Kategori: Tarih

Jürgen Habermas – Sosyal Bilimlerin Mantığı Üzerine (2018)

Jürgen Habermas’ın sosyal bilimlerin felsefesi alanında klasikleşmiş yapıtı ‘Sosyal Bilimlerin Mantığı Üzerine’, yeni baskısıyla raflardaki yerini aldı.

Sosyal bilimlerin doğası ve yöntemleri üzerine derinlemesine düşünen Habermas, pozitivizmden yorumbilgisine, sosyolbilimsel işlevselcilikten bilgi kuramına ve tarih felsefesine pek çok konuyu tartışıyor.

Kitapta,

  • Doğal bilimler ile sosyal bilimler arasındaki geleneksel ayrımın ne olduğu,
  • Sosyal eylemin karakteristikleri,
  • Toplumsal gereklilik açısından dil teorisinin göndermeleri,
  • Yorumbilimin doğası, işlevi ve sınıflamaları,
  • İşlevselcilik ve sistem teorilerinin güçlü ve zayıf yönleri,
  • Karl Popper’ın sosyal bilimler felsefesine bakışı,
  • Ve bunun gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Habermas’ın çalışması, bu alanda çalışanlar için rehber nitelikte bir eser olmaya devam ediyor.

  • Künye: Jürgen Habermas – Sosyal Bilimlerin Mantığı Üzerine, Alfa Yayınları, felsefe, 668 sayfa, 2018

R. İhsan Eliaçık – Aliya İzzetbegoviç (2015)

Boşnak devlet adamı ve bağımsız Bosna-Hersek’in ilk cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in hayatı ve eserleri.

Bosna-Hersek’in kısa tarihiyle açılan çalışma, Begoviç’in çocukluğundan yaşlılığına uzanan hayatını, siyasi faaliyetlerini ve eserlerini ele alıyor, yanı sıra 2. Dünya Savaşı zamanlarında faşistlerle işbirliği yaptığı iddialarına yanıt veriyor.

  • Künye: R. İhsan Eliaçık – Aliya İzzetbegoviç, Tekin Yayınevi

Stephen Chambers – Çanakkale Zığındere (2015)

Seddülbahir muharebe alanının batısındaki Zığındere, Çanakkale savaşının kaderinde önemli rol oynamıştı.

Stephen Chambers, Yeni Zelandalılardan İrlandalılara, Fransızlardan Hintlilere pek çok ulusun bu önemli mevzide ne gibi roller aldığını, zengin ayrıntılarla ortaya koyuyor.

Dönemin canlı bir panoramasını arayanlar, zengin belgelerle de desteklenmiş bu kitaba bakabilir.

  • Künye: Stephen Chambers – Çanakkale Zığındere, çeviren: İsmail Hakkı Yılmaz, İş Kültür Yayınları

Lucette Valensi – Avrupa’da Müslümanlar (2015)

Avrupa’da 16. ve 18. yüzyıllarda yaşamış Müslümanların durumu neydi?

Müslümanların günümüzde Avrupa’da maruz kaldıkları şiddetin tarihsel kökenlerine de ışık tutan Lucette Valensi, o dönemin Hıristiyan dünyasında kürek mahkûmu, köle, tüccar ve siyasi mülteci olarak yaşamış Müslümanların dünyasına iniyor.

Moriskoların 17. yüzyıl başında İspanya’dan sürülmesi gibi tarihe geçmiş korkunç uygulamaları yeniden yorumlayarak Müslümanlara yönelik yoğun şiddetin geçmişine ışık tutan Valensi, Avrupa demokrasilerine musallat olmuş İslam düşmanlığı ve yabancı düşmanlığı belalarına karşı bizi uyarıyor ve Aydınlanma’nın vaat ettiği evrenselciliğinin sınırları üzerine düşünmemize vesile oluyor.

  • Künye: Lucette Valensi – Avrupa’da Müslümanlar, çeviren: Alp Tümertekin, İş Kültür Yayınları

Özcan Şabudak – Unutulmuş Bir Devletçi İktisat Vekili: Mustafa Şeref Özkan (2009)

Özcan Şabudak elimizdeki eserinde, bir Osmanlı bürokratı olan Mustafa Şeref Özkan’ın, Milli iktisat ve ekonomi politikaları alanında yaptığı çalışmaları anlatıyor.

