlerinde yeni yöntemler gibi, tıp dünyasının başlıca eğilimleri anlatılıyor. Ersevim buna ek olarak, Freud’dan sonraki kuramsal gelişmeleri, o zamanın tıp dünyasında, savunma mekanizmalarına nasıl bakıldığını, nörozların ve psikozların dinamiklerinin nasıl ele alındığını ve paranoya ile cinsel sapıklıkların hangi ölçütlerle yorumlandığını, vaka örnekleri de vererek anlatıyor. Kitabın bütününe baktığımızda, gerek Freud’un psikanaliz alanındaki üretimlerine ve gerekse de psikanalizin daha sonraki gelişim dinamiklerine dair önemli ayrıntılar barındırdığı söyleyebiliriz.

Carl Gustav Jung – Anılar, Düşler, Düşünceler (2008)

ANILAR, DÜŞLER, DÜŞÜNCELER, Carl Gustav Jung, yayına hazırlayan: Aniela Jaffé, çeviren: İris Kantemir, Can Yayınları, otobiyografi, 292 sayfa

‘Anılar, Düşler, Düşünceler’, analitik psikolojinin kurucusu Carl Gustav Jung’un 81 yaşındayken, 1957 baharında, yakın dostu Aniela Jaffé’ye anlattığı yaşam öyküsünden oluşuyor. Dolayısıyla bu kitabı diğer biyografi örneklerinden ayıran da, bizzat Jung’un kendi anlatımlarıyla oluşmuş, oldukça derli toplu otobiyografik bir eser olması. Kitapta öne çıkan unsurlardan biri de, Jung’un dışsal yaşamından çok, ruhun çok derin bir gerçek olduğuna inanan bir insanın, zihin dünyasını ve deneyimlerini içeriyor olmasıdır denebilir. Anlatımların çoğunlukla, yaşamın ruhsal özüne inmeye çalışmaları da, tümüyle bundan kaynaklanıyor.

Kolektif – Bir Annenin Doğuşu (2014)

BİR ANNENİN DOĞUŞU, Daniel N. Stern, Nadia Bruschweiler-Stern ve Alison Freeland, çeviren: Meltem Aydoğdu, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, psikanaliz, 165 sayfa

Kapsamlı klinik deneylere dayanan ‘Bir Annenin Doğuşu’, bir annenin gebeliğin ilk aylarından doğum sonrasına kadarki süreçte yaşadığı psikolojik dönüşümleri saptıyor. Kitap, kadının bir anne olarak bedensel, duygusal, bilişsel, ilişkisel ve sosyal düzeyde dönüşümü ve bu dönüşüm esnasında yaşadıklarını ortaya koymasıyla, alana dair nitelikli bir çalışma. Bebeğin evliliğe ve aileye etkilerini de araştıran yazarlar; prematüre ve engelli bebek ile evlat edinme durumunu, erkeğin bir koca ve baba olarak bu süreçteki konumunu ve annenin bebek bakımı ve kariyer arasında yaşadığı bocalamaları detaylı bir şekilde irdeliyor.

Nancy Chodorow – Duyguların Gücü (2007)

Alt başlığı ‘Psikanalizde, Cinsiyette ve Kültürde Kişisel Anlam’ olan ‘Duyguların Gücü’, cinsiyet analizini psikanaliz ve antropolojiyi bir araya getirerek, bireyin hem topluma hem de kendisine nasıl baktığına ilişkin bir kuram geliştiriyor.

Chodorow’un bunu geliştirirken öne sürdüğü temel tez de, “duyguların gücü, yani bireysel özel anlamlar, en az evrensel, kültürel anlamlar kadar önemlidir,” şeklinde özetlenebilir.

Önemli feminist psikanaliz kuramcılarından olan Chodorow, sosyoloji doktorasından sonra psikanaliz eğitimi aldı.

Çalışma, bireyi basit bir toplumsal anlam taşıyıcısı olarak gören egemen anlayışa karşı, bireyi daha çok öne çıkaran yaklaşımıyla dikkat çekiyor.

Künye: Nancy J. Chodorow – Duyguların Gücü, çeviren: Jale Özata Dirlikyapan, Metis Yayınları, psikanaliz, 302 sayfa

Jean-Michel Quinodoz – Freud’u Okumak (2016)

Freud’un eserlerini kronolojik bir bakışla analiz eden ve bunların psikanalize katkılarını aydınlatan bir rehber.

Freud’un her eserini okuyucunun merakını uyandıracak şekilde tanıtan ve basit, gündelik bir dil kullanarak bu metinlerin özünü açıklayan kitap, Freud’un eserleriyle tanışmak için iyi bir fırsat.

