Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları – Sayfa 11

Kolektif – Savaş Söylemlerinde Kadın İmgesi (2017)

Savaşın en bariz etkilerinden biri, eril söylemin tüm topluma egemen oluşudur.

Fakat savaş zamanlarındaki eril söylem ilk olarak ve en fazla kadınları hedef alır.

İşte bu kitap, savaş söylemlerinde kadın imgesinin nasıl inşa edildiğini farklı yönleriyle irdeleyen makalelerden oluşuyor.

Kitapta,

Birinci Dünya Savaşı’nın İngiliz kadınları üzerine etkileri,
İkinci Dünya Savaşı Amerikan propaganda posterlerinde kadın öğesi,
İspanya İç Savaşı’nın antifaşist kadın kahramanı Dolores Ibârruri,
Natalia Ginzburg’un ‘Bütün Dinlerimiz’ romanında kadın imgesi,
Bosna örneğinden hareketle savaş ve çatışmaların kadınlar üzerine etkileri,
İkinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasında Bulgar kadınlarının toplumsal mücadeledeki yeri ve önemi,
Anaakım medyada Suriyeli kadınların temsili,
Ve İran-Irak Savaşı’nın İranlı kadınlara dair kimliksel etkileri gibi, önemli konular irdeleniyor.

Kitaba katkıda ulunan isimler ise şöyle: Dina Erad, Ayşegül Okka Tağman, Deniz Dilşad Karail, Cristiano Bedin, Hakan Sezgin Erkan, Hülya Gürsoy, R. Bahar Üste, Özlem Akkaya, Yılmaz Kam ve Yüksel Kamacı.

Künye: Kolektif – Savaş Söylemlerinde Kadın İmgesi, editör: Onur Yamaner, Yeni İnsan Yayınevi, 200 sayfa

Meral Harmancı McDermott – Bastırılanın Geri Dönüşü (2016)

Eril tarihin ısrarla görmezden geldiği kadınların izini süren, onları mahkûm edildikleri karanlıktan çıkaran değerli bir çalışma.

Meral Harmancı McDermott ‘Bastırılanın Geri Dönüşü’nde, Osmanlı’nın son yılları, Tanzimat ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında yaşamış ve bugün neredeyse kimsenin bilmediği feminist kadın oyun yazarlarını anlatıyor.

Kadınların kendi tarihlerini oluşturabilmeleri açısından önemli bir kaynak vazifesi görecek çalışma, ele aldığı kadınları yalnızca üretimleriyle değil, aynı zamanda yaşadıkları çağın kendine has dinamikleri içinde de ele alıyor.

Yalnızca tiyatro çalışmaları alanında değil, feminist çalışmalar, kadın araştırmaları, kadın tarihi açısından da önemli bir kaynak.

Künye: Meral Harmancı McDermott – Bastırılanın Geri Dönüşü: Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadın Oyun Yazarlarında Toplumsal Cinsiyet, Habitus Kitap, tiyatro, 320 sayfa

Sibel Hürtaş – Canına Tak Eden Kadınlar (2014)

Bu ülkede erkeğin pervasız şiddeti dur durak bilmiyor.

İşin vahim yönü, bu şiddet artık kanıksanmış durumda.

Fakat buna eyvallah demeyenler de var.

Sibel Hürtaş bu kitabında, bu toprağın derinlerine dek işlemiş şiddeti, kocalarını öldüren kadınların hikâyelerini izleyerek gözler önüne seriyor.

Devlet erki, yasalar ve polis, erkek şiddetinin üstesinden gelmekte acizken, bu şiddetin hedefindeki kadınların artık canına tak ediyor.

Çalışma, kocalarını öldüren kadınlarla yapılan birebir görüşmelere dayanmasıyla alana büyük bir katkıda bulunuyor.

Bu kadınları cinayet işlemeye götüren toplumsal, siyasi ve kültürel etkenleri analizi açısından çok değerli ve önemli bir çalışma.

Künye: Sibel Hürtaş – Canına Tak Eden Kadınlar, İletişim Yayınları, kadın, 192 sayfa

Kolektif – Zonguldak (2017)

Genel olarak Karadeniz bölgesi üzerine yapılmış muhtelif çalışmalar bulunuyor bulunmasına, ama doğrudan Zonguldak’ı ele alan çalışmalar çok az.

İşte bu zengin derleme de, Zonguldak’ı bir işçi sınıfı, madencilik, toplumsal cinsiyet, sanat, edebiyat ve farklı toplumsallıkların yaşandığı bir mekân olarak bir uçtan diğer uca irdelemesiyle önemli bir işlev üstleniyor.

Kitapta,

Devletin Zonguldak kömür havzasındaki işçi sınıfı kimliği üzerindeki etkileri,
Son büyük yürüyüşün ardından Zonguldak kömür madeni işçilerinde direniş ve dayanışma,
Zonguldak’ta termik santral karşıtı mücadeleler,
Zonguldak’da feminist kadınların örgütlenme girişimleri,
Türk sinemasında Zonguldak,
Zonguldak’ta tiyatro,
Zonguldak’taki madenci ve çöpçü katırlar,
Zonguldak Kömürspor,
Çocuk cinsel istismarı ve Zonguldak,
Ve bunun gibi, ilgi çekici konular yer alıyor.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar ise şöyle: E. Attila Aytekin, H. Tarık Şengül, Ayça Erinç Yıldırım, Akın Bakioğlu, Evrim Yılmaz, Hanen Çiftdoğan, Naz Hıdır, Atilla Barutçu, Güzin Yamaner, Hasan Anıl Sepetci, Şeyma Balcı, Mete Arif Tokmak, Figen Uzar Özdemir, Caner Özdemir, Fahri Bozbaş ve Ayça Demir.