Özkan’ın II. Meşrutiyet sonrası bir İttihatçı bürokrat olarak başladığı ve Cumhuriyet döneminde de devam eden siyasi yaşamı boyunca sürdürdüğü çalışmalarını derleyen Şabudak, Özkan’ın sahip olduğu iktisadi görüşlerini ayrıntılı şekilde ortaya koyuyor.

Kitapta, Özkan’ın hayatı ve hakkında söylenenler, savaş yıllarında yürüttüğü Ticaret ve Ziraat Müsteşarlığı ile Nazırlık görevleri, Cumhuriyet öncesindeki çalışmaları ve 1930-1932 yılları arasında yaptığı çalışmaları sunuluyor.

  • Künye: Özcan Şabudak – Unutulmuş Bir Devletçi İktisat Vekili: Mustafa Şeref Özkan, Libra Kitap, biyografi, 187 sayfa

Julián Casanova – İspanya İç Savaşı’nın Kısa Tarihi (2015)

Hizipler arasındaki çatışmalarla derinden bölünmüş İspanya, Temmuz 1936’da büyük bir iç savaşa yuvarlandı.

Julián Casanova’nın kitabı, Cumhuriyet fikri etrafında örgütlenen siyasi kanatlardan anarşist hareketin toplumda büyük destek kazanışına ve bütün bir iç savaşın faşizmle sonuçlanmasına sürecin kapsamlı bir hikâyesini sunuyor.

Kitapta, İspanya’da Monarşi’den Cumhuriyet’e geçişte yaşanan çatışmalar, bu çatışmanın büyük bir iç savaşa dönüşmesi, savaşın uluslararası bir boyut kazanması ve faşistlerin sosyalistlere karşı savaşı kazanmalarıyla birlikte İspanya’da faşizmin ve militarizmin yükselişi ve bunun gibi pek çok konu ele alınıyor.

İspanya İç Savaşı hakkında derli toplu bir kaynak arayanlar, bu kitabı kaçırmasın deriz.

  • Künye: Julián Casanova – İspanya İç Savaşı’nın Kısa Tarihi, çeviren: Uygur Kocabaşoğlu, İletişim Yayınları, tarih, 254 sayfa, 2015

Burcu Kurt – Osmanlı Basra’sında Devlet ve Toplum (2015)

İkinci Meşrutiyet dönemi merkezileşme politikalarını ve bunun sınırlarını, 1908-1914 yılları arasında Basra vilayetinin sosyo-ekonomik, sosyo-politik ve idari yapısından yola çıkarak inceleyen bir çalışma.

Kitapta,

  • Osmanlı devlet aygıtının taşrada işleyişi,
  • Merkezileşme siyasetinin II. Abdülhamid ve İttihat-Terakki dönemlerinde nasıl farklılaştığı,
  • Bölgedeki aşiret yapısı ve toprak mülkiyeti sisteminin siyasi güçle etkileşimi,
  • Adem-i merkeziyet ve yerel elitin nüfuzunun sınırları,
  • Bir eşraf hareketi olarak ortaya çıkan muhalefetin Arabizm hareketi içerisindeki yeri,
  • Osmanlı-İngiliz nüfuz mücadelesi,
  • Ve bunun gibi pek çok konu irdeleniyor.

Dönemin Basra’sına ve bu özgün bölge bağlamında genel olarak Ortadoğu’nun Osmanlı’yla girift ilişkisine yakından bakmak isteyenler için iyi bir kaynak.

  • Künye: Burcu Kurt – Osmanlı Basra’sında Devlet ve Toplum 1908-1914, Küre Yayınları

Malcolm Cameron Lyons ve D.E.P. Jackson – Selahattin Eyyubi (2018)

İkisi de Arap tarihi konusunda önde gelen otoritelerden olan Malcolm Cameron Lyons ve D.E.P. Jackson’dan efsanesinden arındırılmış, gerçekçi bir Selahattin Eyyübi biyografisi.

Kitap, o dönemin kaynakları üzerinde yoğunlaşması, özellikle de o döneme ait diplomatik ve şahsi yazışmaları bir araya getirmesiyle bilhassa dikkat çekiyor diyebiliriz.

