2014 – Sayfa 101 – Dipnotski

Celil Civan ve Aybala Hilâl Yüksel – Hayal Perdesi (2014)

HAYAL PERDESİ SİNEMA DERGİSİ, hazırlayan: Celil Civan ve Aybala Hilâl Yüksel, Küre Yayınları, sinema, 317 sayfa

Hayal Dergisi, 2003’te fanzin olarak çıkmış, 2010’da ise profesyonel bir mecraya taşınmıştı. Bu çalışma, dergide 2012 yılı boyunca yayınlanmış yazılardan yapılan bir derleme. Derlemede Yüksel Aksu, Zeki Demirkubuz, Raşit Çelikezer, Osman Sınav, Emin Alper ve Erdem Tepegöz gibi yönetmenlerle yapılan söyleşiler ile Metin Erksan ve Lütfi Ömer Akad sinemalarını konu alan dosya çalışmaları, ayrıca Türkiye sinemasını farklı yönleriyle araştıran pek çok yazı yer alıyor.

Süreyyya Evren – Bir Avuç Adalet İçin (2014)

BİR AVUÇ ADALET İÇİN, Süreyyya Evren, Pan Kitap, şiir, 108 sayfa

Yazın dünyamızın üretken isimlerinden Süreyyya Evren, 2013’te iki roman, bir inceleme ve bir çocuk kitabına imza attı. Politik göndermeler barındıran ‘Bir Avuç Adalet İçin’ ise, Evren’in üçüncü şiir kitabı. Evren, ‘Anne Sözü Dinler Gibi Ermeni’de şöyle diyor: “saat 11 henüz ölü yok / dalgalandım da durdum / yağmur yok, İstanbul yok / gözler, martılar ve şarkılar yok / anne sözü veya anne yok / dayanılmaz bir şey yok, geçen günler yok / sen yok, ben yok, biz de yok / uzak, yakın, hele bilinmezlik hiç yok / anne sözü dinler gibi Ermeni / anne sözü parçalar gibi masum / tekrar yok, her taş ilk / en son sana vurdum”

Michael Howard – Van Gogh (2014)

VAN GOGH, Michael Howard, çeviren: Meltem Savcı ve Özge Somersan, İş Kültür Yayınları, resim, 256 sayfa

Sanat tarihi alanında kıdemli bir isim olan Michael Howard, kısa kariyerine iki bini aşkın sanat eseri sığdırmasına rağmen, ancak öldükten sonra ressam olarak tanınabilen Vincent Van Gogh’un en önemli 280 çalışmasından oluşan bir galeri eşliğinde, sanatçının yaşamını ve sanatını açıklıyor. Van Gogh’un hayatını ayrıntılı bir biçimde ele alan Howard, onun ailesini, yetiştiği çevreyi, resim yapmaya başlamadan önceki iş yaşamını ve sanat kariyerinin evrelerini irdeliyor. Yazar kitabının devamında ise, sanatçının erken döneminden ustalık dönemine pek çok eserinin çözümlemesini yaparak, bunların sanatsal kimliğini yorumluyor.

M. Şinasi Acar – Osmanlı’da Sportif Atıcılık Nişan Taşları (2014)

OSMANLI’DA SPORTİF ATICILIK NİŞAN TAŞLARI, M. Şinasi Acar, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, tarih, 270 sayfa

M. Şinasi Acar, Okmeydanı başta olmak üzere, İstanbul’un farklı bölgelerinde bulunan tekke, namazgâh ve sayıları giderek azalan nişan taşlarında yaptığı araştırmalara dayanan çalışmasında, neredeyse unutulmaya yüz tutmuş geleneksel Türk okçuluğunu canlandırıyor, ayrıca Osmanlı’da tüfekle atıcılık konusunda önemli ayrıntılar sunuyor. Türklerde okçuluk, yaylar ve özellikleri, oklar ve özellikleri, Okmeydanı’nda bulunan nişan taşlarının hususiyetleri ve kimi padişahlar ile önde gelen bazı şahsiyetlere ait menzil taşları, kitapta yer alan bazı konular. Acar, Osmanlı’da tüfekle atıcılığı da ayrı bir bölüm halinde ele alıyor.

İlya Ehrenburg – Faşizm Sonrası Avrupa (2014)

FAŞİZM SONRASI AVRUPA, İlya Ehrenburg, çeviren: Ragıp Zarakolu, Evrensel Yayınları, siyaset, 120 sayfa

Rus yazar İlya Ehrenburg, 2. Dünya Savaşı’nın bitiminde, savaşın bütün acımasızlığıyla sürdüğü coğrafyalarda bir geziye çıkmıştı. Yazar, 1945 ve 1946 yıllarını kapsayan gezisinde Romanya, Bulgaristan, Yugoslavya, Arnavutluk ve Çekoslovakya’yı, bu ülkelerde faşizm sonrası atmosferi ortaya koyuyor. Ehrenburg, savaşın hayatlarını alt üst ettiği ezilen sınıfları, savaş rantından beslenen asalak kesimleri, Alman faşizminin uygulamalarını anlatıyor. Alman Nazi generallerinin yargılandığı Nürnberg Davaları’nı da izleme fırsatı bulan Ehrenburg’un yazıları, o döneme, savaşın yıkımına dair aydınlanmak isteyenler için iyi bir rehber.

