Kategori: Tarih

H. Anthony Salmone – Türkiye’nin Düşüşü ve Yeniden Doğuşu (2014)

  • TÜRKİYE’NİN DÜŞÜŞÜ VE YENİDEN DOĞUŞU, H. Anthony Salmone, çeviren: Murat N. Arıkan, Tarihçi Kitabevi, tarih, 198 sayfa

İngiliz casusu H. Anthony Salome, II. Abdülhamit döneminde 1892 yılında Osmanlı’yı eleştiren haberler yapan Eastern and Western Rewiev gazetesini çıkarmıştı. Tahmin edileceği gibi eldeki kitabın da ana temasını, yine bu eleştiriler oluşturuyor. Yazar, II. Abdülhamit devrinde devlet aygıtındaki yozlaşmayı, halkın bu durumdan duyduğu hoşnutsuzluğu, yönetimin kurduğu ağır baskı sistemini ve dış ülkelerin Osmanlı’ya dayattığı “reform” hareketleri ertesinde şekillenen yeni muhalefetin özelliklerini anlatıyor.

John Julius Norwich – Dört Hükümdar (2017)

  • DÖRT HÜKÜMDAR, John Julius Norwich, çeviren: Ebru Kılıç, Hep Kitap, tarih, 240 sayfa

‘Bizans’ isimli üç ciltlik bir çalışması bulunan John Julius Norwich, dünyanın önde gelen tarihçileri arasında yer alıyor. Yazar bu ilgi çekici çalışmasında da, dünya tarihine yön vermiş 16. yüzyıldan dört hükümdarın hayatını, zengin ayrıntılar eşliğinde anlatıyor. Bu dört isim şöyle: Fransız Rönesansı’na büyük katkılarda bulunduğu gibi Protestanlara yönelik acımasızlığıyla da bilinen I. François; Anglikan Kilisesi’ni kurmasıyla olduğu kadar skandal evlilikleriyle de hatırlanan VIII. Henry; Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu’nun başında yer alan ve kendi isteğiyle tahtı bırakan ender krallardan V. Karl ve Avrupa’nın Suleiman the Magnificent dediği, Osmanlı’yı Avrupa’da da önemli bir güç haline getiren Kanuni Sultan Süleyman… Kitap, bu dört önemli ismin hayatlarını, çalışmalarını ve etkilerini kapsamlı bir şekilde anlattığı gibi, 16. yüzyılın siyasi bir panoramasını çizmesiyle de aydınlatıcı bir okuma vaat ediyor.

Orhan Koloğlu – Türk-Arap İlişkileri Tarihi (2017)

  • TÜRK-ARAP İLİŞKİLERİ TARİHİ, Orhan Koloğlu, Tarihçi Kitabevi, tarih, 392 sayfa

Orhan Koloğlu, Araplarla Türkler arasında 1500 yıla yakın bir süredir devam eden ilişkinin siyasi, sosyal ve kültürel boyutlarını irdeliyor. Türklerin İslam’a giriş sürecinden Arap Baharı’na uzanan geniş bir zaman diliminde dolaşan Koloğlu, İslamiyet’in Orta Asya’da yayılmaya başlamasından Selçuklular’ın Bağdat’ın yönetimini alışına, Selefiye- Mutezile çekişmesinde Türkler ile Arapların aldığı pozisyondan İstanbul’un fethinin Türk-Arap ilişkilerine etkilerine, Osmanlı’nın güç kaybetmeye başladığı dönemde ortaya çıkan Arap sorunundan Hicaz demiryolu girişimine ve Arap isyanlarından sonra Ortadoğu’da birçok yeni Arap devletinin ortaya çıkışına pek çok konuyu irdeliyor. Kitap hem iki halk arasındaki uzun ilişkiyi ayrıntılı bir şekilde ortaya koyması hem de Irak ve Suriye başta olmak üzere, Ortadoğu’da bugün yaşanmakta olan siyasi ve toplumsal olayların arka planını aydınlatmasıyla önemli.

