İnci Aral – Gölgede Kırk Derece (2014)

İnci Aral’ın, yayımlandığı yıl Yunus Nadi Öykü Ödülü kazanmış kitabı, toplumun kadınlık ve erkekli algısını sorgulayan hikâyeler sunuyor.

Aral’ın öykülerinde, çıkmaza dönüşen ilişkiler yaşayan bireyler ile yalnızlığıyla boğuşan, sevgiyi umutsuzca arayan ve bunu yaparken toplum değerleriyle de hesaplaşmaya girişen karakterlerle karşılaşıyoruz.

  • Künye: İnci Aral – Gölgede Kırk Derece, Kırmızı Kedi Yayınevi, öykü, 152 sayfa

Guido Sgardoli – Böcekler İçin İlkyardım Merkezi (2014)

Bu roman, veteriner Dario Pistolazzi ile onun böcek hayranı kızı Camilla arasında yaşananları hikâye ediyor.

Camilla, babasına yeni hastalar getirir.

Bu canlılar, böcekler, fareler ve örümcekler gibi çoğumuz hiç hazzetmediği, kimilerinin de korktuğu canlılardır.

Oysa annesini kaybetmiş Camilla için bunlar, üzerine titrenecek, kendisini teselli edecek varlıklardır.

  • Künye: Guido Sgardoli – Böcekler İçin İlkyardım Merkezi, resimleyen: Andrea Rivola, çeviren: Yelda Gürlek, Yapı Kredi Yayınları, çocuk, 152 sayfa

Marilen Stengel – Yeni Başlayanlar İçin Dünya Edebiyat Tarihi, Cilt 1 (2017)

Dünya edebiyatını M. Ö. 800 yılından 19. yüzyıla değin izleyen keyifli bir çizgili edebiyat tarihi.

Bir dönem edebiyat öğretmenliği de yapmış Marilen Stengel, insanın neden yaşadıklarını anlatma ihtiyacı duyduğunu sorgulayarak kitabına başlıyor ve devamında da,

  • Şarkıların ve ilk yazılı metinlerin ortaya çıkışı,
  • İlk edebi türlerden olan destanların gelişimi,
  • Kâğıdın ve matbaanın icadının edebiyata etkileri,
  • Roman, hikâye ve şiir türlerinin gelişimi ve bu türlerin öncüleri,
  • Edebiyatta belli başlı akımlar,
  • Ve bunun gibi pek çok konuyu ele alıyor.

Yazarların biyografileri ve kimi ilginç, kimi tuhaf hikâyeleriyle de ilgi çeken kitap, Diego Rey’in özgün çizimleriyle zenginleşmiş.

Her edebiyat tutkununun severek okuyacağı bir çizgili kitap.

  • Künye: Marilen Stengel – Yeni Başlayanlar İçin Dünya Edebiyat Tarihi, Cilt 1, çizimler: Diego Rey, çeviren: Burcu Genç, Habitus Kitap, edebiyat inceleme, 176 sayfa

Frantz Fanon – Seçme Yazılar (2017)

Frantz Fanon’un postkolonyalizmden eleştirel kurama ve Marksizme pek çok alanı derinlemesine etkileyen ‘Yeryüzünün Lanetlileri’ adlı kült eseri,

sömürgeciliğin üçüncü dünyadaki psikolojik, politik ve kültürel sonuçlarını analiz etmesiyle çığır açmıştı.

Azzedine Haddour’un hazırladığı elimizdeki nitelikli çalışma ise, Fanon’un seçme yazılarını bir araya getirmesiyle düşünürün külliyatına önemli bir katkı sunuyor.

Fanon burada, sömürgeciliğin tarihsel etkilerinin bir analizi bağlamında,

  • Sömürgeciliğin bireysel, kültürel ve siyasi etkilerini,
  • Yüzyıllara yayılan bir geçmişe ve kurumsallaşmaya dayanmasıyla silinmez izler bırakan sömürgeciliğe karşı nasıl mücadele edilebileceğini,
  • Bu mücadelede şiddetin ve demokratik siyasetin hangi roller üstlenebileceğine,
  • Ve bunun gibi ilgi çekici konulara odaklanıyor.

Kitabı özgün kılan bir husus da, Azzedine Haddour’un Fanon’un düşünsel ve siyasi etkilerini analiz ettiği kapsamlı bir önsöz sunması.

Üçüncü dünyada sömürgecilik bütün pervasızlığıyla sürüyor.

Bu gerçek düşünüldüğünde, analizleri, yorumları ve önerileriyle Fanon’un halen güncelliğini koruduğu bariz bir gerçek olarak karşımızda duruyor.