Damien Sutton ve David Martin-Jones – Yeni Bir Bakışla Deleuze (2014)

YENİ BİR BAKIŞLA DELEUZE, Damien Sutton ve David Martin-Jones, çeviren: Murat Özbank ve Yetkin Başkavak, Kolektif Kitap, 151 sayfa

Eldeki kitap, 20. yüzyılın en önemli felsefecilerinden Gilles Deleuze’ün kilit önemdeki temalarını, kuramlarını ve yaklaşımlarını yeni bir bakışla irdeliyor. Yazarlar “Köksap nedir?”, “Oluş nedir?” ve “Süre nedir?” başlıklarını taşıyan üç bölümde, Deleuze’ün en verimli mirasını oluşturan üç kavramı ayrıntılı bir şekilde açıklıyor. Kitapta, köksap ile Platoncu düşünce arasındaki etkileşim ve Deleuze ile Félix Guattari’nin Franz Kafka analizinin, minör sinemaların siyasal ve toplumsal eleştirideki rollerini açıklamaya katkısı tartışılıyor; Deleuze’ün zaman felsefesi, sinemada hareket, zaman ve imajlar bağlamında yorumlanıyor.

Fırat Demir (haz.) – Hâlâ Barbar mıyız? (2014)

HÂLÂ BARBAR MIYIZ?, hazırlayan: Fırat Demir, Edebi Şeyler Yayınları, anlatı, 117 sayfa

İstanbul Bienali’nin başlığı ve kavramsal çerçevesi, şair Lale Müldür’ün aynı adlı kitabından alıntılanarak “Anne, Ben Barbar mıyım?” olarak belirlenmişti. Fırat Demir’in buradan yola çıkarak hazırladığı ‘Hâlâ Barbar mıyız?’ ise, “barbarlık” temasını farklı şekil ve çağrışımlarda ele alan metinleri bir araya getiriyor. Seçkide Cemal Bali Akay, Ozan Çınar, Ayşegül Devecioğlu, Orhan Duru, Sezer Duru, Ferit Edgü, Haydar Ergülen, Ayhan Geçgin, Ahmet Güngören, Hüseyin Kıran, Ferhat Özkan, Elif Sofya, Mine Söğüt, Latife Tekin, Yalçın Tosun, Ayfer Tunç ve Murat Yalçın’ın öykü, oyun metni, deneme ve şiirleri yer alıyor.

Layla Al-Zubaidi, Matthew Cassel ve Nemonie C. Roderick (haz.) – Devrimleri Yazmak (2014)

DEVRİMLERİ YAZMAK, hazırlayan: Layla Al-Zubaidi, Matthew Cassel ve Nemonie C. Roderick, çeviren: Nesrin Demiryontan, Metis Yayınları, siyaset, 211 sayfa

‘Devrimleri Yazmak’ta yer alan makaleler, Tunus’tan Suriye’ye Arap isyanlarını irdeleyerek, sivil bürokrasi kılığındaki diktatörlükler altında ezilen toplumların yaşadığı duruma ilişkin derin bir kavrayış kazanmamızı sağlıyor. Kitapta Suriye, Yemen, Bahreyn, Libya, Tunus, Suudi Arabistan, Cezayir ve Mısır’da yaşanan devrim deneyimleri, anlık birer kıvılcım olarak değil, geniş bir tarihsel ve siyasal perspektifle ele alınmalarıyla dikkat çekiyor. Yazarların yarısının kadın olmasıyla da önem kazanan çalışma, kişisel deneyim ve insani ayrıntılar aracılığıyla, devrimlere dönüşen hareketlerin nasıl başladığı hakkında fikir veriyor.

Ozan Otan – Televizyonda Gerçeklik Algısı (2014)

TELEVİZYONDA GERÇEKLİK ALGISI, Ozan Otan, Agora Kitaplığı, medya çalışmaları, 232 sayfa

Ozan Otan ‘Televizyonda Gerçeklik Algısı’nda, televizyon programcılığının gerçekliği nasıl çarpıttığını ve bu çarpıtılmış, parçalanmış gerçekliği bize hangi şekillerde sunduğunu ortaya koyuyor. “Gerçek”, “Gerçeklik”, “Doğru” ve “Hakikat” kavramlarını etimolojik açıdan irdeleyerek kitabına başlayan Otan, devamında da, televizyon iletisinin gerçeklikle bağlantısını, televizyonun mit üretim aracı özelliklerini, bir ideoloji olarak televizyon görüntüsünün görsel anlam üretim sürecini, televizyon anlatısının yapısını irdeliyor; haber programları, reklam filmleri, dizi filmler ve filmlerin gerçekliği nasıl sunduğunu da sorguluyor.

Abdülbâki Gölpınarlı – Kaygusuz Abdal, Hatayî, Kul Himmet (2014)

KAYGUSUZ ABDAL, HATAYÎ, KUL HİMMET, hazırlayan: Abdülbâki Gölpınarlı, Kapı Yayınları, şiir, 205 sayfa

Abdülbâki Gölpınarlı, halk edebiyatının üç önemli şairi olan Kaygusuz Abdal, Hatayî ve Kul Himmet’in hayatını anlatıyor, günümüze ulaşabilmiş şiirlerine yer veriyor. Yazar, kitabının ilk bölümünde söz konusu şairlerin hayatlarına, yetiştikleri çevreye, dönemin toplumsal/siyasal şartlarının sanatları üzerindeki etkilerine odaklanıyor. Kitabın ikinci bölümünde de, şairlerin eserleri, şiirlerde geçen kimi bilinmeyen kelimelerin açıklandığı bir sözlük eşliğinde sunuluyor.