Donald Quataert – Osmanlı Devleti’nde Avrupa İktisadi Yayılımı ve Direniş: 1881-1908 (2017)

  • OSMANLI DEVLETİ’NDE AVRUPA İKTİSADİ YAYILIMI VE DİRENİŞ: 1881-1908, Donald Quataert, çeviren: Sabri Tekay, İletişim Yayınları, tarih, 248 sayfa

Osmanlı ve Ortadoğu tarihi üzerine pek çok çalışması bulunan Profesör Quataert bu çalışmasında, 19. yüzyılda Avrupa’nın ekonomik olarak güçlenmesi, buna karşılık Osmanlı ekonomisinin zayıflaması karşısında Osmanlı toplumunda bu gerilemeye nasıl tepkiler verildiğini araştırıyor. 19. yüzyıl Osmanlı ekonomisinin bir panoramasını çizerek çalışmasına başlayan Quataert, Osmanlı’da tütün ticaretini yeniden yapılandırma çabasının ürünü olan Reji’nin kuruluşunu; Zonguldak’taki madenleri işlemek için kurulan Ereğli Şirketi’ni; yapımı hız kazanan Anadolu demiryolunun siyasi, askerî, toplumsal ve iktisadî etkilerini; liman işçileri loncalarıyla şirketler arasındaki büyük çekişmeyi ve buna benzer pek çok gelişmeyi irdeliyor. Kitap, 19. yüzyılın sonlarında sermaye yatırımlarındaki genişleme ve ticaretteki artışın egemen sınıflar dışında kalan halk kesimlerinde ortaya çıkardığı değişimleri ortaya koymasıyla önemli.

Osman Akandere ve Ferudun Ata – Dramalı Rıza Bey (2008)

  • DRAMALI RIZA BEY VE MİLLİ MÜCADELEDEKİ HİZMETLERİ, Osman Akandere ve Ferudun Ata, Temel Yayınları, tarih, 229 sayfa

‘Dramalı Rıza Bey ve Milli Mücadeledeki Hizmetleri’, Anzavur isyanı ve Akbaş Cephaneliği Baskını ile ünlenen Dramalı Rıza Bey’in hayat hikâyesini anlatıyor. Aynı zamanda, eski Teşkilat-ı Mahsusa üyelerinden olan Rıza Bey, Damat Ferit Paşa’ya suikast planlamış, bir ihbar sonucu yakalanmıştı. Divan-ı Harp’te yargılanan Rıza Bey, 1920 yılında idam edilmişti. Kitapta, Rıza Bey’in 1. Dünya Savaşı öncesinde, savaş esnasında ve Milli Mücadele yıllarındaki çalışmaları, suikast girişimi ve bunun sonrasındaki akıbeti anlatılıyor.

 

Barry Strauss – Tarihe Yön Veren Büyük Komutanlar (2014)

  • TARİHE YÖN VEREN BÜYÜK KOMUTANLAR, Barry Strauss, çeviren: Ümit Hüsrev Yolsal, Say Yayınları, tarih, 381 sayfa

Barry Strauss ‘Tarihe Yön Veren Büyük Komutanlar’da, Büyük İskender, Hannibal ve Sezar’ın liderlik anlayışlarını ele alıyor. Strauss, bu üç ismi bir araya getiren ortak niteliklerin tutku, yargı gücü, liderlik, cesaret, kıvraklık, altyapı ve strateji olduğunu belirtiyor. Yazar, geniş bir zaman diliminde gezinerek, İskender’in Pers İmparatorluğu’nu, Hannibal’ın kendi imparatorluğunu ve Sezar’ın Roma Cumhuriyeti siyasi yönetimini yıkışını adım adım izliyor; söz konusu liderlerin hem siyasetçi olarak nasıl yıkıcı olduklarını hem de hangi dolaylı yollardan birer iktidar kurucu haline geldiklerini aydınlatıyor.

Philip G. Kreyenbroek – Ezidilik (2014)

  • EZİDİLİK, Philip G. Kreyenbroek, çeviren: Amed Gökçen ve Damla Tanla, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 330 sayfa

Kürtler, Zerdüştilik, Ezidilik ve İran kültürü üzerine birçok çalışması bulunan Philip G. Kreyenbroek, kapsamıyla dikkat çeken kitabında, Ezidiliğin arka planını, dini adetlerini ve metinsel geleneğini araştırıyor. Kitabın ilk kısmında, Ezidiliğin kökenleri; dini arka planı; önde gelen temsilcisi Şeyh Adi’nin öğretileri; Ezidiliğin ibadetleri, dini adet ve gelenekleri, mabed ve kutsal varlıkları; Ezidilerde unvan, grup ve görevler gibi konular ele alınıyor. İkinci kısımda ise, Ezidi anlayışında ağırlıklı yeri olan Kürtçe dualara ve bunların Türkçe çevirisine yer verilerek, Ezidi dinî metin külliyatının zenginliği gözler önüne seriliyor.

