Kategori: Siyaset

Çetin Altan – Onlar Uyanırken: Türk Sosyalistlerinin El Kitabı (2017)

1960’ların önde gelen siyasi yıldızı Çetin Altan’ın ilkin 1967 yılında yayımlanan ve sosyalist dünya ve toplum düzeninin sağlam bir tasavvurunu sunduğu ‘Onlar Uyanırken’ adlı bu kitabı, Türkiye’nin sosyalist düşünce klasiklerinden.

Kitabın ilk bölümünde, Altan’ın Türkiye’ye, ülkenin toplumsal ve siyasal koşullarına, içinde bulunduğu sorunlara ve bunlara çözüm olarak sosyalizmin ne gibi imkânlar sunduğuna odaklanıyor.

Altan’ın kendine has zekâsı, bilgisi ve tutkusunun, bu bölümün en büyük gücü olduğunu söylemeye bile gerek yok.

Kitabın ikinci bölümünde ise, Türkiye’nin çeşitli illerinde yaşayan emekçilerin boğuştukları sorunları ve buna dair çözüm önerilerini kaleme aldıkları, Altan’a yazdıkları binlerce mektup içinden kurayla seçilen 80 mektuba yer veriyor.

İşçi, ırgat, şoför, bakkal, terzi ve zanaatkâr gibi emekçilerden gelen bu mektuplar, hem onların sınıf bilincini ve düşüncelerindeki berraklığı ortaya koymaları hem de bir döneme ışık tutmalarıyla ilgi çekiyor.

Çetin Altan’la işçi ve emekçi sınıfların evrensel sorunları ve gündemleriyle karşımıza çıktıkları kitap, sosyalist bilinç ve örgütlenmenin önündeki engellerden biri olan “kuşaklar arası kopukluğa” da ilaç olacak türden.

  • Künye: Çetin Altan – Onlar Uyanırken: Türk Sosyalistlerinin El Kitabı, Yordam Kitap, siyaset, 239 sayfa

Taner Timur – Devrimler Çağı: 1848, 1871, 1917 (2017)

Taner Timur’dan, 19. yüzyıldan 20. yüzyıla taşan devrimler çağının dönüm noktalarını saptayan, onların zengin mirasını yeniden yorumlayan dört önemli yazı.

Bu yazıların ilk ikisi, ideallerini, vaatlerini gerçekleştirmek yerine, dar burjuva kalıplarına yenik düşen 1789 Devrimi’ne karşı tepki olarak ortaya çıkan, önceleri işçi ve öğrenci ayaklanması olarak başlayıp ardından tüm Avrupa’ya yayılan 1848 Devrimi’ne ve buna karşı gerçekleşen Louis Bonaparte’ın darbesine odaklanıyor.

Taner Timur, 1848 Devrimi’nde yaşananları Marks ve Engels’in ‘Komünist Manifesto’su ve Marx’ın ‘Louis Bonaparte’ın 18. Bruamaire’i çalışmasını merkeze alarak yorumluyor.

Yazıların ikincisi, Bonaparte’ın yirmi yıllık despotizminin sona ermesinin ardından, Almanya’nın Fransa’yı işgal etmesinin ardından Fransızların direniş için kurdukları 1871 Komün deneyimini irdeliyor.

Timur bu süreci de, yine Marx’ın değerlendirmeleri ve dönemin önemli devrimci figürlerinden Lissagaray’ın anıları ışığında irdeliyor.

Timur, kitabının son yazısında da, devrimler çağının son ve kuşkusuz en görkemli duraklarından olan 1917 Sovyet Devrimi’ni işliyor.

Yazar, şu an 100. yılına giren Ekim Devrimi’ni ortaya çıkaran koşulları ve bu deneyimin günümüze nasıl bir miras bıraktığını kapsamlı bir bakışla tartışıyor.

  • Künye: Taner Timur – Devrimler Çağı: 1848, 1871, 1917 (2017), Yordam Kitap, tarih, 142 sayfa, 2017

Orhan Tüleylioğlu – Neden Öldürüldüler 3: Dipsiz Kuyu (2008)

Orhan Tüleylioğlu, ‘Neden Öldürüldüler?’ dizisinin üçüncü kitabı olan ‘Dipsiz Kuyu’da, Muammer Aksoy, Çetin Emeç, Turan Dursun, Bahriye Üçok, Musa Anter ve Uğur Mumcu cinayetlerini araştırıyor.

