Jack Goody – Rönesanslar (2015)

Avrupa merkezciliği sıkı sıkıya eleştiren Jack Goody, İtalyan Rönesansının İslam, Çin, Yahudilik ve Hint kültürlerinden nasıl beslendiğini irdeliyor.

Yazar, Doğu uygarlıklarının Avrupa anlatılarında “geri kalmış” olarak vurgulanmasının, sanayileşmiş Batı’nın 19. yüzyıla özgü bakışı olduğunu düşünüyor.

  • Künye: Jack Goody – Rönesanslar, çeviren: Bahar Tırnakcı, İş Kültür Yayınları

Güven Gürkan Öztan – Türkiye’de Militarizm (2018)

Militarizmin kavramsal boyutundan başlayarak militarizmin Türkiye’deki serüvenini çok yönlü bir bakışla inceleyen iyi bir analiz.

Güven Gürkan Öztan, güncellenmiş baskısıyla yeniden yayınlanan kitabına, Türkiye’de militarizm konusundaki tartışmaların seyrini irdeleyerek başlıyor.

Yazar devamında da,

  • Türkiye’de milli kimliğin inşası sürecindeki militarist eğilimleri ve bunların etkilerini,
  • Türkiye’de militarizmi besleyen iki ana damar olan ordu ve erkekliği,
  • Uluslaşma sürecinde “ideal” kadının inşasındaki militarist öğeleri,
  • Soğuk Savaşın başlangıcında militarist örüntünün oluşma serüvenini,
  • Kore Savaşı sürecindeki militarist propagandayı,
  • “Milli Dava” olarak Kıbrıs meselesiyle militarizm arasındaki ilişkiyi,
  • Türkiye’deki askeri müdahalelerin militarizmin oluşumundaki etkileri,
  • Siyasal İslam’dan Kürt sorununa, 1990’lar Türkiye’sinde militarizmin etkilerini,
  • 12 Eylül’den AKP Türkiye’sine, Türk milliyetçilikleri arasındaki hegemonya mücadelesini,
  • “Yeni Osmanlıcılık” ve İslam-Türk sentezci milliyetçiliği,
  • Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konuyu irdeliyor.

Öztan’ın eserini, Türkiye gibi, militarist zihniyet ve pratiklerin toplumun her alanına sindiği bir ülkede, okunması elzem çalışmalardan biri olarak tavsiye ediyoruz.

Kitabın, Suavi Aydın imzalı, militarizmin Türkiye’deki macerasını dünyadaki örnekleriyle karşılaştırmalı ve tarihsel bir perspektifle ele aldığı aydınlatıcı bir sunuş yazısıyla açıldığını da belirtelim.

  • Künye: Güven Gürkan Öztan – Türkiye’de Militarizm: Zihniyet, Pratik, Propaganda, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 304 sayfa, 2018

Cemalettin Taşkıran – Yüzyıllardır Harbiye (2009)

Cemalettin Taşkıran, 1982 yılından 1994 yılı sonuna kadar Harbiye’de, öğretmen subay olarak görev yapmış.

Harbiye’yi ve Harbiyeli’yi yakından tanıdığını söyleyen Taşkıran, elimizdeki kitabında, okulun 180 yıllık tarihçesini ve bu kurumun yetiştirdiği en önemli isimlerden Atatürk’ü anlatıyor.

Yazar, Harbiye’nin açılışını, gelişmesini, Mustafa Kemal’in Harbiye yıllarını, zaman içinde Harbiye’de yaşanan gelişmeleri, Cumhuriyet döneminde Harbiye’yi ve modern Harbiye’yi inceliyor.

Kitapta ayrıca, “Harbiye Marşı”, Harp okulu bröveleri ve sanatçı Harbiyeliler gibi konular da yer alıyor.

  • Künye: Cemalettin Taşkıran – Yüzyıllardır Harbiye, Doğan Kitap, inceleme, 326 sayfa

Necmettin Alkan – Karikatürlerle Sultan II. Abdülhamid (2018)

Yerli ve yabancı karikatürcülerin, gerilimi oldukça yüksek bir dönemde hüküm sürmüş II. Abdülhamid’e çok ilgi duyduğunu biliyoruz.

Kendisiyle ilgili yapılmış pek çok karikatür bulunuyor.

