Mike Wayne – Marksizm ve Medya Araştırmaları (2009)

Mike Wayne ‘Marksizm ve Medya Araştırmaları’nda, anahtar Marksist kavramlar aracılığıyla kapsamlı bir medya analizine girişiyor.

Yazar analizini yaparken, kimi bölümlerde internet, dijital teknoloji, televizyon, yazılı medya, sinema, belgesel ve Biri Bizi Gözetliyor türü programlar gibi, argümanlarını daha sağlam kılan çeşitli medya örneklerinden yararlanıyor.

Wayne’ın, bir medya tarihçesini vermekten özellikle imtina eden çalışmasının asıl özgünlüğünün, karşılıklı bir dinamik içinde, güncel medya uygulamalarının analizine Marksizmin kavramları çerçevesinden bakması ve aynı zamanda medyanın bu kavramlarla nasıl ilişki kurabildiğini göstermesidir diyebiliriz.

  • Künye: Mike Wayne – Marksizm ve Medya Araştırmaları, çeviren: Barış Cezar, Yordam Kitap, medya, 350 sayfa

Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi (2009)

Bilindiği gibi 2009 yılı, modern biyolojik evrim kuramının kurucusu İngiliz doğa bilgini Charles Darwin’in doğumunun 200., Darwin’in evrim kuramını anlattığı ‘Türlerin Kökeni’nin yayımlanmasının ise 150. yıldönümü.

Bütün dünyada “Darwin Yılı” olarak kutlanan 2009’da yayımlanan ‘Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi’ başlıklı bu kapsamlı çalışma, evrime, evrim tartışmalarına ve Yaratılışçılık’a odaklanan yazıları bir araya getiriyor.

Dünü ve bugünüyle evrim kuramı, yaşamın oluşumu, maymundan insana geçişte emeğin rolü, teori ve ideoloji olarak evrim, adaptasyoncu program, evrensel Darwinizm, evrimci psikoloji, Yeni Yaratılışçılık ve Türkiye’de evrim, eğitim ve Yaratılışçılık, yazıların odaklandığı konulardan birkaçı.

Kitap, neo muhafazakârlığın iktidarda olduğu bugün, Darwin’i ve kuramını dogmalardan arındırarak, eksiksiz bir biçimde savunuyor.

  • Künye: Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi, editör: Kenan Ateş, Evrensel Basım Yayın, bilim, 336 sayfa

Fatmagül Demirel – Adliye Nezareti (2009)

Fatmagül Demirel bu önemli çalışmasında, Osmanlı Devleti’nin son döneminde adliye teşkilatının yapısını, işleyişini ve toplumsal rolünü Adliye Nezareti bağlamında analiz ediyor.

Demirel bu analizi, nezaretin ilki 1879, ikincisi de 1911 yılında hazırlanan teşkilat nizamnamelerini temel alarak yapıyor.

Kitapta ele alınan kimi konular şöyle:

  • Adliye Nezareti’nin idari teşkilatı ve nezarete bağlı komisyonların işleyişiyle nezarete bağlı memurlar,
  • 1879 tarihinde çıkarılan Teşkilat-ı Mehakim Kanunu’yla kurulan mahkemelerin idari teşkilatı ve işleyişi,
  • Adliye müfettişlikleri, müddei-i umumilik, dava vekilleri ve mukavelat muharrirleri gibi, adli teşkilatta ilk defa ortaya çıkan yeni birimler…

Demirel’in çalışması, Osmanlı’nın adalet sisteminin nasıl bir değişim süreci izlediğini, kapsamlı olarak okurlara sunuyor.

  • Künye: Fatmagül Demirel – Adliye Nezareti: Kuruluşu ve Faaliyetleri, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, tarih, 344 sayfa

Mustafa Oral – Akdeniz’in Diliyle (2009)

Akdeniz söz konusu olunca, kuşkusuz akla ilk gelen şehirlerden biri Antik döneme uzanan tarihiyle Antalya’dır.

İşte tarihçi Mustafa Oral’ın kaleme aldığı ‘Akdeniz’in Diliyle’ başlıklı bu çalışma, Antalya tarihinden renkli ve zevkle okunur sayfalar sunuyor.

