Flora Hajdarmataj Rizanaj – Yeni Medyada Gözetim ve Mahremiyetin Dönüşümü (2020)

Bugün bireysel gizliliğimizi, yani mahremiyetimizi yeteri kadar koruyup koruyamadığımız konusunda hepimiz kaygılıyız.

Nihayetinde teknolojinin dört bir taraftan ve gece gündüz demeden kuşattığı, buna mukabil eski mahremiyet anlayışlarının da yerle yeksan olduğu bir dünyada yaşıyoruz.

İşte Flora Hajdarmataj Rizanaj’ın bu değerli çalışması da, çağımıza özgü mahremiyet anlayışının dönüşümünü kayda alıyor ve gözetim kültürünün yeni medyada nasıl ve hangi biçimlerde yeniden üretildiğini ortaya koyuyor.

Kitap, bununla da yetinmeyerek gelecekte mahremiyetimizi bekleyen olası tehditler hakkında öngörülerde bulunuyor ve bunlara karşı nasıl bir strateji geliştirebileceğimizi tartışıyor.

  • Künye: Flora Hajdarmataj Rizanaj – Yeni Medyada Gözetim ve Mahremiyetin Dönüşümü, Gece Kitaplığı, medya, 226 sayfa, 2020

Yılmaz Ceylan – Çokkültürlülük ve Anadolu Aleviliği (2020)

Türkiye’de yaşanan en büyük sorunlardan biri de, Alevilerin devlet katında kendi kimlikleriyle eşit olarak kabul edilmemesidir.

Peki, kendine özgü tarihselliği ve kültürelliği olan Anadolu Aleviliği, çokkültürlülük politikalarına nasıl yanıt verebilir?

İşte Yılmaz Ceylan da, Anadolu Aleviliğini, Batı’da yoğun küreselleşme ve göçler sonucunda ortaya çıkmış çokkültürlülük teorileri bağlamında tartışarak bu soruya aydınlatıcı yanıtlar veriyor.

Kitap, asıl olarak kimlik politikalarına karşı bir çözüm projesi olarak ortaya çıkan çokkültürlülüğün, Alevilik “meselesi” için ne gibi bir çözüm sunacağını irdelemesiyle dikkat çekiyor diyebiliriz.

Ceylan, daha çok İslam dini ve Türk kültürünün birçok özelliğini içinde barındıran Anadolu Aleviliğinin kültürel anlamda kesin çizgilerle ayrışıp ayrışmadığını, çokkültürlülük politikalarla çözüme kavuşabilmesinin mümkün olup olmadığını tartışıyor.

  • Künye: Yılmaz Ceylan – Çokkültürlülük ve Anadolu Aleviliği, Astana Yayınları, inceleme, 267 sayfa, 2020

Faik Bulut – Kim Bu Fethullah Gülen (2016)

Fethullah Gülen isim olarak ortalıkta çok dolaşmasına rağmen, kişiliği ve misyonu hakkında pek fazla bir bilgiye sahip değiliz.

İşte Faik Bulut’un bu kapsamlı çalışması, Gülen’in dünü, bugünü ve hedeflerine ışık tutmasıyla çok önemli bir kaynak.

Gülen’in yetiştiği çevre, Gülen’in toplumsal ve siyasi etkileri, Gülen’in İslami faaliyet yöntemleri ve cemaat okulları gibi konularda bir başucu kitabı.

  • Künye: Faik Bulut – Kim Bu Fethullah Gülen, Berfin Yayınları

McKenzie Wark – Moleküler Kızıl (2020)

Genel kanı, Soğuk Savaş’ın bittiği, Sovyetler Birliği’nin kaybettiği ve böylece ABD’nin kazandığını söylüyor.

Peki, gerçekten öyle mi?

McKenzie Wark’ın tarihsel eğrisi ise tümüyle farklı.

Yazara göre, Sovyet sisteminin çöküşü Amerikan sisteminin çöküşünün habercisiydi.

İlkine ait yıkıntılar gerçek ve iç karartıcıyken, ikincisinin yıkıntılarının ne olduğu henüz tam olarak anlaşılmış değil.

Wark’a göre, genel metalaşma evreninin durmaksızın genişleyerek gezegenin sınırlarına gelip dayandığı bugün, tarihöncesinin son bulduğu antroposen çağıdır.

İşte ‘Moleküler Kızıl’, tam da bu döneme yanıt verecek yeni bir eleştirel teori ihtiyacını karşılamayı üstleniyor.

Yazar bu amaçla, Sovyet Rusya’nın ilk günlerinden iki Rus Marksist yazarı, Aleksandr Bogdanov ve Andrey Platonov ile 20. yüzyılın düşünürlerini; feminist bilim araştırmaları alanında çalışan Donna Haraway, feminist kuramcı Karen Barad ve bilimkurgu yazarı Kim Stanley Robinson’ı iletişime sokuyor.

Wark, bugünkü antroposen çağda, melankoliye kapılmak yerine alternatif bir gerçeklik yaratmamız gerektiğini söyleyerek söz konusu isimlerin diyalogu neticesinde ne gibi ekonomik, teknik, politik ve kültürel dönüşümler yaratabileceğimizi irdeliyor.