Necmettin Alkan’ın elimizdeki kitabı da, II. Abdülhamid karikatürlerinden yola çıkarak bir dönem okumasına girişmesiyle, bu alanda yapılmış en özgün çalışmalardan biri olmaya aday.

Türk, Alman, İngiliz, Fransız, Rus, Yunan, İtalyan ve Amerikan karikatüristlerin pek çok karikatür örneğini barındıran çalışma, II. Abdülhamid’in iktidarı döneminde yaşananları, Osmanlı’nın o süreçteki durumunu ve söz konusu karikatürler üzerinden dönemin propaganda yöntemlerinin nasıl işlediğini ayrıntılı bir bakışla inceliyor.

  • Künye: Necmettin Alkan – Karikatürlerle Sultan II. Abdülhamid: Propaganda ve Gerçek Arasında Bir Padişah, Kronik Kitap, tarih, 304 sayfa, 2018

Jeremy Black – Savaş ve Dünya (2009)

Jeremy Black ‘Savaş ve Dünya’da, 1450-2000 yılları arasında, tarihin yönünü belirlemiş, tüm insanlığı etkilemiş savaşları çözümlüyor.

Black’in uzun yıllar verdiği askeri tarih derslerinin bir yansıması olan kitap, çok geniş ve gelişen bir konu olan savaşı, küresel bir bakış açısıyla değerlendiriyor.

Gibbon stratejileriyle başlayan kitap, on beşinci ve yirminci yüzyıl zaman aralığında silahlar, taktikler, stratejiler ve savaşların gerisinde yatan siyasi, kültürel, dinsel ve ticari koşulları çok yönlü bir biçimde analiz ediyor.

Tarihteki büyük genişlemeler, büyük çöküşler, ittifaklar, anlaşmalar, göç ve fetihler, Black’in ele aldığı konulardan birkaçı.

  • Künye: Jeremy Black – Savaş ve Dünya, çeviren: Yeliz Özkan, Dost Kitabevi, tarih, 499 sayfa

Georgi P. Kostandov – İstanbullu Bulgarlar ve Eski İstanbul (2018)

İstanbul doğumlu bir Bulgar olan Georgi Kostandov’un bu kitabı, İstanbul’un yakın tarihini ait olduğu cemaatin penceresinden okumasıyla çok değerli.

Bilindiği gibi Bulgarların, Osmanlı İstanbul’unda yoğun ve etkili bir nüfusu vardı.

Bunun yanı sıra, kalabalık bir kesim oluşturan Bulgar cemaatinin dönemin sosyo-politik gelişmelerinde oldukça etkili oldukları da biliniyor.

Kostandov’un uzun araştırmalarının ürünü olan bu kitap da, yalnızca bu özgün cemaatin dünyasına daha yakından bakmakla yetinmiyor, aynı zamanda eski İstanbul’un iyi bir fotoğrafını da çekiyor.

Kostandov, Bulgar cemaatinin sosyal ve kültürel durumunu, Bulgar Ortodoks Kilisesi’nin bağımsız bir yapıyla kuruluşunu ve Bulgar cemaatinin ülke siyaseti içindeki yerini saptıyor.

Yazar kitabının ikinci bölümünde ise, okurunu İstanbul’un semtlerinde 1950’li yıllardan 2000’li yıllara uzanan bir yolculuğa çıkarıyor.

Bu bölümde, şehrin tarihi dokusu ve eski yerleşim yerleri, İstanbul’da Bulgar sütçüler ve muhallebiciler, şehirdeki bayram ziyaretleri ve kutlamaları, şehrin sayfiye yerleri, boğaz gezileri, İstanbul’un sahilleri ve plajları, 6-7 Eylül’de yaşananlar ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konu yer alıyor.

  • Künye: Georgi P. Kostandov – İstanbullu Bulgarlar ve Eski İstanbul, Kronik Kitap, tarih, 416 sayfa

Gazanfer İbar – Unilever Türkiye Tarihi (2015)

Unilever firmasının Türkiye’deki faaliyetleri yaklaşık yüz yıldır sürüyor.

Gazanfer İbar da, Unilever tarihinin bir özetini yapıyor, şirketin kurulup gelişmesini sağlayan insanları, bunların ardındaki kararları kayda geçiriyor.