Kitapta, Türkiye edebiyatında Antalya, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Antalya’da geçirdiği günler, kentin efsaneleri, yemek kültürü, hamalları, başlıca tarihi ve turistik mekânları, Milli Mücadele’de Antalya, kentte gündelik hayat ve kültür gibi birçok konu okurla buluşuyor.

Çalışmanın sadece Antalya’ya değil, Akdeniz’in kendine özgü kültürüne ve bu kültür içinde ortaya çıkan yaşama biçimine ilgi duyanlara da hitap edeceğini söyleyelim.

  • Künye: Mustafa Oral – Akdeniz’in Diliyle, Kavis Kitap, tarih, 165 sayfa

Mahmut Goloğlu – Tek Partili Cumhuriyet (2009)

‘Tek Partili Cumhuriyet’, Mahmut Goloğlu’nun ‘Türkiye Cumhuriyeti Tarihi’ başlıklı dizisinin ikinci kitabı.

Yazar, dizinin ilk kitabı ‘Devrimler ve Tepkileri’nde, Mustafa Kemal’in hedeflediği reformları ve bunlara karşı geliştirilen tepkileri anlatmıştı.

Goloğlu, dizinin 1931-1938 arasındaki zaman dilimine odaklanan elimizdeki ikinci kitabında, Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümüne kadarki dönemde yaşananları anlatıyor.

1929 ekonomik krizin yansımaları sonucunda kurumsallaşan devletçilik; tarih ve dil reformları; kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması; ölçü ve takvim reformu; Hatay’ın Türkiye’ye katılışı; Soyadı Kanunu; Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne davet edilişi; Avrupa’da Almanya lehine hızla değişen politik dengeler; Türkiye önderliğinde Balkan Paktı’nın kuruluşu ve Boğazlar sorununun Montreaux’de nihai çözüme ulaştırılması, kitapta anlatılan konulardan birkaçı.

  • Künye: Mahmut Goloğlu – Tek Partili Cumhuriyet, İş Kültür Yayınları, tarih, 420 sayfa

Tobias Heinzelmann – Cihaddan Vatan Savunmasına (2009)

Dolayısıyla çalışma, ordudaki reformların ideolojik temellerinin analizini yapması,

Tobias Heinzelmann ‘Cihaddan Vatan Savunmasına’da, Osmanlı İmparatorluğu’nda 1826 yılında Yeniçeri ocağının ortadan kaldırılmasından, 1856’da Islahat Fermanı’nın ilan edilmesine kadarki süreçte, imparatorluktaki genel askerlik yükümlülüğünü inceliyor.

Ordudaki reformların, Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. yüzyıldaki reform politikasının gelişiminde ne denli önemli yeri olduğu bilinir.

Dolayısıyla çalışma, ordudaki reformların ideolojik temellerinin analizini yapması, ayrıca Osmanlı’nın 19. yüzyıldaki düşünsel oluşumu hakkında açıklamalar getirmesiyle dikkat çekiyor.

Kitap, Osmanlı devletinde söz konusu tarihler arasında askerlik görevinin genel bir yükümlülük haline getirilmesi konusundaki tartışmaları gözler önüne seriyor; merkezi yönetimin bakış açısından, yönetim stratejileri ve ideolojik gelişmeler arasındaki bağlantıları analiz ediyor.

  • Künye: Tobias Heinzelmann – Cihaddan Vatan Savunmasına, çeviren: Türkis Noyan, Kitap Yayınevi, tarih, 375 sayfa

Kadriye Kaymaz – Gölgedeki Kalem: Emine Semiye (2009)

Kadriye Kaymaz ‘Gölgedeki Kalem’de, ilk Türk kadın yazarlarından ve kadın hareketinin öncü isimlerinden; edebiyat eserleri, gazete yazıları, sosyal ve siyasî faaliyetleriyle yaşadığı dönemde adından söz ettiren Emine Semiye Hanım’ın biyografisini sunuyor.

1864-1944 yılları arasında yaşayan Emine Semiye ayrıca, ünlü tarihçi ve devlet adamı Ahmet Cevdet Paşa’nın kızı, mantıkçı Ali Sedad Bey ile ilk Türk kadın romancısı olarak kabul edilen Fatma Aliye’nin kız kardeşiydi.

Kaymaz’ın kapsamlı çalışması, Emine Semiye’nin kimliğini oluşturan parçalar yardımıyla onun bir yazar olarak portresini ana hatlarıyla çizmesi ve hayatı hakkında dağınık halde bulunan bilgileri bir araya getirmesiyle önemli bir boşluğu dolduruyor.

