Aysel Cömert – Cömert Sofralar (2015)

Girit, Midilli ve Ayvalık’ın cömert mutfağından derlenmiş, birbirinden lezzetli tarifler.

Uzun bir süre Ayvalık’ta kalan Aysel Cömert, nüfus mübadelesi sonrasında buraya gelmiş Midilli ve Giritli ailelerin yemek kültürünü derinlemesine incelemiş.

Kitap, hem harikulade 66 tane yemek tarifi barındırıyor hem de “Adalılar” olarak tanımlanan bu kesimin yemek kültürüne ışık tutuyor.

  • Künye: Aysel Cömert – Cömert Sofralar, Masa Yayınları

M. Faruk Bayrak – Güneydoğu Anadolu Yemekleri (2015)

Acısıyla meşhur Güneydoğu mutfağından, tümü katkısız 354 tarif.

Kendisi de Urfalı olan Bayrak, Avşordan kelle paçaya, ekşili malhıtadan şöşböreğe, büryandan kaburga dolmasına, tepsi kebabından çiğköfteye, kasabeden Arap dolmasına, boraniden şiveydize, isotlu çömlekten sac kavurmaya birbirinden lezzetli tarifler paylaşmakta.

  • Künye: M. Faruk Bayrak – Güneydoğu Anadolu Yemekleri, Alfa Yayınları

Treysi Kazmirci – Duygularını Yemek (2009)

Beslenmede psikolojinin etkisine odaklanan Treysi Kazmirci ‘Duygularını Yemek’te, okura, “Açlığınız fizyolojik mi, psikolojik mi?” sorusunu yöneltiyor.

Kazmirci çalışmasında, yeme davranışlarının değiştirilmesi için yapılması gerekenler, kilonun korunmasında nelere dikkat edilmesi gerektiği, hamile ve çocukluyken nasıl beslenileceği, depresyonu azaltmak için hangi yiyeceklerin tercih edilebileceği ve yemek bozukluğu olarak adlandırılan özel durumları gibi konuları ele alıyor.

Bağımlılık olarak yemek yeme sorununu inceleyen yazar, bunun nasıl üstesinden gelinebileceğine dair önerilerde bulunuyor.

Kitapta ayrıca, birçok ünlü ismin verdiği yemek tarifleri de yer alıyor.

  • Künye: Treysi Kazmirci – Duygularını Yemek, Epsilon Yayıncılık, psikoloji, 205 sayfa

Ebru Omurcalı – Atıştırmalıklar Kitabı (2015)

Yemek yapmayı istemediğimiz, canımızın hafif ama bir o kadar da lezzetli kaçamaklar aradığı zaman imdadımıza atıştırmalıklar yetişir.

Tam da bu isteğimize yanıt veren Ebru Omurcalı’nın bu kitabında ekmek güveci, kahvaltı dürümü, etli ekmek, susam dilimi, gevrek kabak, patatesli fritata gibi yapması kolay, keyifli ve lezzetli atıştırmalıklar elimizin altında.

  • Künye: Ebru Omurcalı – Atıştırmalıklar Kitabı, Alfa Yayınları

Jonathan Silvertown – Darwin’le Akşam Yemeği (2018)

Tat ve koku alma duyularımızın nasıl evrimleşti?

Peki, evrim, deniz ürünlerinden baharatlara, yeme kültürümüze nasıl yön verdi?

İşte bizi bir akşam yemeği sofrasına konuk eden Jonathan Silverton’ın bu özgün kitabı, evrimin yeme ve içme üzerine etkileri hakkında ufuk açıcı bir çalışma.

Yediğimiz her şeyin evrime dayanan bir geçmişi var.

Süpermarketlerdeki rafların her biri evrimin ürünleriyle dolu, ancak süt ürünlerinin üzerinde yer alan etiket bunu bize Jura Devri’nden kalma son kullanma tarihleriyle hatırlatmaz ya da meyve sebze reyonundaki etiketler, mısırın Kolomb öncesi dönemde Amerikalılar tarafından 6000 yıl boyunca yapay seçilime uğratıldığı gerçeğini açığa vurmaz.

Başka bir deyişle Silvertown’ın burada çok açık bir şekilde ortaya koyduğu gibi, her alışveriş listesi, her yemek tarifi, her menü ve yemek pişirmek için kullandığımız her malzeme, evrimci anlayışın babası Charles Darwin’le akşam yemeğine üstü kapalı bir davettir.

