Kategori: Sosyoloji

Kolektif – Mekân Varyasyonları (2020)

Toplumsal mekân meselesini felsefe ve sosyal bilimlerin penceresinden irdeleyen güzel bir derleme.

Çalışmayı, insanın mekânla kurduğu ilişkiye eleştirel bir perspektiften bakmak isteyen okurların özellikle seveceğini özellikle belirtelim.

Mekâna dair farklı teorileştirme pratiklerini barındırmasıyla büyük önem arz eden kitaba katılan yazarlar,

  • Marksizm ve toplumsal mekân meselesi,
  • Henri Lefebvre’nin gündelik hayat ve toplumsal mekâna dair yaklaşımı,
  • Edward Said’in mekânsal praksisi,
  • Immanuel Wallerstein düşüncesinin mekân, epistemoloji ve sosyal bilim bağlamında yorumu,
  • Mekânın tahakkümü,
  • Gaston Bachelard’ın poetik mekânı,
  • Heidegger’de mekânsallık ve zamansallık,
  • Jean Paul Sartre’da zamansal oluş ve no-place,
  • Merleau Ponty düşüncesinde mekânın teni ve deneyimin ontolojisi,
  • Ve Ahmet Hamdi Tanpınar’da yer ve eşya ilişkisi konularını tartışıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: A. Kadir Gülen, Senem Kurtar, Pınar Yurdadön, Ömer Faik Anlı, Nehir Durna, Kaan H. Ökten, Çağatay Şahin, Dilan Alataş ve Özgür Taburoğlu.

  • Künye: Kolektif – Mekân Varyasyonları, editör: Senem Kurtar, Nota Bene Yayınları, kent çalışmaları, 312 sayfa, 2020

Sibel Fügan Varol – Temsil, İdeloloji, Kimlik (2016)

Kimliğin medya üzerinden nasıl kurgulandığını, temsillerin ideolojik boyutunu da dikkate alarak irdeleyen bir çalışma.

Medya temsillerinin işleyişi, ideolojik mekanizmalar ve kimlik kuramları gibi konuların tartışıldığı kitabın temel tezi de, kişisel kimlik özelliklerinin belirlenmesinde, medya temsillerinin önemli rol oynadığı şeklinde.

  • Künye: Sibel Fügan Varol – Temsil, İdeloloji, Kimlik, Varlık Yayınları

Vefa Saygın Öğütle, Ebru Açık-Turğuter ve Taylan Banguoğlu – Biyoloji Biliminden Toplumsal Dünyaya Bakmak (2020)

Biyologlar bilimi, bilim insanını, toplumu ve sosyolojiyi nasıl kavrar?

Bu sorunun yanıtını arayan eldeki çalışma, bilim sosyolojisi alanına Türkçeden yapılmış muazzam bir katkı.

Vefa Saygın Öğütle, Ebru Açık-Turğuter ve Taylan Banguoğlu’nun imzasını taşıyan kitap, biyologlara hem kendi alanları hem de sosyoloji alanına dair düşüncelerini bir bilim sosyolojisi çalışması içerisinde ortaya koyma fırsatı veriyor.

Kitapta,

  • Biyologların bilim anlayışları,
  • Bilimsel normlardan neler anladıkları,
  • Bilimsel ilerleme ve bilimsel bilginin yapısına dair anlayışları,
  • Biyologların nazarında toplum ve bilimi,
  • Biyologların toplum anlayışları,
  • Bilimi toplumla ve toplumu nasıl ilişkilendirdikleri,
  • Sosyolojik bilginin nesnelliği,
  • Sosyoloji-biyoloji ilişkisi,
  • Ve Sosyoloji ve biyoloji arasında ortak bir yaklaşım ve ortak bir çatının olanaklılığı gibi önemli konular tartışılıyor.

Tarihsel ve evrensel tartışma konuları olan bilim, bilim insanı ve bilimin nesnesiyle olan ilişki konularında iyi bir tartışma sunan kitap, biyolojiyi sosyolojiyle buluşturacak bir “sosyobiyolojinin” imkânları üzerine de düşünüyor.

  • Künye: Vefa Saygın Öğütle, Ebru Açık-Turğuter ve Taylan Banguoğlu – Biyoloji Biliminden Toplumsal Dünyaya Bakmak: Bir Bilim Sosyolojisi Çalışması, Doğu Batı Yayınları, bilim, 168 sayfa, 2020

Sezai Ozan Zeybek – Türkiye’nin Yakın Tarihinde Hayvanlar (2020)

Türkiye yakın tarihini, hayvan-insan ilişkisi bağlamında ve sosyal bilimler perspektifinden izleyen çok özgün bir çalışma.

Sezai Ozan Zeybek, başıboş köpekleri, ithal edilen inekleri, orman zararlısı ilan edilen keçileri, çalışmayı reddeden arıları ve buna benzer pek çok ilgi çekici konuyu mekân ilişkileri, Türkiye siyaseti ve ekolojiye uzanarak irdeliyor.

Bunun yanı sıra, endüstriyel hayvancılık ve Kürt sorunu arasındaki ilişki, köpek merkezli şehirlerin hayatımıza kattıkları ve bizden eksilttikleri, toprak altı hayatı ile bağışıklığımız arasındaki ilişkiyi de tartışan Zeybek’in çalışması, insan ile hayvan arasındaki sınırın nerede başlayıp nerede bittiğini, hatta böyle bir sınırın var olup olmadığını sorgulamasıyla dikkat çekiyor.

  • Künye: Sezai Ozan Zeybek – Türkiye’nin Yakın Tarihinde Hayvanlar: Sosyal Bilimleri İnsan Olmayanlara Açmak, Nota Bene Yayınları, sosyoloji, 208 sayfa, 2020

Murat Önderman – Utanç (2020)

Utanç duymak, bireye ve topluma dair tam olarak neler söyler?