  • Künye: Frantz Fanon – Seçme Yazılar, hazırlayan: Azzedine Haddour, çeviren: Utku Özmakas, Dipnot Yayınları, siyaset, 314 sayfa

Derya Bayır – Türk Hukukunda Azınlıklar ve Milliyetçilik (2017)

Osmanlı’dan bugüne, Türkiye’de azınlıklar ve farklılıkların yönetimi nasıl dönüştü?

Bu nitelikli çalışmanın yazarı Derya Bayır, Türkiye’de hukukun farklı etnik, dini ve dilsel azınlıklar aleyhine nasıl kullanıldığını ve bunun da esas olarak devletin kurucu felsefesi olan Türk milliyetçiliğinden kaynaklandığını gözler önüne seriyor.

Osmanlı İmparatorluğu’nda farklılıkların yönetimini analiz ederek açılan kitap,

  • İmparatorlukta çoğulculuğun kaynağı olarak “örgütsel çeşitlilik”i,
  • Osmanlı milletinin etnik-dini sınırlarının ortaya çıkışını,
  • İttihat ve Terakki Partisi döneminde çoğulculuğun sonlanışını,
  • Türk ulus-devletine geçiş sürecinde gayrimüslimler, Kürtler, Aleviler ve diğer Türk olmayan kesimleri dışlayan politikaların uygulamaya konuluşunu,
  • Kültürel milliyetçiliğin özünde neden kültürel açıdan Türkleştirme olduğunu,
  • Kanunların yanı sıra, Trakya olayları ve 6-7 Eylül olayları aracılığıyla ekonominin nasıl Türkleştirildiğini,
  • Kanunlardaki “Türk” kavramının etnik sınırlarını,
  • Anayasa Mahkemesi kararlarında millet/ulus, azınlık ve vatandaşlık kavramlarının nasıl tanımlandığını,

Ve bunun gibi önemli konuları irdeliyor.

Çalışma, yüksek yargı kararlarıyla kaim kılınan ve meşrulaştırılan milliyetçiliğin hem ülke vatandaşları hem de azınlıkları nasıl baskı altına aldığına daha yakından bakmak için şahane bir fırsat.

  • Künye: Derya Bayır – Türk Hukukunda Azınlıklar ve Milliyetçilik, çeviren: Ülkü Sağır, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 461 sayfa

Eugene E. Harris – Soyağacımızdaki Maymun: İnsan Evriminin Yeni Bilimi (2017)

İnsanın evrimleşmiş olduğunu nereden anlıyoruz?

Moleküler antropoloji alanında çalışan Profesör Eugene E. Harris’in ‘Soyağacımızdaki Maymun’u, evrim kuramının buna getirdiği perspektifi ayrıntılı bir şekilde açıklamasıyla alan için nitelikli bir rehber.

Evrimi, bize en yakın tür olan maymunlarla aramızdaki benzerlik ve farklılıklar üzerinden izleyen kitap, sorularla ilerleyerek buna dair merak edilenleri aydınlatıyor.

Çalışma,

  • Geçmişte popülasyonların çöküşünün nedenlerini,
  • İnsanlarla maymunların tür olarak ayrılmaya başladığı süreci,
  • İnsan türünün bu kadar gelişmişliğine karşın maymunların neden yerinde saydığını,
  • Genomların bize insan olmaya dair neler söylediğini,
  • Modern insanın genomdaki kökenlerini,
  • Antik genomların türümüze dair sunduğu ipuçlarını,

Ve buna benzer pek çok ilgi çekici konuyu irdeliyor.

  • Künye: Eugene E. Harris – Soyağacımızdaki Maymun: İnsan Evriminin Yeni Bilimi, çeviren: Begüm Kovulmaz, Koç Üniversitesi Yayınları, bilim, 251 sayfa

Sevim Ak – Uçurtmam Bulut Şimdi (2017)

Sevim Ak’ın çocuk yazınına katkıları anlatmakla bitmez.

Şu ana kadar sayısız kitabı yayımlanmış Ak’ın ilk çocuk kitabı, bundan otuz yıl önce yayımlanan ‘Uçurtmam Bulut Şimdi’ydi.

Bu ilk kitap, otuzuncu yılı anısına, Behiç Ak’ın usta çizimleri eşliğinde özel bir baskıyla tekrar raflardaki yerini aldı.

Bu kitapta yer alan on dört öykü, babasının yaptığı uçurtmayı elinden kaçıran oğlandan yağmurun gizini bulmaya çalışan küçük kıza, elişi resim yapmaya çalışan kızın şaşkınlığından meyve vermeyen dut ağacını korkutan çocuğa, annesinin çalıştırdığı dersten geçer not almayan öğrenciden yaşlılar haftasında bir teyzenin ağır filesini taşımaya kalkan küçük çocuğa, hayal gücünden ve neşesinden hiçbir şey kaybetmeyen çocukların yaşadıklarını anlatıyor.

