Kategori: Psikoloji

Julia Shaw – Bellek Yanılgısı (2017)

Birçoğumuz, evden çıktığımızda yanımıza alacağımız eşyalardan birini veya bazılarını unuturuz.

Veya daha önce tanıştığımız birinin adını aniden unutuveririz.

Böyle durumlarda canımız sıkılsa da, aslında bunlar, zihnimizin daha büyük yanılgıları yanında oldukça masumdur.

Bellek üzerine uzun zamandır çalışmakta olan psikolog Julia Shaw da elimizdeki kitabında, yapılan son araştırmalardan yola çıkarak zihnimizin gerçekliği nasıl ters yüz ettiğini, hakikatin üzerine nasıl hayali bir kurgu inşa ettiğini gözler önüne seriyor.

Alın size, şüpheciliğin hayatımızın her anında neden bizim için hayati önemde olduğuna bir örnek daha.

Zihnin, var olan hakikati kendi süzgecinden geçirerek farklı bir boyutta yeniden tasarladığını belirten Shaw, bunun bazı yerlerde aldığı aşırı durumları gösteriyor.

Yazar bununla da yetinmeyerek, yaratılan bu “gerçek olmayan gerçeğin”, bireylerin devamındaki hayatını nasıl etkileyeceğini de ortaya koyuyor.

Adli psikolog olan Shaw, kitabında görgü tanıklarının geçmişi hatırlamayla ilgili yaşadıklarını da anlatıyor ve kimi zaman bir iftiranın birçok şahitliğe üstün gelebileceğini iddia ediyor.

Neyin nasıl görüneceğine belleğin ve zihnin nasıl karar verdiğine daha yakından bakmak isteyenler için iyi bir kaynak.

  • Künye: Julia Shaw – Bellek Yanılgısı, çeviren: Funda Sezer, Say Yayınları, psikoloji, 328 sayfa

Willy Pasini – Sadakatsiz Aşklar: Aldatmanın Psikolojisi Üzerine (2017)

Bir ilişkide her şey yolunda giderken çiftleri sadakatsizliğe yönelten etkenler nelerdir?

Cenevre Üniversitesi’nde psikiyatri ve medikal psikoloji dersleri vermekte olan Willy Pasini, aldatmanın altındaki psikolojik dinamikleri açıklığa kavuşturuyor.

Kitap,

  • Modern hayatın sadakatsizlik üzerine etkilerini,
  • İnsan doğasının tekeşli mi çokeşli mi olduğunu,
  • Duygusal ve cinsel aldatma arasındaki farkları,
  • Aldatmanın biyolojik ve etolojik köklerini,
  • Aldatılan eşin neler yaşadığını,
  • Ve bunun gibi ilgi çekici konuları tartışıyor.

Hem aldatılan hem de aldatanın –her ne kadar sessizce ve gizlice olsa da–okuması elzem bir kitap.

  • Künye: Willy Pasini – Sadakatsiz Aşklar: Aldatmanın Psikolojisi Üzerine, çeviren: Can Belge, İletişim Yayınları, psikoloji, 192 sayfa

George Herbert Mead – Zihin, Benlik ve Toplum (2017)

George Herbert Mead’in sosyal bilimler ve felsefe alanlarında bir klasik olarak kabul edilen ‘Zihin, Benlik ve Toplum’unun yayımlanışının üzerinden seksen yılı aşkın zaman geçti.

Mead’in sosyal psikoloji üzerine, Chicago Üniversitesi’nde 1927-1928 yıllarında verdiği bu derslerin, hem bu alan için kurucu nitelikte tabir edilen metinler hem de klasik sosyolojinin ayrılmaz parçası olan pragmatizmin itici gücü olarak kabul edildiğini belirtelim.