Murat Önderman’ın, utanç fenomenini öznel, sosyal, öznelerarası ve kolektif yönleriyle inceleyen dikkat çekici çalışması, yeni baskısıyla raflardaki yerini aldı.

Sosyoloji, siyasal teori, psikolojisi, felsefe ve psikanalitik sosyoloji gibi farklı disiplinlerden yararlanan Önderman’ın çalışması, utancı Türkiye’nin toplumsal ve kültürel yapısı bağlamında ayrıca okumasıyla da önemli.

Utancın toplumsal boyutundan bir toplumsal kontrol aracı olarak utanca, utanç mekanizmalarından utancın psişik boyutlarına pek çok konunun tartışıldığı kitap, sosyo-kültürel etmenlerin duyguları nasıl ürettiklerini ortaya koyuyor ve bununla da sınırlı kalmayarak utancın fenomenolojisiyle ilgili kimi saptamalarda bulunuyor.

  • Künye: Murat Önderman – Utanç: Sosyo-Kültürel Bir Fenomen, Vakıfbank Kültür Yayınları, kültür, 440 sayfa, 2020

Niyazi Berkes – Teokrasi ve Laiklik (2016)

Uzun zamandır birbiriyle kavga halinde olan iki yaklaşımı, farklı disiplinlerden yola çıkarak tartışan önemli bir çalışma.

Laikliğin tarihsel kaynakları, teokrasi ve feodalizm, Osmanlı İmparatorluğu ve Ortodoks kilisesi, Türkiye toplumunda dinin dinamikleri ve Türk devriminde laikliğin gelişimi, kitapta tartışılan bazı konular.

  • Künye: Niyazi Berkes – Teokrasi ve Laiklik, Yapı Kredi Yayınları

Himani Bannerji – Marx’tan Yeniden Doğmak (2016)

Batı sömürgeciliğinin tanığı ve mağduru Hindistanlı sosyolog Himani Bannerji’nin, Marksist perspektiften ırk, toplumsal cinsiyet ve sınıf konularını tartışan yazıları.

Batı sosyolojisinin ideolojik temellerinden feminist kurama ve kimlik siyasetine pek çok konunun irdelendiği kitap, Cem Eroğul tarafından yayına hazırlandı.

  • Künye: Himani Bannerji – Marx’tan Yeniden Doğmak, çeviren: Senem Özdemir, Yordam Kitap

Ian Woodward – Maddi Kültürü Anlamak (2016)

Yaşamlarımıza nesnelerle sayısız karşılaşma damga vuruyor.

Bu kitap da, nesneler, metalar, insanlar, tüketim ve sembolleştirme hakkındaki klasik ve çağdaş araştırmaları inceleyip sentezleyerek çağdaş maddi kültür alanını hem teorik hem de sosyolojik ve psikolojik bağlamlarda bir daha gözden geçiriyor.

  • Künye: Ian Woodward – Maddi Kültürü Anlamak, çeviren: Ferit Burak Aydar, İş Kültür Yayınları

Ali Engin Oba – Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu (2020)

Türk Milliyetçiliği belli şartlar altında doğmuş, Türkçülük ve Turancılık akımlarını yaratmış, daha sonra da Anadolu’da milli bir Türk devletinin kuruluşunda en önemli etken olmuştu.

Ali Engin Oba’nın uzun zaman önce basılan, şimdi yeni baskısıyla yeniden raflardaki yerini alan bu çalışması, Türk milliyetçiliğinin doğuş döneminden tarih içinde gösterdiği gelişmelere uzanarak kapsamlı bir şekilde inceliyor.

Şerif Mardin’in yönetiminde hazırlanan bir teze dayanan çalışma, Türk milliyetçiliğinin Batı’daki ideolojik akımlardan farklı olarak tamamen kendine özgü tarihsel koşullar içinde nasıl ortaya çıkıp geliştiğini tartışıyor.

Kitapta,

  • Osmanlı devlet ve millet sisteminin iç dinamikleri,
  • Osmanlı’nın son yüzyılında imparatorlukta yaşanan çözülüşler,
  • Sırbistan, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan ve Arnavutluk’un bağımsızlık süreçleri,
  • Balkan Savaşları ve Rumeli’nin kaybı,
  • Panslavizmin Türk aydınları üzerindeki etkisi,
  • Ve Turancılık akımının gelişimi gibi, önemli konular irdeleniyor.

Oba bunun yanı sıra, Akçuraoğlu Yusuf, Ağaoğlu Ahmet, Hüseyinzade Ali Bey, İsmail Gaspıralı, Ziya Gökalp gibi Türk milliyetçiliğinin kurucu isimlerinin fikirlerini ve bunun yanı sıra Tercüman Gazetesi, Genç Kalemler, Türk Ocakları ve Türk Yurdu gibi, Türk milliyetçiliğine etki eden dergi ve kurumları ayrıntılı bir şekilde inceliyor.

  • Künye: Ali Engin Oba – Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu, Doğu Batı Yayınları, tarih, 274 sayfa, 2020

Samir Amin – Modernite, Demokrasi ve Din (2016)

Dinsel akımlarla modernleşme arasındaki girift ilişkiyi, din ve demokrasi kavramları bağlamında tartışan önemli bir çalışma.

Amin bunun yanı sıra, evrenselci ideallerini bir kenara koyarak kültüralizme geçen burjuva ideolojisinin ikiyüzlülüğünü de gözler önüne seriyor.

  • Künye: Samir Amin – Modernite, Demokrasi ve Din, çeviren: Fikret Başkaya, Uğur Günsür ve Güven Öztürk, Yordam Kitap