Künye: Kolektif – Zonguldak, derleyen: Atilla Barutçu ve Figen Uzar Özdemir, İletişim Yayınları, şehir, 349 sayfa

Pınar Melis Yelsalı Parmaksız – Türkiye’nin Modernleşmesinde Kadınlar (2017)

Türkiye’nin modernleşmesinde kadınların vazgeçilmez rolleri oldu. Özellikle Cumhuriyet’in ilanından itibaren, hiçbir zaman yeterli derecede olmasa da kadınlar hem kamusal alanda hem iş dünyasında hem de siyasette daha görünür hale geldi.

İşte bu kitap da, 1839’dan günümüze uzanarak kadınların Türkiye modernleşmesindeki yerini aydınlatıyor.

Pınar Melis Yelsalı Parmaksız’ın oylumlu kitabı, bu süreci siyasal liderlerin eşleri üzerinden izliyor.

Mevhibe İnönü, Berin Menderes, Rahşan Ecevit ve Semra Özal, bu isimlerden bazıları.

Parmaksız, kimi zaman bu kadınların kendi açıklamalarına kimi zaman da yakın çevrelerinden insanların onlara dair anlatımlarına dayanarak, siyasi liderlerin eşlerinin hayat hikâyelerini veriyor.

Kitap, Türkiye’de toplumsal cinsiyete dair kimliklerin ve ilişkilerin dönüşümüne daha yakından bakmak için iyi bir fırsat.

Künye: Pınar Melis Yelsalı Parmaksız – Türkiye’nin Modernleşmesinde Kadınlar, İmge Kitabevi, kadın, 254 sayfa

Gizem Çelik – Öldüren Erkek(lik)ler (2017)

ÖLDÜREN ERKEK(LİK)LER, Gizem Çelik, Nota Bene Yayınları, toplumsal cinsiyet, 336 sayfa

Türkiye’nin en yakıcı sorunlarının başında, kadına yönelik şiddet geliyor. Hatta kamuoyunda bu yönde büyük bir tepki oluştuğu halde, kadına yönelik işkence ve cinayetler azalmak yerine gün geçtikçe daha da artıyor. Gizem Çelik’in bu önemli çalışması da, eşine şiddet uygulamış cezaevindeki erkeklerin dünyasını gözler önüne sermesi açısından, alana önemli bir katkı sunuyor. Doğrudan bu erkeklerin anlatımlarıyla yol alan bu kitap, meselenin ataerkil boyutunu kapsamlı ayrıntılı bir şekilde serimliyor. Sorunu saptamakla kalmayıp, bunun çözümü konusunda öneriler de geliştiren Çelik, hem eleştirel erkeklik incelemeleri hem de toplumsal cinsiyet konularına ilişkin nitelikli bir kaynağa imza atmış.

John Stuart Mill – Kadınların Özgürleşmesi (2017)

On dokuzuncu yüzyılın en etkili filozoflarından Mill’in cinsiyetler arası iktidar ilişkilerine dair fikirlerini sunan bir eser.

Kadın sorununu psikolojik ve sosyoekonomik bir perspektifle tartışan Mill, kadının baskı altına alınmasının ne gibi sorunlar doğurduğunu ve toplumsal eşitliğin sağlanması konusunda neler yapılabileceğini irdeliyor.

Künye: John Stuart Mill – Kadınların Özgürleşmesi, çeviren: Damla B. Aksel, kadın, Pinhan Yayıncılık

Şahin Filiz – Tarikat, Cemaat, Kadın (2017)

TARİKAT, CEMAAT, KADIN, Şahin Filiz, Say Yayıncılık

Neo-Oryantalizmin kadın üzerinden egemenlik arayışını ve eril siyasal İslamın kadın üzerinde egemenlik kurma biçimlerini gözler önüne seren bir kitap. Filiz, tarikatlardan cemaatlere dinin politik örgütlenmesi, İslamcılığın kadın retoriği ve kadınla imtihanı ve türban söyleminin dayandırıldığı dinsel gerekçeler gibi güncel ve yakıcı birçok sorunu tartışıyor.

Betül Yarar (der.) – Şiddetin Cinsiyetli Yüzleri (2015)

ŞİDDETİN CİNSİYETLİ YÜZLERİ, derleyen: Betül Yarar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları

Toplumsal cinsiyet ile şiddet arasındaki ilişkiyi kuramsal bir çerçeveden ele alan öncü bir çalışma. Şiddetin öznellik ve iktidarla ilişkisini, toplumsal cinsiyet rejiminin kuruluşunda şiddetin nasıl bir rol üstlendiğini ve şiddetin, tarihsel ve toplumsal olarak nasıl biçim değiştirdiğini merak edenlere.

Vanessa Baird – Cinsel Çeşitlilik (2017)

CİNSEL ÇEŞİTLİLİK, Vanessa Baird, çeviren: Hayrullah Doğan, Metis Yayınları

Cinsel yönelimlere yönelik baskılar tarihte hiç eksilmese de cinsel yönelim çeşitliliği hiçbir zaman ortadan kalkmadı. Bu kitap da, hem cinselliği kontrol etmeyi amaçlayan siyasetlerden dinin cinsel çeşitlilik üzerindeki baskılarına, konuyu tarihsel boyutlarıyla irdeliyor hem de bu alandaki güncel tartışmaları bir araya getiriyor.