Uğur Mumcu’nun bir yazısının başlığından adını alan ‘Dipsiz Kuyu’, söz konusu isimlerin cinayetlerinin arkasındaki karanlık noktaları; dava dosyaları, gazete arşivleri, konuyla ilgili kitaplar ve Mumcu’nun yazılarıyla gün ışığına çıkarıyor.

Kitapta bunun yanı sıra, öldürülen aydınların aileleri, yakınları ve dostlarının anlatımları da yer alıyor.

Tüleylioğlu’nun kapsamlı kitabı, okuru, fikirleri nedeniyle öldürülmüş aydınları yeniden hatırlamaya davet ediyor.

  • Künye: Orhan Tüleylioğlu – Neden Öldürüldüler?: Dipsiz Kuyu, um:ag Yayınları, siyaset, 447 sayfa

Deniz Som – BOP Dedik Recep (2008)

Deniz Som ‘BOP Dedik Recep’te, “küresel efendiler” olarak tanımladığı güçlerin, konumu nedeniyle Türkiye’ye kritik bir rol biçtiğini savunuyor.

Büyük Ortadoğu Projesi’nin (BOP), George W. Bush’un Amerika Birleşik Devletleri’nin başkanlık koltuğuna oturmaya başladıktan sonra benimsenmeye başlandığını söyleyen Som, “projenin Ortadoğu’daki eş başkanlığına da Türkiye Cumhuriyeti’nin Başbakanlık koltuğunda oturan Recep Tayyip Erdoğan uygun görülmüştür.” diyor.

Türkiye’nin çağdaşlaşması yolunda “büyük umut” olarak gösterilen Avrupa Birliği’nin, büyük bir kandırmaca ve yalan olduğunu savunan Som, AB’yle ilgili yazılarını da kitabın ikinci bölümü olan ‘Yalan Dünya Avrupa’da bir araya getiriyor.

  • Künye: Deniz Som – BOP Dedik Recep, Cumhuriyet Kitapları, siyaset, 208 sayfa

Erol Bilbilik – Amerikaperestler (2008)

Erol Bilbilik ‘Amerikaperestler’de, “Onlar güç ve etkinliklerini ABD emperyalizminden almaktadırlar,” dediği yurtiçinde veya yurtdışında yaşamını sürdüren otuz önde gelen siyasetçi, gazeteci, akademisyen, yönetici ve bilim adamının portresini veriyor.

Bilbilik’e göre “Amerikaperestler”in buluştukları ortak payda şöyle: Türkiye-ABD ilişkilerinin hızla ilerletilebilmesi; Türkiye’nin acilen AB’ye girmesi; AKP iktidarının güçlendirilerek sürdürülmesi; TSK’nın sistem içindeki gücünün sıfıra indirilmesi; Ulus devlet ve onun ideolojisi milliyetçiliğin reddedilerek ılımlı İslam rejiminin inşa edilmesi; Kuzey Irak’ta Kürt Devleti’nin kurulmasına karşı çıkılmaması ve Kıbrıs’tan vazgeçilmesi.

  • Künye: Erol Bilbilik – Amerikaperestler, Destek Yayınları, siyaset, 332 sayfa

Kemal Okuyan – Ergenekon ve AKP Arasında Sıkışan Sol (2008)

Türkiye’de solun bazı kesimlerinin hem Ergenekon hem de AKP’ye karşı tavrı, öteden beri tartışma konusu olmuştur.

‘Ergenekon ve AKP Arasında Sıkışan Sol’ kitabının yazarı Kemal Okuyan da, solun böylesi bir sıkışmışlık yaşadığından hareketle bu durumdan kurtulmak için ne yapılabileceğine odaklanıyor.

Okuyan, Ergenekon’un abartıldığı kadar tehlikeli bir örgüt olmadığını ve örgüt operasyonun da “ABD’nin AKP eliyle yürüttüğü bir operasyon olduğunu” söylüyor.

Okuyan, Ergenekon sürecinin Türkiye’nin, Türkiye’nin emekçi halklarının ve dolayısıyla Türkiye solunun zararına olduğunu ve Ergenekon soruşturmalarıyla birlikte Türkiye’de hukuksuzluğun arttığını iddia ediyor.