Yazar incelemesini de, Dünya Unilever’indeki başlıca gelişmeler ve Türkiye’nin ekonomik gelişimi paralelinde yapmakta.

  • Künye: Gazanfer İbar – Unilever Türkiye Tarihi, İş Kültür Yayınları

Lothar Müller – Beyaz Büyü: Kâğıdın Çağı (2018)

“Beyaz büyü”, kâğıdı ifade eden en iyi tanımlardan biridir.

Örneğin modern dünyanın gelişimine onun kadar katkı sunan başka hiçbir araç yok.

Matbaa dahi kâğıt olmadan anlamsızdır diyebiliriz.

Kutsal veya kutsal olmayan kitaplardan kâğıt paraya, gündelik hayatımızın her anı bu büyüyle, bu evrensel maddeyle çevrili.

İşte Lothar Müller de, kâğıdın Çin’deki doğumundan Mısır’a ve oradan Avrupa’ya uzanan yolculuğunun ayrıntılı bir hikâyesini sunuyor.

Müller, bir yandan bize kâğıdın bu yolculuğunu kapsamlı biçimde anlatırken, öte yandan da kâğıdın modern medeniyeti nasıl kökünden dönüştürdüğünü ayrıntılı bir şekilde gözler önüne seriyor.

Kitapla birlikte, tuvalet kâğıdından hisse senetlerine, kâğıt fabrikatörlerinden kâğıt toplayıcılarına, mucitlerden edebiyatçılara ve roman kahramanlarından devlet adamlarına uzanan keyifli ve aydınlatıcı bir yolculuğa çıkıyoruz.

  • Künye: Lothar Müller – Beyaz Büyü: Kâğıdın Çağı, Sevinç Altınçekiç, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 288 sayfa, 2018

Mustafa İmamović – Boşnakların Tarihi (2018)

Mustafa İmamović’in bu önemli çalışması, Bosna ve Boşnakların tarihi hakkında ilk referans eser olma özelliği taşıyor.

Saraybosna kuşatması esnasında, Boşnaklara yönelik milliyetçi nefretin ve etnik temizlik programının korkunç bir şekilde uygulandığı dönemde yazılmış kitap, Boşnakların tarihini üç tarihsel dönemde ele alıyor.

Bunlar Federal Bosna Devleti, Osmanlı dönemi ve 1878’teki Avusturya-Macaristan işgali ile başlayıp günümüze dek süren Modern dönem.

İmamović’in kitabı bu tarihi kapsamlı bir şekilde verirken, aynı zamanda Boşnak halkının yaşadığı toplumsal, sınıfsal ve entelektüel dönüşümü de kayda alıyor.

Konuyla ilgilenenlerin muhakkak edinmesi gereken, bilimsel bir çalışma.

  • Künye: Mustafa İmamović – Boşnakların Tarihi, çeviren: Hüseyin Gül ve Cenita Özgüner, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 764 sayfa, 2018

Nathan Kravis – Plato’dan Freud’a Terapi Divanının Gizli Tarihi (2018)

Terapi divanı psikanaliz kadar,  hatta muhtemelen ondan da ünlüdür.

Örneğin birçok filme, romana, hikâyeye konu olmuştur.

Ve en önemlisi de, başlı başına bir moda ikonu haline gelmiştir.

İşte Nathan Kravis’in keyifli ve aydınlatıcı bu kitabında, terapi divanı başrolü oynuyor.

Psikanaliz, sanat tarihi, felsefe, tarih, mobilya tarihi ve tıp tarihinin iyi bir bireşimi olarak okunabilecek kitap, Freud’un kendi yazılarından olabildiğince yararlanarak, terapi divanının uzun macerasını bizimle paylaşıyor.

Güzel ve ufuk açıcı resimlerle de zenginleşmiş kitap, analisti ziyaret ettiğimizde uzandığımız kadar okumak, hayallere dalmak, çağrışım yapmak için de uzandığımız divanı bize farklı yönleriyle anlatıyor.

  • Künye: Nathan Kravis – Plato’dan Freud’a Terapi Divanının Gizli Tarihi, çeviren: Denis Gürcü, Sola Yayınları, psikoloji, 216 sayfa, 2018