Danielle Noreau ve Andrée Massé – Eliza Başarısız Olmaktan Korkuyor (2015)

Yedi yaşındaki Eliza matematikten öyle korkuyor ki, adeta dersin adını duyduğunda karın ağrıları çekmeye başlıyor.

Fakat kahramanımız bir süre sonra ailesi ile öğretmeninin yardımları; kendisinin cesareti ve azmi sayesinde bu zor süreci atlatacaktır.

Hem içeriği hem de resimleriyle güzel kitap, çocukları, toplumun dayattığı başarı dayatmasıyla hesaplaşmaya çağırıyor.

  • Künye: Danielle Noreau ve Andrée Massé – Eliza Başarısız Olmaktan Korkuyor, resimleyen: Isabelle Malenfant, çeviren: Yalçın Varnalı, Yapı Kredi Yayınları

Rıza Zelyut – Osmanlı’da Karşı Düşünce ve İdam Edilenler (2015)

Osmanlı zamanlarında devletin gadrine uğrayarak katledilmiş düşünce adamlarının ve imparatorluk tebaası arasında karşı düşüncelerin gelişiminin serüveni, bu kitapta.

Kitabında Fazıl Tebrizî’den Molla Lütfî’ye, İsmail Maşukî’den Karamanlı Şeyh Muhittin’e bu dönemde katledilmiş birçok ismin hikâyesini anlatan Rıza Zelyut, aynı zamanda Osmanlı’da kentte ve esnaf kesimi arasında karşı düşüncelerin gelişim sürecini de araştırıyor.

  • Künye: Rıza Zelyut – Osmanlı’da Karşı Düşünce ve İdam Edilenler, Tarihçi Kitabevi

Vincent Van Gogh – Theo’ya Mektuplar (2017)

“Daha sonra bir parça kuru ekmek ve bir bardak bira ile kahvaltı ettim. Böylesine bir kahvaltıyı Dickens canlarına kıymak üzere olan insanlara salık verir, onları daha bir süre niyetlerinden vazgeçirir diye.”

Böyle yazıyor, resim sanatının en ünlü ustalarından Vincent Van Gogh’un, Paris’te bir galeri yöneticisi olan kardeşi Theo’ya yazdığı 18 Ağustos 1877 tarihli mektubunda.

Azra Erhat’ın derlediği ve Türkçeye kazandırdığı bu mektuplar, ilk olarak 1969 yılında, Yankı Yayınları’nca basılmıştı.

Van Gogh’un kardeşiyle paylaştığı bu mektuplar, Van Gogh’un kardeşine duyduğu sıcak, hesapsız sevgiyi gözler önüne serdiği gibi, Van Gogh’un ruh dünyasına dair bilinmeyenleri gün yüzüne çıkarıyor, O’nun sanat anlayışını aydınlatıyor ve Van Gogh’un başta Gauguin olmak üzere çağdaşı ressamlarla yakın ilişkilerine ışık tutuyor.

  • Künye: Vincent Van Gogh – Theo’ya Mektuplar, çeviren: Azra Erhat, Remzi Kitabevi, mektup, 136 sayfa, 2017

Kolektif – Matrix ve Felsefe (2017)

Hangi hapı seçerdiniz, kırmızı mı yoksa mavi mi?

Cehalet mutluluk mudur yoksa ne olursa olsun gerçek bilinmeye değer mi?

Matrix’i seyrettikten sonra aksiyon ve özel efektlerinden çok etkilendik, ama bir yandan da zihnimiz yukarıdaki gibi sorularla dolup taştı.

İşte bu kitap, tam da bu sorularla ilgileniyor ve Matrix ve felsefe ilişkisini çok zengin bir perspektiften irdeliyor.

Bu çok mantıklı, çünkü felsefe her yerdedir; herkesin hayatıyla alakalıdır; Matrix gibi, “O her yerdedir.”

