Doğan Şenocak – Doktorluk Sanatı (2018)

Prof. Dr. Doğan Şenocak’ı bilen bilir.

Kendisi çok, çok iyi bir doktordur.

Mesela, sizi muayene etmeden önce, artık bugünün doktorlarında pek göremediğimiz şekilde, iyice bir dinler, kendisinin tabiriyle, “hikâyenizi” öğrenir.

İyi bir dinleyicidir, muayenesi sohbetle, muhabbetle devam eder.

Bu muhabbetin içinde kitaplar vardır, sanat vardır ve hayatı güzel, anlamlı ve estetik kılan başkaca birçok şey daha vardır.

İşte Şenocak’ın, alt başlığı “Ars longa vita brevis…”, yani “Sanat uzun, hayat kısa…” olan bu kitabı da, tam da o güzel muhabbeti yazıya döken, doktorluğun neden yalnızca tıbbi bilgiden ibaret olmadığını, tamı tamına bir sanat olduğunu anlatan bir metin olmasıyla değerli.

Kitabını, tam de kendisine yakışır şekilde Hipokrat’ın özdeyişleriyle harmanlayan Şenocak, tıbbın neden bir sanat olduğunu ve tüm bir yaşamın bu sanatı öğrenmek için neden yetemeyeceğini, kendi doktorluk sürecinden edindiği deneyimlerle zenginleştirerek anlatıyor.

“Doğru doktorluk nasıl olmalı?” sorusunun yanıtını arayan her okurun ve söylemeye bile gerek yok, mesleğini bir sanat olarak icra etmek isteyen her hekimin okuması gereken bir yapıt.

  • Künye: Doğan Şenocak – Doktorluk Sanatı, Doğan Kitap, sağlık, 200 sayfa, 2018

Andreas Jopp – Hayatın Doğal Mucizeleri: Vitaminler (2015)

Günümüzde hâlâ vitamin ve mineral eksikliğinden bahsedilebilir mi?

Bugün nüfusun % 40-80’inin vitamin, mineral ve iz elementlerin sağlık için gerekli olan asgari miktarını bile alamadığını söyleyen Andreas Jopp bu kitabında, kalp/dolaşım hastalıkları ve kanser başta olmak üzere birçok hastalık riskini azaltacak vitamin kürleri sunuyor.

  • Künye: Andreas Jopp – Hayatın Doğal Mucizeleri: Vitaminler, çeviren: Fadime Erdoğan, Elma Yayınları

Christopher Dole – Seküler Yaşam ve Şifacılık (2015)

Yakın zamanda Hacamatçılar Federasyonu’nun Türk Tabipler Birliği’nin (TTB), “Savaş bir halk sağlığı sorunudur,” açıklamasını protesto etmişti.

Bu değerli kitap ise, Türkiye’de dini şifacıların ve hastalarının, kentsel yoksulluk ortamında devlet ve İslam’ın dışında yeni gelecek imkânları arayışının analizi.

Uzun süreli alan araştırmalarına dayanarak bu çalışmayı ortaya koyan antropolog Christopher Dole, bu şifacılık biçimlerinin varlıklarını sürdürdükleri tarihsel, maddi ve söylemsel koşulları detaylıca ele alıyor.

  • Künye: Christopher Dole – Seküler Yaşam ve Şifacılık, çeviren: Barış Cezar, Metis Yayınları

Ursula Karven – Ruhumuz İçin Yoga (2009)

Ursula Karven imzalı ‘Ruhumuz İçin Yoga’, bedensel, zihinsel gerginlikleri aşmayı amaçlayan ve son zamanların yükselen aktivitelerinden yogayı temel yönleriyle anlatan bir rehber.

Fotoğraf ve çizimlerle de desteklenen, ayrıca kaliteli bir baskıyla yayımlanan kitapta, yoga duruşları, ısınma hareketleri ve nefes egzersizleri anlatılıyor.

Kişisel hayatında yaşadığı büyük bir yıkımın ertesinde yogayla tanışan ve böylece yaşadıklarını aşabilen Karven’in, yoga felsefesini de ihmal etmediği kitabı, çok sayıda uygulama örneğiyle yoganın farklı basamaklarını anlatıyor.

  • Künye: Ursula Karven – Ruhumuz İçin Yoga, çeviren: Ayça Kaya, Omega Yayınları, sağlık, 188 sayfa

Kolektif – Dokuz Korkusuz Kafadar (2014)

Hastalıkla mücadele eden dokuz çocuğun başından geçen acı-tatlı olaylar.

Çocuklar bu zor süreçte, dostluğun, paylaşmanın gücüyle hayata sarılır.

Hastanelerin klinik bölümlerinde uzun süre tedavi görerek, yaşadıkları zorlukların üstesinden gelmeye çalışan çocuklara destek olmayı amaçlayan, anlamlı bir proje.

  • Künye: Kolektif – Dokuz Korkusuz Kafadar, resimleyen: Deniz Üçbaşaran, Nilüfer Belediyesi Yayınları

Miriam Stoppard – Hamilelik Güncesi (2008)

Miriam Stoppard, kaliteli baskısı ve görsel zenginliğiyle dikkat çeken ‘Hamilelik Güncesi’nde, hamile olmaya karar veren kadınları hedefleyen, dokuz ayı kapsayan bir rehber.

Stoppard’ın kitabı, hamilelik sürecinin yanı sıra, doğum ve sonrasında, kadınların bir bebeği nasıl sağlıklı büyütebilecekleri konusunda faydalı bilgiler barındırıyor.

Kitap, hamilelik sürecini kontrol altında tutmak isteyen kadınlara, bu sürecin dönüm noktalarını ve hatırlamaları gereken işleri anlatıyor.

