Kategori: Sanat

Hal Foster – Ya Farstan Sonra (2020)

Corona virüsünden bile daha tehlikeli olan “faşist virüs”ün sınır tanımadığı bugün, Sol’un sanatçı ve eleştirmenleri neler yapabilir?

Hal Forster bu ufuk açıcı çalışmasında, utanmak nedir bilmeyen bir siyasi elitin nasıl küçük düşürülebileceği veya absürdlükten beslenen parti liderleriyle nasıl dalga geçilebileceğini anlatıyor.

Forster’ın 2008 finansal krizinin ve Trump adlı daimi felaketin damga vurduğu son on beş yıllık süreçte kaleme aldığı yazılardan oluşan ‘Ya Farstan Sonra’, mevcut savaş, terör ve gözetim rejimi ile korkunç eşitsizlik, iklim felaketi ve medyada yaşanan büyük yozlaşma karşısında sanat, eleştiri ve kurmaca alanında yaşanan değişimlere dair yaptığı değerlendirmeler ve alternatif öneriler sunuyor.

Kitabın ilk kısmı, 11 Eylül’den beri varolan, travma, paranoya ve kitsch’in kullanımı ve suiistimalini içeren kültürel acil durum siyasetine odaklanıyor.

İkinci kısım, bu süre zarfında neoliberalizmin sanat kurumlarında yarattığı değişimi değerlendiriyor; zira gerek pazar gerek müzeler inanılmaz derecede büyümüş ve sanatçılar da bu muazzam değişime eleştirel veya başka türlü bir şekilde yanıt vermişlerdir.

Üçüncü ve son kısım, medyadaki dönüşümü, yakın zamana ait sanat eserleri, film ve kurmaca alanlarına yansıdığı haliyle mercek altına alıyor ve “makine görüşü/yapay görü” (herhangi bir insan arayüzü olmadan, makinelerin diğer makineler için ürettiği işaretler), “operasyonel imgeler” (dünyayı temsil etmekten ziyade ona müdahalede bulunan imgeler) ve günlük yaşamlarımızın her yerine nüfuz etmiş olan enformasyonun algoritmik kodlanışı gibi olguları keşfe çıkıyor.

  • Künye: Hal Foster – Ya Farstan Sonra: Çöküş Çağında Sanat ve Eleştiri, çeviren: Aslı Önal, Ayrıntı Yayınları, sanat, 224 sayfa, 2020

Özi Huntürk – Heykel ve Sanat Kuramları (2016)

Heykelle hem amatör hem de profesyonel olarak uğraşan okurlar için hazırlanmış, heykel sanatını buzul çağından bugüne izleyen bir rehber.

Çok sayıda görselle de zenginleşmiş kitapta, tarihteki ilk heykellerden farklı uygarlıklarda heykellerin rolüne, modernizmin heykel sanatına etkilerine ve heykel sanatında güncel yaklaşımlara pek çok konu irdeleniyor.

  • Künye: Özi Huntürk – Heykel ve Sanat Kuramları, Hayalperest Kitap

John Carey – Sanat Neye Yarar? (2020)

Sanat konusunda kimi insan kafa karışıklığı yaşar, kimisi de saçma yahut aşırı bulup kızgınlık duyar.

John Carey’nin bu ufuk açıcı kitabı ise, sanatın ne işe yaradığı konusunu sivri dilli ve eleştirel bir bakışla tartışıyor.

Sanat, edebiyat eleştirisi ve antropoloji gibi farklı alanları harmanlayan Carey, sanat eserinin ne olduğunu, “yüksek” sanatın “düşük” sanattan üstün sayılıp sayılmayacağını, sanatın bizi daha iyi insanlar yapıp yapamayacağını, sanatın kutsal yahut ruhsal niteliklere sahip olup olmadığı gibi güncel soruları yanıtlıyor.

Carey kitabının ikinci kısmında ise, edebiyatın bizi nasıl etkilediğini ele alıp insanları değiştirme konusundaki belgelenmiş örnekleri sunarak edebiyatın diğer sanatlara neden üstün olduğunu tartışıyor.

  • Künye: John Carey – Sanat Neye Yarar?, çeviren: Orhan Düz, Vakıfbank Kültür Yayınları, sanat, 400 sayfa, 2020

Jacques Rancière – Kelimelerin Mekânı (2020)

Jacques Rancière’den sanatta moderniteden estetik ile siyaset arasındaki ilişkiye ve sanatta metalaşmaya uzanan kısa ama yoğun bir metin.

Kitap, Rancière’in Marcel Broodthaers sergisi kapsamında yaptığı konuşmanın metnini sunuyor.

Broodthaers’in eserinin, Mallarmé’nin “Bir Zar Atımı Asla Ortadan Kaldırmayacak Rastlantıyı” başlıklı modernist şiirine dayanması da, Rancière’in sergi konuşmasının çerçevesini genişlemesine vesile olmuş.

Rancière bir yandan Broodthaers’in eserini yorumluyor, öte yandan da Mallarmé şiirinin temel teşkil ettiğini düşündüğü 20. yüzyıl sanatını ve modernizm tezini, ayıca Broodthaers’in eserinde bulduğu yazının şeyleşmesi düşüncesinden hareketle sanat ve metalaşma, estetik ve siyaset arasındaki ilişkiyi tartışıyor.

  • Künye: Jacques Rancière – Kelimelerin Mekânı: Mallarmé’den Broodthaers’e, çeviren: Elif Karakaya, Lemis Yayın, sanat, 44 sayfa, 2020

Claude Lévi-Strauss – Bakmak, Dinlemek, Okumak (2016)

Ünlü antropolog Claude Lévi-Strauss’tan resim, opera, dil ve şiir üzerine düşünceler.