  • Künye: Kemal Okuyan – Ergenekon ve AKP Arasında Sıkışan Sol, Yazılama Yayınları, siyaset, 133 sayfa

Müslüm Yücel – Abdullah Öcalan (2014)

Geleneksel bir toplumdan gelip sosyalist bir devrimciye evrilen, oradan Kürt hareketinin en önemli aktörü haline gelen Abdullah Öcalan’ın hayatı ve siyaseti hakkında kapsamlı bir çalışma.

Müslüm Yücel, Öcalan’ın ailesinden başlayarak çocukluğuna, gençliğine, arkadaşlıklarına, Ankara ve İstanbul günlerine, PKK kuruluş sürecinde yaşananlara, Suriye günlerine, Suriye’den çıkışa ve İmralı günlerine uzanıyor.

  • Künye: Müslüm Yücel – Abdullah Öcalan, Alfa Yayınları

Rahşan İnal – Küreselleşme ve Spor (2008)

Rahşan İnal ‘Küreselleşme ve Spor’da, küreselleşmenin sporun farklı dallarına olan ekonomik, siyasal ve kültürel etkilerine odaklanıyor.

Sporun kırılgan, romantik, sevdalı izleyicileri taraftarlar; onları müşteriye dönüştürenler; yeni dünya düzeninin spor imparatorluğu labirentinin nasıl kurulduğu ve bu imparatorluğun küresel bağımlılık gösteren yapısı, İnal’ın bu çalışmasının asıl çerçevesini oluşturuyor.

Konuya dair çalışmaların azlığı düşünüldüğünde, kitabın, günümüzde egemen sınıfın ideolojik ve kültürel araçlarından biri haline gelen sporun, gün geçtikçe insani ve paylaşıma dönük özelliklerini nasıl yitirdiğini gösterdiğini ve böylece önemli bir boşluğu doldurduğunu söyleyebiliriz.

  • Künye: Rahşan İnal – Küreselleşme ve Spor, Evrensel Yayınları, spor, 184 sayfa

Andrey Gromıko – Anılarım (2008)

Andrey Gromıko, Soyvetler Birliği’nin en önemli isimlerinden biri.

Henüz 34 yaşındayken SSCB’nin ABD Büyükelçisi olan Gromıko, aynı zamanda ülkesinin en uzun süre görev yapan Dışişleri Bakanı unvanına da sahip.

Fakat Gromıko’yu ayrıca önemli kılan husus da, 1985 yılında SBKP Politbüro’da Mihail Gorbaçov’u genel sekreterliğe öneren ve seçilmesini sağlayan isim olması.

İşte bu önemli aktörün emekliliğindeyken kaleme aldığı anıları, büyük dönüşümlerin yaşandığı bir döneme dair zengin ayrıntılar barındırmalarıyla öne çıkıyor.

Gromıko’nun ilk olarak 1988 yılında yayımlanan anıları, SSCB’nin güçlü olduğu dönemlerden Soğuk Savaş’a ve Sovyetlerin çöküşüne uzanan sürece ışık tutmasıyla önemli.

  • Künye: Andrey Gromıko – Anılarım, çeviren: Merve Arkan, Yazılama Yayınları, anı, 439 sayfa

Ellen Meiksins Wood – Kapitalizm Demokrasiye Karşı (2008)

Ellen Meiksins Wood, alt başlığı ‘Tarihsel Maddeciliğin Yeniden Yorumlanması’ olan ‘Kapitalizm Demokrasiye Karşı’da, postmodern dünyada üzeri örtülmeye çalışılan kapitalizmi tekrar gün yüzüne çıkarıyor.

Kavramların birbirine karıştığı günümüzde, eleştirisini sunmak bir yana kapitalizm neredeyse hiç vurgulanmadığı günümüzde Wood, bir toplumsal ilişkiler sistemi ve bir siyasî alan olarak kapitalizmin özgüllüğünü vurguluyor; tarihsel maddeciliğin kuramsal temellerini yeniden değerlendiriyor.

Wood ayrıca, eskiçağdan modern çağa demokrasinin seyrini inceliyor; kapitalizmin demokrasiye koyduğu sınırların sosyalizmle nasıl aşılabileceğine odaklanıyor.

  • Künye: Ellen Meiksins Wood – Kapitalizm Demokrasiye Karşı, çeviren: Şahin Artan, Yordam Kitap, siyaset, 342 sayfa