Çalışma, kadınların kendi hamilelik süreçleri ile bebeklerini doğurmaları üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmaları için ne yapmaları gerektiğini detaylı bir şekilde sunuyor.

  • Künye: Miriam Stoppard – Hamilelik Güncesi, çeviren: İmge Tan, Alfa Yayınları, sağlık, 192 sayfa

Kolektif – Bana Bi’şey Olmaz! (2017)

HIV ve AIDS hakkında toplumdaki verili yargı, bu sorunun “zaten ne olduğu belli” kişi veya grupların meselesi olduğu şeklinde.

Edebiyat ve sanat ortamının bu önemli sorunu gündemleştirmemesi de, bunda önemli bir etken.

İşte bu kitaptaki HIV Pozitif öyküleri, tam da böyle bir eksiklikten yola çıkmış.

Konuyu pozitif bir dille ifade eden öyküler, okuru HIV pozitifle empati kurmaya davet ediyor.

  • Künye: Kolektif – Bana Bi’şey Olmaz!: HIV Pozitif Öyküler, yayıma hazırlayan: Özlem Özdemir, Esen Kitap

Carl Cederström ve André Spicer – Sağlık Hastalığı (2017)

Yediklerinizin kalorisini miligram miligram hesaplıyor, yaşam ve spor koçlarının kapısını aşındırıyorsanız, başka bir deyişle sağlıklı yaşamayı fazlasıyla kafanıza takmışsanız, büyük ihtimalle size yapılacak teşhis sağlık hastalığına yakalandığınızdır.

Her aklı başında insanın fark ettiği gibi, son yıllarda sağlık, yaşamımızın her alanına sızmış durumda.

Hatırlanacağı gibi sağlıklı yaşam, bundan birkaç on yıl önce, alternatif yaşam tarzlarına sahip küçük grupların alanına giriyordu.

Oysa bugün, bir ana akıma dönüşmüş durumda.

Nasıl yaşamamız, nasıl çalışmamız, nasıl eğitim almamız, nasıl sevişmemiz gerektiğini bu akım belirliyor.

Carl Cederström ve André Spicer da bu kitaplarında, kesinlikle sağlıklı yaşamın kendisiyle ilgilenmiyor.

Sağlıklı yaşamın nasıl olup da bir ideolojiye dönüştüğünü irdeleyen Cederström ve Spicer, bu ideolojik kaymanın, bireysel sorumluluğun ve kendini ifade etmenin bir serbest pazar ekonomisti zihniyetiyle yoğrulduğu günümüz kültüründeki daha kapsamlı bir dönüşümün parçası olduğunu gözler önüne seriyor.

Kitap, sağlıklı yaşamın ilahi bir buyruk gibi insanlara nasıl dikte edildiğini ortaya koymasıyla önemli.

  • Künye: Carl Cederström ve André Spicer – Sağlık Hastalığı: Güncel Bir Sendrom, çeviren: Erdem Gökyaran, Yapı Kredi Yayınları, sağlık, 152 sayfa, 2017

Kolektif – Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Salgın Hastalıklar ve Kamu Sağlığı (2017)

Özellikle Sanayi devriminden sonra, Avrupa’da devlet yapısı büyük oranda dönüştü.

Bu durum beraberinde “sağlıklı vatandaş” düşüncesinin ortaya çıkmasına ve böylece kamu sağlığı uygulamalarının yaygınlaşmasına vesile oldu.

Dolayısıyla kamu sağlığı ile modernleşme süreci arasında kopmaz bir ilişki var.

Bu kitap ise, salgın hastalıklar ve kamu sağlığı uygulamalarını Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet dönemleri bağlamında izlemesiyle alana önemli bir katkı sunuyor.

Osmanlı’nın ve Cumhuriyet’in genel sağlık politikasını kapsamlı bir şekilde ortaya koyan çalışma, devletin sağlıklı vatandaş yetiştirmek için ortaya koyduğu kurumları, sağlık politikalarının nasıl bir zihniyet değişimine işaret ettiğini ve bireylerin bu amaçla nasıl seferber edildiğini araştırıyor.

  • Künye: Kolektif – Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Salgın Hastalıklar ve Kamu Sağlığı, editör: Burcu Kurt ve İsmail Yaşayanlar, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 254 sayfa, 2017

Nükhet Varlık – Akdeniz Dünyasında ve Osmanlılarda Veba 1347-1600 (2017)

Kara Ölüm tabir edilen vebanın Osmanlı’daki izlerini araştıran incelemelerin yeterli oranda olduğu söylenemez.

Fuat Köprülü ve Albert Hourani Kitap Ödülleri ile Dionisius A. Agius Ödülü’nü kazanmış Nükhet Varlık’ın elimizdeki harika çalışması ise, Osmanlı’da vebayı araştıran ilk sistematik bilimsel inceleme.

Vebanın ortaçağ sonlarından erken döneme kadar, yani 1347-1600 yılları arasında Osmanlı’yı farklı yönleriyle nasıl etkilediğini gözler önüne seren Varlık, bunu yaparken de tıp kitapları, menakıbnâmeler, anılar ve yakın zamanda yapılmış bilimsel çalışmalarla metnini zenginleştiriyor.

Yazar, Osmanlı’nın büyümesi ve yayılmasının farklı coğrafyaları ve insanları etkileşime soktuğunu ve bu durumun da veba salgınlarının yayılmasında dönüştürücü rol aldığını ortaya koyuyor.

  • Künye: Nükhet Varlık – Akdeniz Dünyasında ve Osmanlılarda Veba 1347-1600, çeviren: Hazal Yalın, Kitap Yayınevi, 400 sayfa, 2017