Künye: Jean-Michel Quinodoz – Freud’u Okumak, Bahar Kolbay, Özge Soysal, Bağlam Yayınları

Tony Myers – Slavoj Žižek (2014)

SLAVOJ ŽIŽEK, Tony Myers, çeviren: Abdurrahman Aydın, Phoenix Yayınları

Psikanaliz ve felsefeyi eserlerinde harmanlayan, heyecanlı tavırlarıyla dikkat çeken ve birçok tartışmaya vesile olan Žižek’in temel kavram ve konuları hakkında bir rehber. Myers özne, postmodernite, gerçeklik ve ideoloji, ırkçılık ve fantezi, kadın-erkek gibi Žižek’in iştigal ettiği belli başlı konuların peşine düşüyor.

Renata Salecl – Kaygı Üzerine (2013)

KAYGI ÜZERİNE, Renata Salecl, çeviren: Barış Engin Aksoy, Metis Yayınları, psikanaliz, 145 sayfa

Renata Salecl ‘Kaygı Üzerine’de, insanlar için kaygı uyandırıcı olduğu söylenen şeylerin medya temsillerinin arkasına bakarak günümüz toplumunda kaygının nasıl işlediğini analiz ediyor. Kaygı ile korku arasındaki farkı inceleyen Salecl, ağırlıklı olarak kaygı üzerine Freud ve Lacan’ın içgörülerinden faydalanıyor. En büyük kaygı tehdidi haline geldiğini söylediği savaş kaygılarını ve savaşlardan sonra ortaya çıkan travmaları da irdeleyen yazar, günümüzde kapitalizmin, bahsedilen kaygıları gitgide kendi lehine nasıl çevirdiğini, aynı anda işyerlerinde sürekli yeni emniyetsizlikleri nasıl doğurduğunu da ortaya koyuyor.

Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco – Dün Bugün Jacques Lacan (2013)

DÜN BUGÜN JACQUES LACAN, Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco, çeviren: Akın Terzi, Metis Yayınları, psikanaliz, 78 sayfa

‘Dün Bugün Jacques Lacan’, düşünür Alain Badiou ile psikanaliz tarihçisi Elisabeth Roudinesco’nun Lacan’ın düşüncesi paralelinde psikanalizi irdeledikleri iki konuşmadan oluşuyor. Yazarların her biri, Lacan’la kurdukları ilişkiye dair düşüncelerini, diğer bir deyişle Lacan düşüncesinin kendilerince en anlamlı yönlerinin altını çizerken Lacan’ın psikanalizdeki dönüm noktası kabul edilen katkısını ortaya koyuyor. Yazarlar aynı zamanda cemaatçilik ideali, obskürantizm ve cehalet düşkünlüğü gibi, gerek psikanaliz gerek güncel siyaset alanında önemli bir sorun olarak karşımıza çağdaş sekterlikleri eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.

Nihan Kaya – Yazma Cesareti (2013)

YAZMA CESARETİ, Nihan Kaya, Ayrıntı Yayınları, edebiyat inceleme, 264 sayfa

Nihan Kaya’nın yazarlar kadar sanatçıları da hedeflediği ‘Yazma Cesareti’, Carl Gustav Jung’un yaklaşımları ile psikanalizden yola çıkarak, yaratıcılığı ortaya koyan “enerji”nin izini sürüyor. Sanatın, sanatçının zihnine ilham olunduğu andan izleyicisine ulaştığı ana kadar, hep bir enerji olarak yaşandığını söyleyen Kaya, “sanat enerjisi” olarak tanımladığı bu özel enerjinin, diğer tüm enerjilere baskın çıkma kapasitesine sahip olduğunu savunuyor. Kaya bu bağlamda yaratıcı içgüdüyü, yaratıcılık ve regresyonu, sanatın neliğini, sanatın doğası gereği neden aykırı olduğunu ve insanın hikâyeye neden ihtiyaç duyduğunu irdeliyor.

Sigmund Freud – Nevrozlar (2013)

NEVROZLAR, Sigmund Freud, çeviren: Kâmuran Şipal, Say Yayınları, psikanaliz, 310 sayfa

Bu sitede, Jacques Lacan’ın psikanalizle ve alana önemli katkılarda bulunan Sigmund Freud’la hesaplaştığı ‘Psikanalizin Dört Temel Kavramı’na yer vermiştik. Şimdi elimizde, Sigmund Freud’un psikanaliz gibi çok yönlü bir alanın önemli bir kısmını oluşturan nevrozları tartıştığı, psikanaliz klasiği olmuş çalışması yer alıyor. Freud burada, psikanaliz ve psikiyatri arasındaki ilişkiyi, semptomların anlamını, direnme ve bastırmayı, insanın cinsel yaşamını, libidonun gelişim sürecini ve cinsel örgütlenmeyi, semptomların oluşum yollarını, genel nevrozları, korkuyu, libido kuramı ve narsizmi, aktarımı ve analitik tedaviyi ele alıyor.