Yazar burada, Poussin ve Ingres’in resimleri, Rameau’nun operası, Diderot ve Rousseau’nun dil ve güzel sanatlar konusundaki düşünceleri ve Amerikan yerlilerinin elişleri gibi konular üzerine derinlikli değerlendirmelerde bulunuyor.

  • Künye: Claude Lévi-Strauss – Bakmak, Dinlemek, Okumak, çeviren: Ömer B. Albayrak, Yapı Kredi Yayınları

Pierre Bourdieu – Sanatın Kuralları (2020)

Pierre Bourdieu’nün yeni bir baskıyla yayımlanan ‘Sanatın Kuralları’, sanat sosyolojisi alanında kült yapıtlardandır.

Bourdieu burada, on dokuzuncu yüzyılda devlet bürokrasisi ve akademilerin dayattığı güzellik anlayışlarından kendini kurtaran bir yazınsal ve sanatsal dünyanın nasıl adım adım yapılandığını ortaya koyuyor.

On dokuzuncu yüzyılın ortalarından günümüze yazın ve sanat tarihine bir pencere açan Bourdieu, özellikle Gustave Flaubert’in modern yazın alanında yaptıklarını diğer sanatlara uyarlıyor.

Bunu yaparken sanat ile toplumsal yapı arasındaki çok yönlü ilişkiyi güçlü bir şekilde hatırlatan Bourdieu, on dokuzuncu yüzyılda sanatın edindiği yeni özerkliğin toplumsal yapıyla olan karmaşık bağlantısını çözümlüyor.

  • Künye: Pierre Bourdieu – Sanatın Kuralları: Yazınsal Alanın Oluşumu ve Yapısı, çeviren: Necmettin Kâmil Sevil, Alfa Yayınları, sanat, 588 sayfa, 2020

Ener Merdaner – Joseph Beuys (2016)

İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki sanatın en etkili ve aynı zamanda en tartışmalı sanatçılarından olan Joseph Beuys’un yaşamının, sanatının ve felsefesinin önemli noktalarını ortaya koyan bir çalışma.

Beuys’un dünya görüşü ve sanat anlayışı, Rudolf Steiner’ın ezoterik fikirlerinin Beuys üzerindeki etkileri ve Beuys’un sanatındaki Şamanizm izleri, kitabın öne çıkan konuları.

  • Künye: Ener Merdaner – Joseph Beuys, Tekhne Yayınları

Kolektif – Mekânsallık (2020)

Mekânsallık ve eşzamanlılık konusunu farklı yönleriyle irdeleyen iyi çalışma arayanlara bu özgün derlemeyi öneriyoruz.

Kitap, çağdaş sanattan tiyatroya, mimarlıktan müziğe, edebiyattan dansa uzanan geniş bir çerçevede mekânsallık ve sanat üretiminde eşzamanlılık durumunu irdeliyor.

Çalışmaya katkıda bulunan isimler, eşzamanlılık ve modern şiir, sanatta mekânsallığın kurucu öğesi olarak eşzamanlılık, çağdaş sanatta sergileme ve eşzamanlılık, çağdaş tiyatroda eşzamanlılık, tiyatroda mekânsallığın yaratılmasında seyirci öğesi, çağdaş tiyatroda eşzamanlılık ve müzikte mekânsal eşzamanlılık olgusu gibi birçok ilgi çekici konuyu tartışıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Aykut Köksal, Nusret Polat, Önay Sözer, Erdem Ceylan, Zeynep Dündar, Esen Çamurdan, Mehmet Kerem Özel, Nihal Geyran Koldaş, Tijen Savaşkan, Emre Zeytinoğlu, Sevgi Doğan, Tolga Yayalar, İlke Boran, Erdem Çöloğlu ve Yiğit Özatalay.

  • Künye: Kolektif – Mekânsallık: Sanat Üretiminde Eşzamanlılık Durumu, editör: Gülşen Özaydın ve Saadet Tuğçe Tezer, Yeni İnsan Yayınevi, sanat, 224 sayfa, 2020

Mark Powell-Jones – Empresyonizm (2016)

Batı sanatının en yenilikçi ekollerinden biri olan empresyonizmin kapsamlı serüveni, bu kitapta.

Empresyonizmin doğuşu ve gelişimini açıklayarak kitabına başlayan Mark Powell-Jones, ardından Edouard Manet, Claude Monet, Renoir, Bazille, Fantin-Latour, Degas ve Pissarro gibi, bu akımın önde gelen sanatçılarının eserleri ve çalışmalarını irdeliyor.

Zengin görseller eşliğinde.

  • Künye: Mark Powell-Jones – Empresyonizm, çeviren: Engin Süren, Remzi Kitabevi

Necmi Sönmez – Selim Turan: Tez-Antitez-Sentez (2016)

Ressam Selim Turan’ın altmış yıla yayılan sanat serüvenini sunan zengin bir albüm.

Turan’ın öğrencilik yıllarından Paris’e gidişine, Fransız sanat ortamıyla ilişkilerinden, sanat felsefesine ve Albert Marchais ile dostluğuna, sanatçının hayatını ve eserlerini aydınlatan kitap, Turan’ın çalışmalarından pek çok örnek de barındırıyor.

  • Künye: Necmi Sönmez – Selim Turan: Tez-Antitez-Sentez, Yapı Kredi Yayınları