Kategori: Tarih

Charles G. Nauert – Avrupa’da Hümanizma ve Rönesans Kültürü (2011)

  • AVRUPA’DA HÜMANİZMA VE RÖNESANS KÜLTÜRÜ, Charles G. Nauert, çeviren: Bahar Tırnakçı, İş Kültür Yayınları, inceleme, 328 sayfa

 

Charles G. Nauert ‘Avrupa’da Hümanizma ve Rönesans Kültürü’nde, Rönesans çağında Avrupa’nın hümanist kültürünün gelişimini ve önemini irdeliyor; bir kültür devriminin zaferinin ve yıkımının hikâyesini sunuyor. Hümanizma kültürünün İtalya’da ortaya çıkmasını sağlayan koşulları araştırarak başlayan çalışma, insanlığın bu en etkili kültür deneyimlerinden birinin başat özelliklerini birer birer ortaya koyuyor. Kitabı nitelikli kılan hususlardan birinin de, Nauert’in, 14. yüzyıl İtalya’sının kendine has toplumsal ve kültürel şartlarının ürünü olan hümanizmayı, Avrupa’nın kuzeyini de içine alan geniş bir kapsama yerleştirmesidir diyebiliriz.

Margaret Meserve – Türk (2011)

  • TÜRK, Margaret Meserve, çeviren: Asiye Koray Bendon, APRIL Yayıncılık, inceleme, 552 sayfa

 

Margaret Meserve nitelikli çalışması ‘Türk’te, Batı Türkleri, Hazarlar, Oğuzlar ve Selçuklular gibi, Osmanlı öncesi Türki halkları tanımlayarak, Rönesans tarihçilerinin kullandığı Geç Antik dönem ve Ortaçağ kaynaklarını inceliyor. Bunu yaparken, “Osmanlı” ve “Türk” kelimelerini birbirlerinin yerine geçebilecek şekilde kullanan yazar, Rönesans, Ortaçağ, Osmanlı, Türk ve İslam konularını araştırmasının merkezi olarak tasarlıyor. Türklerin kökenlerinin nereye uzandığını ve onların uzak tarihlerini irdeleyen kitabın, aynı zamanda Batı ve Doğu, Hıristiyanlık ve İslam konusundaki tartışmalara yeni katkılarda bulunduğunu da söyleyebiliriz.

Emine Gürsoy Naskali ve Hilal Oytun Altun (ed.) – Kasap (2011)

  • KASAP, editör: Emine Gürsoy Naskali ve Hilal Oytun Altun, Tarihçi Kitabevi, tarih, 195 sayfa

 

Türkiye’de kahvehanecilik, ayakkabıcılık ve kuklacılık gibi, Türk tarihinin belli başlı meslek gruplarıyla ilgili yapılmış azımsanmayacak sayıda çalışma bulunuyor. Bu kitap da, söz konusu mesleklerden olan kasaplığa odaklanıyor. Kitapta, kasaplıkta kullanılan araç ve gereçlerin isimlerinden, kasap dükkanı ile mezbahanenin mimari özelliklerine uzanan birçok ayrıntı yer alıyor. Çalışmada ayrıca, kasaplığın halk ve divan edebiyatında kendine nasıl yer bulduğu da araştırılıyor. Çalışmaya yazılarıyla katılan isimler ise şöyle: Pınar Kasapoğlu Akyol, Baktıbek İsakov, Priscilla Mary Işın, Ebru Zeren, Gözde Sazak, Fuzuli Bayat ve Yunus Kaplan.

Doğan Ceren – Brüksel’de Bir Kürt Kadını (2011)

 

Doğan Ceren ‘Brüksel’de Bir Kürt Kadını’nda, Diyarbakırlı Cemilpaşazadeler ailesinden Pervin Cemîl’in hayatını anlatıyor.