Okurlarıyla en iyi iletişim kuran yazarlardan olan Sevim Ak’ın özel baskıyla sunulan bu kitabı, bu yazarla büyümüş pek çok okuru duygulandıracak ve mutlu edecek türden.

  • Künye: Sevim Ak – Uçurtmam Bulut Şimdi, resimleyen: Behiç Ak, Can Yayınları, çocuk, 94 sayfa

Roger-Pol Droit – Filozoflar Nasıl Yürür? (2017)

Roger-Pol Droit’in ‘Filozoflar Nasıl Yürür?’ü, ilginç hikâyeler eşliğinde felsefe tarihinde keyifli bir yolculuk vaat ediyor.

Felsefeye yeni başlayanlar kadar alanla içli dışlı olan okurlara da hitap eden çalışma, Antik Yunan’dan günümüze felsefenin kat ettiği uzun yolun iyi bir özet ve yorumunu sunmasıyla önemli.

Droit kitabını, farklı yollara ve temalara açılan bir yürüyüş şeklinde düzenlemiş.

Yürüyüşün ilk durağı Antik Çağ, son durağı da modern düşünce.

Empedokles,

Platon,

Aristo,

Buda,

Lao Zi,

Konfüçyüs,

Hillel,

Montaigne,

Descartes,

Rousseau,

Kant,

Hegel,

Marx,

Thoreau,

Nietzsche…

Felsefe tarihine yön vermiş bu ve bunun gibi pek çok ismi karşımıza çıkaran kitap, aynı zamanda felsefi düşünme tarzları ile yürüme arasındaki ilişkiyi de sorguluyor.

Bilgilendirici ve eğlendirici bir kılavuz kitap.

  • Künye: Roger-Pol Droit – Filozoflar Nasıl Yürür?, çeviren: Yavuz Baran, Hep Kitap, felsefe, 202 sayfa

Cemal Kafadar – Kendine Ait Bir Roma (2017)

Cemal Kafadar’ın daha önce yayımlanan ‘Kim Var İmiş Biz Burada Yoğ İken’i büyük beğeniyle karşılanmıştı.

Yazar, söz konusu kitabında yeniçeri, derviş, tüccar ve hatun gibi Osmanlı dönemi karakterlerinin izinde Osmanlı’da birey olmayı çarpıcı ayrıntılarla ortaya koymuştu.

Kafadar şimdi de, tarihte Osmanlı himayesine girmiş, bu süreçte dönüştükleri gibi İmparatorluğu dönüştürmüş halkların izlerine odaklanıyor.

‘Kendine Ait Bir Roma’ bunu yaparken de, incelemesinin merkezine ağırlıklı olarak diyar-ı Rum ve Rumîlik olarak tanımlanan olguları alıyor.

  • Diyar-ı Rum neresidir?
  • Rumîlik tam olarak kimleri tanımlar?
  • Tarihte kimlere Rumî denmiştir?
  • Rumîliğin Roma kimliği veya kültürüyle ilişkisi nedir?
  • Bu tanımlar, Bizans İmparatorluğu’nun mirasıyla ne kadar ilişkilidir?

Kafadar, ilgi çekici hikâyeler ve önemli ayrıntılar eşliğinde bu soruların yanıtını ararken, aynı zamanda bu topraklarda geçmişte varlık göstermiş farklı yerelliklere dair bilinmeyenleri de aydınlatıyor.

  • Künye: Cemal Kafadar – Kendine Ait Bir Roma, Metis Yayınları, tarih, 144 sayfa

Gulam Hüseyin Sâedi – Top (2017)

İran edebiyatının önde gelen yazarlarından Gulam Hüseyin Sâedi’nin, İran’ın yakın tarihini bir baştan ötekine kuşatan görkemli romanı.

Yirminci yüzyıl başında İran’da Meşrutiyet’e geçiş sürecinde yaşanan çatışma ve çelişkieri anlatan ‘Top’, ülke içinde iktidarı ele geçirmeye çalışan farklı güç odaklarının mücadeleleri üzerinden ilerliyor.

İran toplumunun nitelikli bir panoramasını sunan roman, hikâye boyunca farklı anlarda karşımıza çıkan bir topun etrafında dönüyor.

Top, her tarihsel anda karşımıza çıkacak ve bu esnada da okurunu her şeyden habersiz, masum halkın dünyasıyla onu ezerek iktidarını kaim kılmaya çalışan “Hoca”nın ceberut, kötücül zihni arasında gidip gelecektir.

Sâedi’nin psikolojik temalar barındıran romanı, İran toplumunun zihin yapısını anlamak için de pek çok ipucu barındırıyor.

Okunması elzem romanlardan.

  • Künye: Gulam Hüseyin Sâedi – Top, çeviren: Makbule Aras ve Farhad Eivazi, Yapı Kredi Yayınları, roman, 156 Sayfa