  • Künye: McKenzie Wark – Moleküler Kızıl: Antroposen Çağının Teorisi, çeviren: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları, siyaset, 328 sayfa, 2020

Svetlana Boym – Başka Bir Özgürlük (2016)

‘Başka Bir Özgürlük’, Yunan tragedyasından günümüz kültürüne, siyasi ve sanatsal özgürlük anlayışlarının iç içe girdiği anların sağlam bir resmini sunuyor.

Svetlana Boym bunu yaparken de Aiskhylos, Tocqueville, Dostoyevski, Kafka, Kierkegaard, Heidegger ve Arendt gibi pek çok yazar ve düşünürün özgürlük anlayışlarındaki evrimin sıkı bir analizini de yapıyor.

Kitapta, özgürlüğün kutsallıkla ilişkisi, özgürlük ile özgürleşme arasındaki fark, totaliter rejimlerde baskı ve sansür, özgürlüğün vatansızlığı, aşkta özgürlük, en katı hapis koşullarında bireysel muhakeme ve hayal gücü gibi pek çok ilgi çekici konu tartışılıyor.

  • Künye: Svetlana Boym – Başka Bir Özgürlük, çeviren: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları, inceleme, 440 sayfa, 2016

Alexander Rabinowitch – Bolşevikler İktidarda (2016)

Bolşeviklerle ve Ekim Devrimi’nin seyriyle ilgili, kapsamıyla dikkat çeken bir çalışmanın üçüncü cildi.

Bu sefer Sovyet devriminin ilk yılına odaklanan Alexander Rabinowitch, sosyalist iktidarın Birinci Dünya Savaşı, açlık ve karşı-devrimci yapılarla mücadelesini ayrıntılı bir bakışla irdeliyor.

  • Künye: Alexander Rabinowitch – Bolşevikler İktidarda, çeviren: Can Saday, Hakkı Başgüney ve Nihan Elmas, Yordam Kitap

Andrew M. Sharp – Postmodern Çağda Ortodoks Hıristiyanlar ve İslamiyet (2016)

Hıristiyanlar ve Müslümanların işbirliğine gitmesi, sömürü mekanizmalarını sekteye uğratacak mı, yoksa dinler arasındaki çatışmaları derinleştirecek midir?

Bu zorlu soruya yanıt arayan Andrew Sharp, tarihsel bir perspektifle bu iki din arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri tartışıyor.

  • Künye: Andrew M. Sharp – Postmodern Çağda Ortodoks Hıristiyanlar ve İslamiyet, çeviren: Seda Doğan, Tekin Yayınevi

Paul White – PKK: Dağlardan İnmek (2016)

Paul White’tan, 1984 yılında kuruluşundan, örgütlenmesinden, etkilerinden ve bugününe kapsamlı bir PKK hikâyesi.

Örgütün kuruluşu, örgütlenmesi, üyeleri ve örgüt içinde ideolojinin rolü; Abdullah Öcalan’ın geliştirdiği ideolojinin modern Kürt milliyetçi hareketine etkisi ve 2012’nin sonlarında başlayan Ankara ile PKK arasındaki barış süreci konularında sağlam bir kılavuz.

  • Künye: Paul White – PKK: Dağlardan İnmek, çeviren: Mustafa Topal, İletişim Yayınları, siyaset, 239 sayfa, 2016

Ergün Poyraz – Faili Meçhul mü? (2016)

Türkiye’nin birer kara lekesi olarak tarihe geçen faili meçhul (!) cinayetlerin izini süren bir araştırma.

Ergün Poyraz burada, Uğur Mumcu’dan Abdi İpekçi’ye, Bahriye Üçok’tan Çetin Emeç’e, Necip Hablemitoğlu’ndan İhsan Güven’e, Berkin Elvan’dan Ethem Sarısülük’e, Kâşif Kozinoğlu’ndan Muhsin Yazıcıoğlu’na pek çok ismin cinayetinin ardındaki sır perdesini aralıyor.

  • Künye: Ergün Poyraz – Faili Meçhul mü?, Bilgi Yayınevi

Ayhan Yalçınkaya – Aleviler de Bildiri-r (2020)

Alevi aktör ve kurumlarının yayımladığı bildirilerden yola çıkarak Alevilerdeki devlet tahayyülünü eleştirel bir gözle irdeleyen, özgün bir çalışma.

Kitabın yazarı Ayhan Yalçınkaya, Alevi aktörlerin devletle ilişkilerini yakın tarih bağlamında araştırdığı kitabında, bildiri yayınlayan Alevi aktörlerin devletin büyüklüğü ve yüceliğini baştan veri olarak saydıklarını, bunun nedeninin de kendi siyasallıklarından vazgeçmeleri olduğunu söylüyor.

Bunu yaparken 1963 tarihli İstanbul ve Ankara Üniversiteli Alevi gençlerin bildirgesinden 2004 tarihli ABF basın açıklamasına pek çok bildiriyi ele alan Yalçınkaya, Alevilerin devlet tahayyüllerinin ne olduğunu ve bu tahayyüllerdeki yanılsamaları tartışmaya açıyor.

  • Künye: Ayhan Yalçınkaya – Aleviler de Bildiri-r: Alevi Bildirilerinde Devlete Kaçış, Dipnot Yayınları, siyaset, 384 sayfa, 2020