Mead’in derslerinden tutulan notlardan oluşan çalışmada irdelenen kimi konular şöyle:

  • Sosyal psikoloji ve davranışçılık,
  • Davranışçılık açısından tavır ve jestler,
  • Taklit ve dilin kökeni,
  • Düşünce, iletişim ve anlamlı sembol,
  • Anlam,
  • Tümellik,
  • Zihin ve sembol,
  • Zihnin çevreyle ilişkisi,
  • Benliğin doğuşu,
  • Toplumsal sürecin bireysel içe aktarımı,
  • Toplumsal ortamda benliğin gerçekleştirilmesi,
  • İnsanlar toplumunun temeli,
  • Toplumsal kurumlarla düşünce ve iletişimin işlevleri,
  • Sempatinin doğası,
  • Toplumsal örgütlenmede mantık ve kişiliğin işlevleri,
  • İdeal toplumun gelişimine yönelik umutlar ve engeller…

Mead’e göre toplum, sunduğu sembolik evren ve bilhassa dil üzerinden, insanların fiziki nesnelerle kurduğu ilişki üzerinde bile etkili olur.

  • Künye: George Herbert Mead – Zihin, Benlik ve Toplum, çeviren: Yeşim Erdem, Heretik Yayıncılık, psikoloji, 334 sayfa

Dagmar Herzog – Avrupa’da Cinsellik (2014)

“Cinsellik çağı” olarak tanımlanan günümüzden, yaşlı kıtada cinsellikte değişen, dönüşen algı ve beklentilerin 20. yüzyılın başından bugüne uzanan tarihi.

Herzog, 1900’lü yıllardan itibaren Avrupa’da cinsel yönelimi yeniden düşünme girişimlerinden İslam ile sınanan Avrupa’nın cinsel sınırlarına harika bir panorama çiziyor.

  • Künye: Dagmar Herzog – Avrupa’da Cinsellik, çeviren: Zeynep Yılmaz, Doğan Kitap

Çetin Özbey – Bende Bir Anormallik Görüyor musun? (2008)

Çetin Özbey, ‘Bende Bir Anormallik Görüyor musun?’da, sebepleri ve sonuçlarıyla ruhsal bozuklukları anlatıyor.

Anksiyete bozuklukları, duygu durum bozuklukları, organik bozukluklar, madde kullanım bozuklukları, yeme bozuklukları ve dürtü kontrol bozuklukları gibi birçok konunun ele alındığı kitabın, söz konusu rahatsızlıklar hakkında bilgi edinmek isteyenler için rehber nitelikte olduğunu söyleyebiliriz.

Kitapta ayrıca, kişilik bozukluklarını diğer ruhsal bozukluklardan ayıran özellikler, cinsel ilişkilerde “normal” ile “sapma”ların ne olduğu, hangi hastalığın ne kadar devam ettiği ve bu hastalıkların nerede ve nasıl tedavi edildiği anlatılıyor.

  • Künye: Çetin Özbey – Bende Bir Anormallik Görüyor musun?, Turkuaz Yayınları, psikoloji, 239 sayfa

Yılmaz Dikbaş – Saralı Ünlüler: Epilepsi ve Deha (2008)

Yılmaz Dikbaş, ‘Saralı Ünlüler’de, epilepsi hastası ünlü isimleri ve hastalığa dair efsaneler ile gerçekleri anlatıyor.

Kitabın ilk iki bölümünde, epilepsinin tanımı yapılıyor ve ardından, tarihten günümüze epilepsiyi araştırmış ünlü bilim insanlarına yer veriliyor.

Burada, epilepsi, şizofreni, histeri ve orgazm arasındaki ilişki; dünya edebiyatında epilepsi konusunun işlenişi; eşcinsellik ve epilepsi arasındaki ilişki ve saralı ünlülerden kırk beşinin yaşam öyküsü yer alıyor.

Yalçın Küçük’ün ‘Epilepsi ve Orgazm’ kitabını değerlendirip eserdeki birçok bilginin yanlış olduğunu söyleyen Dikbaş, Recep Tayyip Erdoğan’ın saralı olup olmadığı sorusunun da cevabını arıyor.