Olcay Pullukçuoğlu Yapucu – Modernleşme Sürecinde Bir Sancak (2008)

  • MODERNLEŞME SÜRECİNDE BİR SANCAK: AYDIN, Olcay Pullukçuoğlu Yapucu, Kitap Yayınevi, tarih, 345 sayfa

Olcay Pullukçuoğlu Yapucu, ‘Modernleşme Sürecinde Bir Sancak: Aydın’ adlı çalışmasında, Türkiye’de ilk demiryolunun yapıldığı İzmir-Aydın’ın, 19. yüzyıldaki tarihine odaklanıyor. Yapucu’ya göre, buraya ilk demiryolunun yapılması, Batılı büyük emperyalist güçlerin kendi nüfuz alanlarını yaratmak amacıyla girdikleri büyük çatışmanın ürünüydü. Yapucu, bölgenin emperyalist işgale giden süreçte yaşadığı değişimi daha özele indirgeyerek, o dönemin Aydın Sancağı üzerinden inceliyor. Kitap, 19. yüzyılda Büyük Menderes havzasını içine alan Aydın Sancağı idari biriminde görülen sosyal, ekonomik, kültürel gelişim ve değişimleri çözümlemesiyle önemli bir katkı sunuyor.

Eric Hobsbawm – Yeni Yüzyılın Eşiğinde (2008)

Tarihçi Eric Hobsbawm, kendisiyle yapılan söyleşilerden oluşan ‘Yeni Yüzyılın Eşiğinde’de, iki dünya savaşı, soğuk savaş ve küreselleşme gibi süreçlerden geçen ve bu süreçlerin beraberinde getirdiği sorunlarla boğuşan günümüz dünyasını anlatıyor.

Hobsbawm, bu süreçlerin tümünü de sorgulayıcı, analitik ve bütünsel bir yaklaşımla analiz ediyor, bunların her birinin bir diğeriyle olan bağını, kendine has ayrıntıcı bakışıyla ortaya koyuyor.

Dünyayı nasıl bir yarının beklediğini ve var olan sorunların ne şekilde aşılabileceğini Hobsbawm’ın fikirleri bağlamında düşünmek için iyi bir fırsat.

  • Künye: Eric Hobsbawm – Yeni Yüzyılın Eşiğinde, söyleşi: Antonio Politi, çeviren: İbrahim Yıldız, Yordam Kitap, tarih, 192 sayfa, 2008

Emma Marriott – Hatalı Tarih (2017)

Amerikalı yazar ve düşünür George Santayana, “Tarih, hiç olmamış olayların, orada bulunmayan insanlar tarafından anlatıldığı bir yalanlar yığınıdır.” demişti.

Daha önce ‘Bir Nefeste Dünya Tarihi’ adlı eseriyle beğeni toplayan Emma Marriott da ‘Hatalı Tarih’te, özellikle siyaset aracı haline geldikleri zaman tehlikeli olmaya başlayan tarihi söylenceleri inceliyor.

Kitap, toplumsal hafızamızda yer ederek dünyayı ve hakikati yanlış kavramamıza neden olan kimi temelsiz söylencelerin ve yanlışlıkları gözler önüne sermesiyle dikkat çekiyor.

V. Henry İngiltere’yi yönetmiş en muazzam insan mıydı?

Frengi hastalığını Avrupa’ya Kristof Kolomb mu taşımıştı?

Giyotin, Dr. Joseph Guillotin tarafından mı icat edilmişti?

Abraham Lincoln’ın Amerikan İç Savaşı’ndaki temel amacı köleleri özgürleştirmek miydi?

Kitap, bu ve bunun gibi pek çok ilgi çekici tarihi olayın perdesini aralıyor.

  • Künye: Emma Marriott – Hatalı Tarih, çeviren: Okcan Yıldırımtürk, Maya Kitap, tarih, 187 sayfa