Çalışma, Selahattin Eyyübi’nin ilk maceralarından başlayarak Mısır’da iktidara gelişine, III. Haçlı Seferi’nden Halep’in alınışına ve Akka’nın düşüşüne birçok olaya uzanıyor.

Selahattin Eyyübi, Arap-İslam dünyasında haklı bir üne sahiptir: O Haçlıları bozguna uğratan, Latin Krallığı’nı yıkan, Kudüs’teki mabetleri yeniden ayağa kaldıran bir lider olarak imkânsızı başarmıştır.

Öte yandan, Selahattin Eyyübi’nin kimi Müslüman çağdaşları, kendisi hakkında farklı, hatta tersi yönde fikirlere sahiptir.

Onlara göre Selahattin Eyyübi, kendisi ve ailesi adına güç kazanmak amacıyla İslam’ı manipüle etmiş, kendi yerini sağlamlaştırdıktan sonra hiçbir anlamı olmayan maceralara girişmiş, Frenk devletinin saldırıları karşısında ağır bir yükün altında kalmış, yoksul ve güçsüz bir Müslüman imparatorluğu bırakmıştır.

İşte bu kitap, Selahattin Eyyübi’nin gerçekçi bir portresini çizerken, aynı zamanda kendisi hakkındaki bu iki farklı görüşü de tarihsel şartları içinde tartışıyor.

  • Künye: Malcolm Cameron Lyons ve D.E.P. Jackson – Selahattin Eyyubi: Din Savaşları Siyaseti, çeviren: Aydın Çavdar, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 480 sayfa, 2018

Rick Kempen – Bira (2018)

Bira yalnızca bir içki değil, bir nimettir.

Tamı tamına böyledir, çünkü yüzyıllar boyunca halkların beslenme rejiminde önemli yer tutmuştur.

Profesyonel bir bira uzmanı olan ve bir gazeteye bira üzerine yazılar yazan Rick Kempen da, şaraptan bin yıl daha eski bu kadim içecek üzerine bize önemli bilgiler veriyor.

Bizi biranın tarihinde keyifli ve aydınlatıcı bir yolculuğa çıkaran kitapta,

  • Evde bira yapımı,
  • Biranın tarihteki yeri,
  • Bira türleri,
  • Bira tadımı,
  • Biranın ambalajlanması ve saklanması,
  • Hangi yemeklerle ne tür bira içilebileceği,
  • Biranın sağlıkla ilişkisi,
  • Önde gelen bira üreticisi ülkeler,
  • Dünyadaki en ünlü bira festivalleri,
  • Dünyanın önemli bira tadım merkezleri…

Kempen mizahi bir dille bize bu ve bunun gibi pek çok konuyu anlatıyor ve küçük bira üreticilerinin yenilikçi biraları kadar iyi yapılmış geleneksel bir Pilsen’in kalitesini nasıl anlayabileceğimiz konusunda kimi ipuçları da veriyor.

  • Künye: Rick Kempen – Bira, çeviren: Mustafa Özen, Kolektif Kitap, tarih, 286 sayfa, 2018

İsmail Hikmet Ertaylan – Sultan Cem (2015)

Fatih Sultan Mehmet’in en küçük oğlu, taht kavgalarının mağlubu Sultan Cem’in trajik hayatı…

Sultan Cem’in çocukluğundan tahsil veterbiyesine, Kastamonu’ya gönderilmesinden kardeşi Sultan Bayezid’e karşıyürüttüğü taç ve taht savaşlarına, Mısır’a gidişinden Rodos, Fransa, Roma ve Napoli’deki sürgün günlerine pek çok detay, bu kitapta.

İsmail Hikmet Ertaylan kitabı için, zengin bir arşiv taraması yaparak Batılı ve Doğulu kaynakları bir arada kullandığı gibi, tarihsel gerçekliği nesnel biçimde ortaya koyabilmek amacıyla tarihin yanı sıra edebiyata da başvurmuş, Şehzade hakkında yazılan beyitleri de toplamış.

  • Künye: İsmail Hikmet Ertaylan – Sultan Cem, Alfa Yayınları