  • Künye: Yılmaz Dikbaş – Saralı Ünlüler: Epilepsi ve Deha, Asya Şafak Yayınları, tarih, 294 sayfa

Daniel Smith – Maymun Aklı (2014)

Anksiyete bozukluğu ile yaşamak zorunda kalan Smith’in, kimi gülünç kimi trajik itirafları.

Kendini “kişileştirilmiş kaygı” olarak tanımlayan yazar, anksiyete bozukluğunun neye benzediğini günlük hayatından çarpıcı örneklerle anlatmakla yetinmiyor; bizi de normal olan ve olmayan üzerine yeniden düşünmeye davet ediyor.

  • Künye: Daniel Smith – Maymun Aklı, çeviren: Phyliss Ann Soleau, Okuyan Us Yayınları

Jon Elster – Ekşi Üzümler (2008)

Jon Elster, ‘Rasyonalitenin Altüst Edilmesi Üzerine Çalışmalar’ alt başlıklı ‘Ekşi Üzümler’de, insanların neden irrasyonel davranışlar sergilediklerine odaklanıyor.

Rasyonaliteye dair genel anlayışı, “Rasyonalite faile ne yapması gerektiğini söyler; fail başka türlü davranırsa o zaman irrasyoneldir,” cümlesiyle özetleyen Elster, bu düşüncenin çeşitli seçenekleri ayıklamanın ötesinde işe yaramadığını savunuyor.

İlk olarak verili rasyonel anlayışı sorgulayan yazar, tilkinin ulaşamadığı üzüme ekşi demesi örneğinde simgelendiği gibi, insanların irrasyonel davranışlar sergilerken her aşamada bunları nasıl mantığa büründürdüğünü adım adım açıklıyor.

Elster araştırmasını, mantık ile insan psikolojisi arasındaki çatışmaları merkeze alarak yapıyor.

  • Künye: Jon Elster – Ekşi Üzümler, çeviren: Barış Cezar, Metis Yayınları, inceleme, 224 sayfa

Natasha Campbell-McBride – Bağırsak ve Psikoloji Sendromu (2014)

Bir otistik çocuk sahibi olan, nöroloji ve beslenme doktoru yazar, psikiyatrik, nörolojik hastalıkların ve sindirim sisteminin işleyişinin, gıda biyokimyasıyla ilişkisini aydınlatıyor.

Kitap, iyi çalışmayan bir sindirim sisteminin, beyin sağlığına ciddi etkilerde bulunduğunu ortaya koyuyor.

  • Künye: Natasha Campbell-McBride – Bağırsak ve Psikoloji Sendromu, çeviren: İstem Erdener, Adalin Yayıncılık

H. Rudolph Schaffer – Çocuklar Hakkında Karar Verme (2008)

Rudolph Schaffer, çocuk psikolojisine odaklandığı ‘Çocuklar Hakkında Karar Verme’de, çocukların erken yaşlardaki sosyal gelişimleri hakkında bilgi veriyor.

Ebeveynlerin bu gelişimdeki rolleri, çocuk ve ebeveyn arasındaki ilk bağların niteliği, ailenin işlevi, annesinin çalışmasının ve boşanmasının çocuk üzerindeki etkileri, stres karşısında çocukların hassasiyeti ve erken davranış problemlerinin uzun dönemdeki anlamı, Schaffer’ın çalışmasında ele alınan konulardan birkaçı.

Kitabını çocuk psikolojisi alanındaki araştırmalarla da zenginleştiren Schaffer, bu konuda sıkıntı yaşayan ebeveynlerin, bunu aşmak için neler yapabileceğini anlatıyor.

  • Künye: H. Rudolph Schaffer – Çocuklar Hakkında Karar Verme, çeviren: Selma Koçak, Doruk Yayınları, psikoloji, 349 sayfa