Emine Semiye’ye dair bir monografi olarak da düşünülebilecek kitap, yazarın biyografisi kadar bibliyografyasını da belirlemeye çalışıyor.

  • Künye: Kadriye Kaymaz – Gölgedeki Kalem: Emine Semiye, Küre Yayınları, biyografi, 267 sayfa

Murat Katoğlu – Şematizmden Yaratıcılığa (2009)

Murat Katoğlu bu çalışmasında, Cumhuriyet Türkiye’sinde yüksek sanat ve kültür hayatının kamu hizmeti olarak kurumsallaşmasını, geçmişten günümüze uzanan geniş bir perspektifle irdeliyor.

Yazar bunu, Türkiye’nin son iki yüz yılı kapsayan, günümüzde de güncelliğini koruyan, modernleşme, yenileşme, çağdaşlaşma, Batılılaşma gibi çeşitli nitelemelerle anılan toplumsal değişimin sanat ve bilim açısından değerlendirerek yapıyor.

Katoğlu, Doğu-Batı sorunu olarak da daima tartışılan bu serüvenin, özellikle 20. yüzyılda ve Cumhuriyet Türkiye’sinde en köklü dönüşümleri yaşadığını savunuyor.

Yazarın, Cumhuriyet Türkiye’sindeki kurumsallaşma girişimlerini, söz konusu çabayı hedef alan eleştirileri de göz önünde bulundurarak, bütünlüklü bir şekilde değerlendirmesinin, çalışmanın dikkat çeken yönlerinden biri olduğunu söyleyebiliriz.

  • Künye: Murat Katoğlu – Şematizmden Yaratıcılığa, Kırmızı Yayınları, tarih, 212 sayfa

Guy de Maupassant – Gezgin Satıcı (2009)

On dokuzuncu yüzyılın büyük yazarlarından Guy de Maupassant, roman, öykü, deneme ve tiyatro gibi birçok türde eser bıraktı.

‘Gezgin Satıcı’ isimli elimizdeki kitap ise, en çok da kısa öykü ustası olarak bildiğimiz Maupassant’nın, gazetelerde çıkmış öykülerini bir araya getiriyor.

İlk kez 1900 yılında yayımlanan öyküler, yazarın kendine has üslubunun ve öykü anlayışının en güzel örneklerini bir araya getiriyor.

Maupassant’nın, terk edilme duygusu, kaygı, kadın erkek arasındaki eşitsizlik ve savaşlar gibi birçok konuyu işleyen kitaptaki yirmi öyküsünün, edebiyat tutkunları için zevkli, lezzetli bir okumayı müjdelediğini özellikle belirtmek gerekiyor.

  • Künye: Guy de Maupassant – Gezgin Satıcı, çeviren: Bertan Onaran, İş Kültür Yayınları, öykü, 157 sayfa

Salvatore V. Didato – Siz Kimsiniz? (2009)

‘Siz Kimsiniz?’de Salvatore V. Didato, insan benliğinin farklı yönlerine odaklanan testler sunuyor.

Kitapta hırs, kendine güven, ilişki düzeyleri, yaratıcılık, heyecan, rüya, stres, kıskançlık, motivasyon ve cinsellik gibi, insanın duygusal ve düşünsel dünyasına dair merak edilebilecek konular etrafında dönen doksan test bulunuyor.

İnsanın bilinç düzeyini gösteren ayrıntılardan biri de, yeteneklerini test etmekten asla bıkmaması. Zira basit oyunlar, mücadeleler ve hayvanlar dünyasından astrolojiye, insanoğlu her konuda, bilgisini değerlendirmeye ve ölçmeye eskiden olduğu gibi bugün de devam ediyor.

Fakat insanın kendisine dair gizemler konusundaki merakı, onun en çok ilgisini çeken hususun, esas olarak kendi benliği olduğunu gösteriyor.

İşte bu kitaptaki testler, bireyin merak ettiği benliğini sınavdan geçirmesini sağlayacak testlerden oluşuyor.

  • Künye: Salvatore V. Didato – Siz Kimsiniz?, çeviren: Müjde Işık, Özgür Yayınları, psikoloji, 219 sayfa