  • Matrix’te şüphecilik ve ahlak,
  • Matrix olasılığı,
  • Gerçekliğin algılanışı,
  • Olasılık ve yanılsama,
  • Matrix’in metafiziği,
  • Matrix usulü zihin felsefesi,
  • Neo-materyalizm ve öznenin ölümü,
  • Kader, özgürlük ve önceden bilme,
  • Matrix ve Budizm,
  • Kant ve Matrix dünyası,
  • Nihilizm ve Matrix,
  • Matrix ve ‘Bulantı’daki varoluşçu gerçeklik,
  • Matrix ve Marx,
  • Matrix simülasyonu ve postmodern çağ…

Bunun gibi birçok ilgi çekici felsefi sorun ve konuyla Matrix’i karşılaştıran kitap, hem felsefe hem de sinema tutkunlarını sevindirecek türden.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Gerald J. Erion, Barry Smith, David Mitsuo Nixon, Carolyn Korsmeyer, Jorge J. E. Gracia, Jonathan J. Sanford, Jason Holt, Daniel Barwick, Theorode Shick Jr., Michael Brannigan, Gregory Bassham, Charles L. Griswold Jr., James Lawler, Thomas S. Hibbs, Jennifer L. McMahon, Sarah E. Worth, Deborah Knight, George McKnight, Cynthia Freeland, Martin A. Danahay, David Rieder, David Weberman ve Slavoj Žižek.

  • Künye: Kolektif – Matrix ve Felsefe, derleyen: William Irwin, çeviren: Esra Gül Coşkun, Olimpos Yayınları, felsefe, 407 sayfa, 2017

Stewart Lee Allen – Kahvenin Hikâyesi (2018)

Avrupalılar kahve içmeye ne zaman başlamışlardı ve kahve onların hayatında neyin yerini almıştı?

Stewart Lee Allen, bu sorunun yanıtını aramak için dünyanın dörtte üçünü, yani yaklaşık olarak otuz iki bin kilometreyi trenle, Arap yelkenlisiyle, çekçekle, kargo gemisiyle, en sonunda bir eşekle kat etmiş ve ortaya bu kitabı çıkarmış.

Kitap, 2 bin yıldan daha uzun bir zaman önce Etiyopya’da kahvenin ilk kez bulunmasından başlayarak, okurunu bir dünya ve tarih yolculuğuna çıkarıyor.

Bu yolculukta karşımıza, sekiz yüzyıl önce kahvenin ilk kez ekildiği Güney Yemen’in köyleri, dünya üzerindeki en ilginç kahve içme mekânları, Fransız İhtilali zamanlarındaki Paris salonları ve kafeleri, Amerika’nın yol kenarı lokantaları, kahve içmenin kültürler üzerindeki yansımaları ve bunun gibi birçok enteresan bilgi çıkıyor.

  • Künye: Stewart Lee Allen – Kahvenin Hikâyesi, çeviren: Merve Yalçın, Maya Kitap, tarih, 224 sayfa, 2018

Brigitte Labbé ve P. F. Dupont-Beurier – Olmak ve Sahip Olmak (2015)

İnsanın sahip olduğu karakter özellikleri zamanla nasıl dönüşür?

Bu kitap, gelecekleri üzerine düşünen çocuklar için, felsefenin olmak ve sahip olmak kavramlarına nasıl yaklaştığını açıklıyor, farklı bakış açılarını sunarak karakter özelliklerine dair klişeleri sorguluyor.

Bir şeye sahip olma tercihini yaparken bir şey olmayı da seçtiğimizi ifade eden yazar, bir insanı belli bir özellikle etiketlemenin yanlış olduğunu, zira insanın her zaman değişme potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor.

  • Künye: Brigitte Labbé ve P. F. Dupont-Beurier – Olmak ve Sahip Olmak, resimleyen: Jacques Azam, çeviren: Azade Aslan, Günışığı Kitaplığı

Clive Ponting – Kırım Savaşı (2015)

Clive Ponting’in bu önemli eseri, Osmanlı ve Rusya İmparatorluğu arasında yaşanan Kırım Savaşı hakkında çok önemli bir kaynak.

Kitapta, Osmanlı açısından pek iç açıcı sonuçlar doğurmayan Kırım Harbi’nin (1853-56) sebepleri, kimin kiminle ittifak kurduğu, Kırım’da savaşa girilmesinin nedenleri, savaşın nasıl seyrettiği ve savaşın hem Osmanlı hem Rusya hem de Avrupalı büyük güçler açısından ne gibi sonuçlar getirdiği hakkında kapsamlı bir çalışma.

