Sosyoloji – Sayfa 62

Mahir A. Aziz – Irak Kürtleri (2013)

IRAK KÜRTLERİ, Mahir A. Aziz, çeviri: Zülal Kılıç, Kitap Yayınevi, sosyoloji, 239 sayfa

Mahir A. Aziz ‘Irak Kürtleri’nde, Irak’ın Kürdistan bölgesinde Kürt milliyetçiliğinin ve Kürt yurttaşların ulusal kimlik algılarının gelişimine odaklanıyor. Milliyetçiliğe ve ulusal kimliğe ilişkin ana kuramsal yaklaşımları ele alarak kitabına başlayan Aziz, ardından, modern öncesinden 20. yüzyıla kadar Kürdistan tarihini, Kürt milliyetçiliğinin 12. yüzyıldan 19. yüzyılın sonuna kadarki dönemini kapsayan erken aşamasını, Baas döneminde Kürt milliyetçi hareketini, Kürtlerde aşiretçilik ile milliyetçiliğin buluşmasını ve 1990’lardan başlayarak çağdaş Kürt ulusal kimliğinin gelişimini ayrıntılı bir bakışla tartışıyor.

Faleh A. Jabar ve Hosham Dawod (der.) – Aşiretler ve İktidar (2013)

AŞİRETLER VE İKTİDAR, derleyen: Faleh A. Jabar ve Hosham Dawod, çeviren: Ömer Öğünç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 314 sayfa

‘Aşiretler ve İktidar’, Ortadoğu’daki etnisite ve milliyetçilik konusunu çok yönlü bir şekilde irdeleyen makalelerden oluşuyor. Ortadoğu aşiretlerinin değişim ve dönüşümlerini antropolojik ve sosyolojik bir çerçeveden araştıran kitapta, Arap ve Müslüman geleneğinde akrabalık ve aşiret ilişkileri; Irak’taki Baas yönetiminin totaliter yapısının kabileler üzerindeki etkisi; Kürt aşiretlerinin devletle ilişkileri; modern Irak’ta Yezidi aşiretleri; Mağrip, Arabistan ve İran’da kabile konfederasyonu ve siyasi örgütlenmeler olarak emirliklerin oluşumu; son dönem sömürgeciliğinde aşiretler ve milliyetçilin aldığı yeni biçim irdeleniyor.

Jean Baudrillard – Üretimin Aynası (2013)

ÜRETİMİN AYNASI, Jean Baudrillard, çeviren: Oğuz Adanır, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 157 sayfa

Jean Baudrillard’ın 1973’te yayınlanan ‘Üretimin Aynası’, Marksizme yönelttiği eleştirilerle tartışma yaratmıştı. Yapısalcı antropoloji, Lacancı psikanaliz ve Marcel Maus’un antropolojik çözümlemelerinden yararlanan Baudrillard, modern Batılı toplumlar ile ilksel toplumlar arasında zihniyet ve akıl yürütme açısından büyük farklar olduğunu belirtiyor. Sanayileşmiş toplumların akılcılığa boyun eğdiğini, ilkel toplumlarınsa daha simgesel bir düzende yaşadıklarını söyleyen Baudrillard, Marksistlerin ilkel toplumları kuramsal olarak yanlış algılayıp onları evrensel kapitalist sistemin içine katmaya çalıştıklarını savunuyor.

Z. Tül Akbal Süalp ve Burçe Çelik (haz.) – Devrim Yahut Vasat (2012)

DEVRİM YAHUT VASAT, hazırlayan: Z. Tül Akbal Süalp ve Burçe Çelik, Bağlam Yayınları, sosyoloji, 258 sayfa

‘Devrim Yahut Vasat’ta bir araya gelen makaleler, teknolojinin toplumsal analiz için açtığı imkânları ve toplumun gündelik hayatında “yeni”yle kurduğu ilişkiyi irdeliyor. Kitapta, “yeni”nin vasata dönüşmesinde kapitalizmin yarattığı koşulların etkisi, değişen teknolojilerle yapılan üretimin emeğin değersizleştirilmesiyle sonuçlanması, teknolojik gelişmelerin sınıfsal boyutu, yeni medya araçlarının toplumsal mücadele araçları olarak kullanılmasının imkânları, yeni medya ve etik, internetin direniş ve aktivizm için açtığı yollar ve sinemada Mısır ve Yunanistan’daki halk hareketlerinin temsil biçimleri gibi konular yer alıyor.

Belkıs Kümbetoğlu, İnci User ve Aylin Akpınar – Kayıp İşçi Kadınlar (2012)

KAYIP İŞÇİ KADINLAR, Belkıs Kümbetoğlu, İnci User ve Aylin Akpınar, Bağlam Yayınları, sosyoloji, 323 sayfa

2008-2010 arasında İstanbul, Kocaeli, Bursa, Adapazarı ve Düzce’de gerçekleştirilmiş bir alan araştırmasına dayanan ‘Kayıp İşçi Kadınlar’, tekstil, gıda ve hizmet üretiminde kayıtdışı çalışan kadınların deneyim ve sorunlarını araştırıyor. Çalışma, kayıtdışı çalışan kadınların deneyimlerini işlerin bulunuşu, iş saatleri, belirsiz iş tanımı, çalışma saatleri ve sigortaya ilişkin işveren tutumu gibi farklı yönlerden ele alıyor. Göç eden kadınların çalışma şartlarını, küçük yaşta çalıştırılmayı ve kayıtdışı çalışmanın kadınların sağlığı üzerindeki etkilerini de irdeleyen çalışma, bu alanda önemli bir boşluğu dolduruyor.