Kadri Cemîl Paşa ve Ekrem Cemîl Paşa gibi isimler çıkarmış Cemilpaşazade ailesi, Kürt ulusal mücadelesinde önemli bir yere sahip.

Kitap bir anlamda, söz konusu ailenin tarihini, Pervin Cemîl’in uzun yılları kapsayan siyasî mücadelesi üzerinden inceliyor.

Pervin Cemîl’in çocukluğu ve gençliği, Cemil Paşa ailesine ilişkin anıları, düşünceleri ve mücadelesi gibi konuların yer aldığı çalışma, kökleri Diyarbakır’a uzanan; Suriye, Afrika ve Belçika’da hayatını sürdüren bir kadın aktivistin hikâyesi olarak da okunabilir.

  • Künye: Doğan Ceren – Brüksel’de Bir Kürt Kadını, Doz Yayınları, biyografi, 448 sayfa

Ariel Salzmann – Osmanlı Ancien Régime’i (2011)

 

Osmanlı tarihçisi Ariel Salzmann eldeki yetkin çalışmasında, Osmanlı’nın ancien régime’inde (eski rejim), hükümetin kökenlerini araştırıyor.

Yazarın çalışmasında, oldukça özgün bir tarz ortaya koyduğunu belirtelim.

Zira Salzmann, Alexis de Tocqueville’in meşhur eseri ‘L’ancien régime et la Révolution’daki düşüncelerini, 18. yüzyıl Osmanlısı’nın devlet yapısını gözeterek yorumluyor.

Salzmann, Tocqueville’in Osmanlı’ya gelmesi ve burada devlet arşivlerini incelemesi halinde, modern devlete dair kuramlarının farklı olup olamayacağını sorguluyor ve böylece, modern devlet konusunda Tocqueville’in görüşlerine rakip fikirleri de araştırıyor.

  • Künye: Ariel Salzmann – Osmanlı Ancien Régime’i, çeviren: Ayşe Özdemir, İletişim Yayınları, tarih, 309 sayfa

Suraiya Faroqhi – Yeni Bir Hükümdar Aynası (2011)

  • YENİ BİR HÜKÜMDAR AYNASI, Suraiya Faroqhi, çeviren: Gül Çağalı Güven, Alfa Yayınları, tarih, 325 sayfa

 

Osmanlı tarihi konusunda yaptığı çalışmalarla bilinen Suraiya Faroqhi ‘Yeni Bir Hükümdar Aynası’nda, Osmanlı padişahlarının kamusal imgesine, bu imgenin nasıl algılandığına odaklanıyor. 16. ve 18. yüzyılları konu edinen makalelerden oluşan kitapta, esas olarak, Osmanlı’nın tüm isyan ve savaşlara rağmen, hükümdarlığının sürekliliğini nasıl koruduğunu, yani Osmanlı hükümranlığının hangi yollarla meşrulaştırıldığını araştırıyor. Padişahların av seferleriyle edindikleri “eşsiz avcı” imgesinin ya da “dünyanın koruyucu padişahı” imgesinin komşu ülkeler, diplomasi ve ticaret üzerindeki etkileri, Faroqhi’nin kitabında irdelenen ilginç konulardan.

James C. Davis – İnsanın Hikâyesi (2007)

  • İNSANIN HİKÂYESİ, James C. Davis, çeviren: Barış Bıçakçı, İş Kültür Yayınları, tarih, 478 sayfa

 

James C. Davis, modern Avrupa uluslarının doğuşu, özellikle de Venedik tarihi gibi konularda uzman bir isim. Kitap özetle, ilk göçer insan topluluklarının yerleşik yaşama geçmelerini; kentler kurmalarını; komşularını fethetmelerini; dinleri biçimlendirmelerini; kim olduklarını ve yıldızların arasında nerede yaşadıklarını öğrenmelerini ve yazarın deyimiyle “bazı iyi ve çok fazla kötü şey” yapmalarını anlatıyor. Görüldüğü gibi, Davis’in çalışması, insan söz konusu olunca, oldukça uzun sayılabilecek bir hikâyeyi anlatıyor. Kitabın, yazarın hikâye tarzını iyi kullanması ve özlü, kolay anlaşılır bir anlatıma başvurmasıyla, sürükleyici olduğunu belirtelim.