Silverton’ın kitabında yanıt aradığı kimi sorular şöyle:

  • Kabuklu deniz hayvanlarının tüketilmesi de 70 bin yıl önce Afrika kıtasından göç eden küçük insan gruplarının hayatlarını sürdürmelerine nasıl olanak tanıdı?
  • Tarım, günümüz beslenme düzeninin temelini nasıl oluşturdu?
  • Bitkilerin ve diğer besinlerin kimyasal özelliklerine tepki vermemize olanak tanıyan tat ve koku alma duyularımızın nasıl evrimleşti?
  • Yetiştirdiğimiz mahsullerin evrimleşme sürecinde izlediği rotalar nelerdir?
  • Kendimizi tatlılarla şımartmamız şeker ve yağ tüketmeye yönelik ilkel arzularımızı tatmin etmeye mi yönelik?
  • Yiyeceklerimizi paylaşmanın altındaki evrimsel etken nedir?
  • Yiyeceklerin geleceği ne olacak, genetik modifikasyon yiyeceklerin evrimleşmesi konusunda nasıl bir rol oynuyor?

Künye: Jonathan Silvertown – Darwin’le Akşam Yemeği: Evrim Yeme İçmeyi Nasıl Etkiler?, çeviren: Can Evren Topaktaş, Kolektif Kitap, bilim, 293 sayfa, 2018

Massimo Montanari – Kıtlık ve Bolluk (2018)

Avrupa’nın iki bin yıllık yemek yeme geleneği ve daha da önemlisi yemek yeme alışkanlığının dönüşümünün kültürlerin evriminde nasıl bir rol üstlendiğini ortaya koyan bir inceleme.

Özellikle, Avrupa’da yemeğin tarihinin zıtlıklarla dolu bir tarihe sahip olduğunu ortaya koymasıyla dikkat çeken kitapta,

  • Avrupa’da sınıflar ile yemek arasındaki ilişkiyi,
  • Bölge ve uluslar bağlamında damak tadındaki farklılaşmaları,
  • Yemek yeme konusunda tarihten bugüne uzanan belli başlı sorunları,
  • Yemeğin değişen üretim ve tüketim alışkanlıklarını,
  • Lezzetin, damak tadının evrimini,
  • Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Künye: Massimo Montanari – Kıtlık ve Bolluk: Avrupa’da Yemeğin Tarihi, çeviren: Mesut Önen ve Biranda Hinginar Çoban, Nika Yayınevi, tarih, 224 sayfa, 2018

Özlem Mekik – Günümüz Lezzetleri (2015)

Mezeler, ana yemekler, hamur işleri ve tatlılardan oluşan, damak tadınızı zenginleştirecek tarifler.

Yemek yapma aşkıyla kendi mutfağında harikulade keşifler yapmış Mekik, acukadan humusa, incir salatasından pekmezli tavuğa, balkabaklı pilavdan elmalı tarta ve vejetaryen pankeke, birbirinden pratik pek çok tarifi bizimle paylaşıyor.

  • Künye: Özlem Mekik – Günümüz Lezzetleri, Alfa Yayınları

Zeliha Korkmaz – Yöresel Tatlar (2015)

Köy mutfaklarındaki gerçek aşçılardan derlenen, doğal ve yöresel tarifler.

Gelin çorbası, ıspanaklı Kırgız mantısı, balık dolması, dım dıma, çöl kebabı, sulu köfte, çakır pilavı, fındıklı çörek, fırışka tatlısı ve Çorum açması gibi, her yerde bulunamayacak yöresel salatalar, çorbalar, tencere ve fırın yemekleri, pilavlar, börekler ve tatlılar, bu lezzeti kitapta.

  • Künye: Zeliha Korkmaz – Yöresel Tatlar, Beka Sanat

Bülent Şık – Mutfaktaki Kimyacı (2018)

Bülent Şık, bu aralar gıda sağlığı ve güvenliği konusunda yaptığı çalışmalar kadar, bu konuları işlediği ufuk açıcı yazılarıyla da bizi aydınlatıyor.

Şık şimdi bunu bir adım daha ileriye taşıyarak, yiyip içtiklerimizin ne kadar güvenli olduğu hakkında bir başucu kitabına imza atmış.