Hakan Yılmaz ve Emre Erdoğan – “Bizi Yanlış Tanıyorlar…” (2012)

“BİZİ YANLIŞ TANIYORLAR…”, Hakan Yılmaz ve Emre Erdoğan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 173 sayfa

Bu denli geniş kapsamda yürütülen ilk araştırmalardan biri olan “Bizi Yanlış Anlıyorlar…”, Avrupalıların Türkiye ve Türkler hakkındaki algılarını araştırıyor, yani Avrupa aynasından görünen Türkiye’nin kapsamlı bir portresini sunuyor. Almanya, Fransa, İngiltere, İspanya ve Polonya gibi Avrupa ülkelerinden çok sayıda kişiyle yapılan bir anket çalışmasına dayanan araştırma, Avrupa halklarının Avrupa denince ne anladığını, Türkiye hakkındaki bilgilere hangi kaynaklardan ulaştıklarını, Türkiye ve Türklere dair imajlarını ve hangi sebeplerle Türkiye’nin AB üyeliğine destek olduklarını veya buna karşı çıktıklarını ortaya koyuyor.

Egemen Yılgür – Nişantaşı Teneke Mahallesi (2012)

NİŞANTAŞI TENEKE MAHALLESİ, Egemen Yılgür, İletişim Yayınları, sosyoloji, 216 sayfa

Egemen Yılgür elimizdeki nitelikli çalışmasında, 19. yüzyılın son çeyreğinde kurulmuş ve 20. yüzyılın son çeyreğine kadar kendi özgünlüğü ve çeşitliliğiyle varlığını sürdürmüş Nişantaşı Teneke Mahallesi’nin kapsamlı bir öyküsünü sunuyor. Saha çalışması, kaynak kişilerle yapılan mülakatlar ve gazete, dergi gibi yazılı kaynaklarla zenginleşen kitap, Teneke Mahallesi’ndeki gruplar ve gruplar arası ilişkileri; yoksulluğun sıradan olduğu mahalledeki ekonomik ilişkileri; mahallenin 1980’lerde yaşanan büyük dönüşüm sonucu ortadan kalkışını ve bu dönüşüm sürecinin mahalle sakinleri üzerinde yarattığı yabancılaşmayı inceliyor.

Geoffrey Miller – Tüketimin Evrimi (2012)

TÜKETİMİN EVRİMİ, Geoffrey Miller, çeviren: Gülçin Vardar, Alfa Yayınları, sosyoloji, 414 sayfa

Geoffrey Miller ‘Tüketimin Evrimi’nde, 21. yüzyıl tüketim kapitalizmini, bireyin ve sosyal yapıların geçirdiği evrim üzerinden izliyor. Miller bunu yaparken de, bir yandan insan doğasını biyolojik bağlamda tanımlıyor, öte yandan da tarih öncesi ve modern zaman sosyal hayatını ayrıntılı bir şekilde karşılaştırıyor. “Ötekilerin gözünde iyi görünme”nin, insanın modern tüketim anlayışında belirleyici bir faktör olduğunu düşünen Miller, satın alınan ürünlerin fiziksel birer nesne olma özelliğinin ikinci planda olduğunu, bunların edinilmesindeki asıl amacın, yaşanılan sosyal çevreye mesaj göndermek olduğunu belirtiyor.

Loïc Wacquant – Ruh ve Beden (2012)

RUH VE BEDEN, Loïc Wacquant, çeviren: Nazlı Ökten, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 275 sayfa

Loïc Wacquant, daha önce Türkçeye kazandırılan ‘Kent Paryaları’nda, Amerikan gettosu “Kara Kuşak” ile Fransa’da “Kızıl Kuşak” denen işçi sınıfının sanayisizleştirilen kenar mahalleleri üzerinden, kimi toplumsal kesimlerin mülksüzleştirilme sürecinin dinamiklerini irdelemişti. Yazarın elimizdeki kitabı da, Chicago’nun siyahi gettolarından Woodlawn’da yer alan bir boks salonu üzerine aldığı notlar ve değerlendirmelerden oluşan, nitelikli bir etnografi çalışması. Tesadüfen yolunun düştüğü bu boks salonunda, bizzat boks yaparak bu zanaati deneyimleyen Wacquant, çalışmasını bir tür “sosyolojik-yumruk dövüşü” olarak tanımlıyor.

Ayşe Zarakol – Yenilgiden Sonra (2012)

YENİLGİDEN SONRA, Ayşe Zarakol, çeviren: Barış Cezar, Koç Üniversitesi Yayınları, inceleme, 355 sayfa

Ayşe Zarakol ‘Yenilgiden Sonra’da, 1. Dünya Savaşı sonrası Türkiye, 2. Dünya Savaşı sonrası Japonya ve Soğuk Savaş sonrası Rusya örnekleri üzerinden, Batı tarafından mağlup edilmiş ülkelerin, yenilgiden sonra edindikleri kaygılar ile yenilgi sonucunda geliştirdikleri dış politikaları arasındaki benzerlikleri araştırıyor. Bunun için, Norbert Elias’ın Avrupa devletler toplumu ile Avrupalı olmayan devletler arasındaki ilişkinin ana hatlarını çizdiği yerleşik-dışarıdaki kavramı ile Erving Goffman’ın “leke” kavramına başvuran Zarakol, yukarıdaki üç ülkenin, Batı denen şeye verdikleri benzer tepkinin nedenlerini saptıyor.