George Thomson – Tarihöncesi Ege (2007)

  • TARİHÖNCESİ EGE, George Thomson, çeviren: Celâl Üster, Homer Kitabevi, arkeoloji, 618 sayfa

‘Tarihöncesi Ege’, İngiliz araştırmacı George Thompson’ın ‘Eski Yunan Toplumu Üstüne İncelemeler’, başlıklı kitabının ilk cildini oluşturuyor. Dil, edebiyat ve felsefe alanlarında Eski Yunan toplumu üstüne birçok kitabın yazarı olan Thompson bu çalışmasında, özellikle Tunç Çağı’na denk düşen dönemde Ege’de anaerkillik, toprağı kullanma hakkı, kentlerin gelişimi ve destanın doğuşu inceleniyor. Yine Ege’de ilkçağ toplumları, uygarlıkları, kültürlerinin oluşumu, yapısı, evrimi ve ekonomik gelişme, çalışmanın eğildiği diğer konular. Thompson bu konuları ele alırken arkeoloji, antropoloji, sosyoloji ve dilbilim gibi, birbirinden farklı alanlardan yararlanıyor.

Emine Gürsoy Naskali (haz.) – 6-7 Eylül Olayları (2007)

  • 6-7 EYLÜL OLAYLARI, Hazırlayan: Emine Gürsoy Naskali, Kitabevi Yayınları, siyaset, 751 sayfa

 

‘6-7 Eylül Olayları’, daha önce yayımlanan ‘Yassıada Zabıtları’nın ikinci cildini oluşturuyor. Hatırlanacağı gibi, Adnan Menderes, Celal Bayar ve Fatin Rüştü Zorlu’nun yargılandıkları Yassıada duruşmalarında başsavcı, 6-7 Eylül 1955 olaylarının, bir hükümet tertibi olduğunu ileri sürmüştü. Naskali’nin bu çalışması ise, yukarıdaki üç ismin, dava seyrinde, olay hakkındaki konuşmalarını bir araya getiriyor. Hüsamettin Cindoruk’un 6-7 Eylül olaylarıyla ilgili bir yazısına da yer veren kitap, yakın tarihin bu oldukça trajik olayına dair ihmal edilmeyecek kaynaklardan biri. Çalışma, buna ek olarak, Demokrat Parti’nin dış politikası konusunda da önemli ayrıntılar barındırıyor.

Cahide Zengin Aghatabay – Mübadelenin Mazlum Misafirleri (2007)

  • MÜBADELENİN MAZLUM MİSAFİRLERİ, Cahide Zengin Aghatabay, Bengi Yayınları, tarih, 335 sayfa

 

‘Mübadelenin Mazlum Misafirleri’nin yazarı Cahide Zengin Aghatabay, zamanında mübadeleyle Türkiye’ye göç etmiş bir aileden geliyor. 1923’te Türkiye ve Yunanistan arasında imzalanan anlaşma kapsamında, Türkiye’ye 400 bin civarında göçmen geldi. Aghatabay bu çalışmasını, ağırlıklı olarak zamanın gazetelerinde yer alan haberlere dayandırıyor. Mübadeleye dair şu ana kadar yapılan çalışmaların, bir-iki istisna dışında, bu konuyu çoğunlukla tarihi ve siyasî bir olay olarak ele aldığı bilinir. Bu çalışma ise, zamanın gazetelerine olayın yansıyış biçimini ele alması yönüyle, göçün sosyal, kültürel, ekonomik ve hatta sağlık sorunlarıyla ilgili ayrıntılarını barındırıyor.