Şık burada, çocuk sağlığı ve beslenmesini gıda güvenliği konusunun odak noktasına yerleştiriyor ve bunun yanı sıra, gıda güvenliğiyle ilgili meselelerin hem ekolojiye hem de mutfak kültürümüze nasıl yansıdığını çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.

Kitabın yanıt aradığı kimi sorular şöyle:

  • Çocuk gelişimini bozan kimyasal maddeler gıdalara nasıl bulaşıyor?
  • Çocuklar neden bu kadar hızlı kilo alıyor?
  • Çocukluk çağında görülen obezitenin gerçek nedenleri neler ve çözüm için ne yapılmalı?
  • Toksik kimyasalların gıdalara ve sulara bulaşması neden önlenemiyor?
  • İklim krizi mutfak alışkanlıklarımızı etkileyecek mi?
  • Küresel ısınma sorunu gıda üretim ve tüketim süreçlerinde ne gibi değişimlere yol açacak?
  • Ekmek yemekten vazgeçtiğimizde neleri yitiririz?
  • Zeytin ağaçlarının yokluğu neden hikâyelerimizin de yokluğudur?
  • Medyanın fast food hali ile kötü beslenme arasında bir ilişki var mı?
  • Evde yoğurt yaparak kapitalizmi yıkabilir miyiz?
  • Gıda güvenliğini sağlamaktan sorumlu kamu kurumları ne yapıyor?
  • Gıda ve beslenme sorunlarını çözecek politikaları nasıl oluşturabiliriz?

Barış Akademisyeni Bülent Şık, 2009 yılında öğretim üyesi olarak Akdeniz Üniversitesi’ne geçti.

Üniversitede Gıda Güvenliği ve Tarımsal Araştırmalar Merkezi’nin kuruluş ve faaliyete geçmesi çalışmalarını yürüttü. 2010-2016 yılları arasında aynı merkezde Teknik Müdür Yardımcılığı yaptı.

Gıdalarda ve sularda katkı maddelerinin ve çeşitli toksik kimyasal maddelerin kalıntılarının belirlenmesi üzerine çalışmalar yaptı.

Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü’nde öğretim üyeliği yaparken 22 Kasım 2016’da çıkarılan 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarıldı.

  • Künye: Bülent Şık – Mutfaktaki Kimyacı, Doğan Kitap, sağlık, 288 sayfa, 2018

 

Anthony Bourdain – Mutfak Sırları (2018)

Yakın zamanda bu dünyadan göçen dünyaca ünlü şef Anthony Bourdain’in yayınlandığı zaman büyük gürültü koparmış ‘Mutfak Sırları’ şimdi Türkçede.

Bourdain’in, okuru ziyadesiyle aydınlatan, ayrıca dürüstçe kaleme aldığı kitabı, mutfaktaki uzun yıllara yayılan deneyimlerini, yaşadığı ilginç olayları ve enteresan hikâyeleri bizimle paylaşıyor.

Özellikle aşçılık dünyasının bilinmeyen yönlerini oldukça eğlenceli bir üslupla anlatmasıyla bu kitap, her anlamda lezzetli bir okuma vaat ediyor.

Kitabın bu edisyonu, Bourdain’in ölmeden önce el yazısıyla yaptığı eklemeleri de barındırıyor.

Bourdain’den iki alıntı:

“Aşçılıkla geçim sağlamanın en iyi tarafının ne olduğu bana sık sorulmuştur. Yanıt şu: Bir altkültüre dahil olmak. Tarihsel bir sürekliliğin, kendi diline ve âdetlerine sahip gizli bir topluluğun parçası olmak. Ellerini kullanarak en iyi şeyler yapmanın, tüm duyularını kullanmanın anlık hazzını yaşamak.”

“Bazen sanki üç hayat yaşamışım gibi hissediyorum. Eğer öyleyse, bu onlardan biridir. Belki de bir buçuğu. Bunu tekrar okurken geçmişe bakınca öyle görünüyor ki, hayatımın herhangi bir anında ne bildiğimi SANARSAM SANAYIM, aslında hiçbir şey hakkında hiçbir şey bilmemişim asla. En azından önemli şeyler hakkında.”

  • Künye: Anthony Bourdain – Mutfak Sırları, çeviren: Dost Körpe, Domingo Kitap, yemek, 364 sayfa, 2018