Yazar bunu yaparken, 1854-55’teki o korkunç kıştan sağ çıkabilmiş görgü tanıklarının anlatımlarından da yararlanıyor.

  • Künye: Clive Ponting – Kırım Savaşı, çeviren: Hakan Abacı, Alfa Yayınları

Michael Baxandall – 15. Yüzyılda Sanat ve Deneyim (2015)

‘15. Yüzyılda Sanat ve Deneyim’, özelde erken Rönesans resmi, genel olarak da İtalyan resmi konusunda harika bir sanat tarihi analizi.

On beşinci yüzyıl resim ticaretinin yapısını, toplumda gelişen görsel becerilerin bir ressamın üslubunda nasıl rol oynadığını araştıran kitap, resmin üslubunun toplumsal tarih için ne kadar uygun malzemeler barındırdığını gözler önüne seriyor.

“Bir 15. yüzyıl resmi, toplumsal ilişkilerin biriktiği bir çökeltidir.” diyen Michael Baxandall, 15. yüzyıl İtalyan resmi üzerinden, belli bir dönemde yaratılmış resimlerin o dönemin toplumsal tarihini okumada bize nasıl yardımcı olacağını gösteriyor.

  • Künye: Michael Baxandall – 15. Yüzyılda Sanat ve Deneyim: Stilin Toplumsal Tarihine Giriş, çeviren: Zeynep Rona, İletişim Yayınları

Guy Haarscher – Laiklik (2018)

Bilinç ve ifade özgürlüğü için verilen uzun mücadelelerin sonucunda kazanılan laikliğin, özellikle Batı’da uzun bir tarihi var.

İşte Guy Haarscher’in bu önemli kitabı da, hem laikliğin gelişimi hem de Batı’da şu an laiklik hakkında yürütülen güncel ve yoğun tartışmaları ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor.

Fransa’da kiliseyle devlet arasında tüm bağları koparan 1905 tarihli yasal düzenleme, o günden bu yana farklı tartışmaların konusu olageldi.

Haarscher’in çalışması da, bu gelişme ekseninde laikliğin bugünkü durumunun geniş bir yorumunu sunuyor.

Kitap, yalnızca laikliğin tarihsel gelişimi ve dönüşümünü kavramak için değil, laikliğin din, bilinç ve ifade özgürlüğü açısından hem günümüzde hem de gelecekte neden vazgeçilmez olduğunu gözler önüne sermesiyle de önemli.

  • Künye: Guy Haarscher – Laiklik, çeviren: Rana Arıkan Pekin, Dost Kitabevi, siyaset, 131 sayfa, 2018

Carlo Rovelli – Fizik Üzerine Yedi Kısa Ders (2018)

‘Fizik Üzerine Yedi Kısa Ders’, karmaşık bilimsel kuramları her seviyeden okurun anlayabileceği şekilde açıklamasıyla rehber niteliğinde bir çalışma.

Çağdaş fizikçi Carlo Rovelli burada, Albert Einstein’ın genel görelilik kuramı, kuantum mekaniği, evrenin mimarisi, temel parçacıklar, kuantum çekimi, olasılık ve kara delikler gibi, isimleriyle bile kimi okurlara korkutucu gelebilecek, fizik tarihinde gerçekleşmiş en büyük yedi devrimi anlatıyor.

Evren ve onun özgün kanunları, insanoğlu için hep muamma olmuştur. Neyse ki fizik bilimi, bizim adımıza bu büyülü dünyayı daha anlaşılabilir kılan kimi ufuk açıcı keşiflere imza atmış durumda.

Carlo Rovelli’nin akıcı kitabı da, modern fiziğin bu en sarsıcı keşiflerinin sağlam bir özeti.

  • Künye: Carlo Rovelli – Fizik Üzerine Yedi Kısa Ders, çeviren: Tolga Esmer, Can Yayınları, bilim, 72 sayfa, 2018