Etiket: 2017

İvan Gonçarov – Oblomov (2017)

Bazı romanlar öylesine etkilidir ki, onların gücü gündelik hayatımıza bile sirayet eder.

Aşırı tembel olma hali için oblomovluk tabirini kullanırız ki, bu örnek tam da ne demek istediğimizi karşılıyor.

Bir eserin klasik olması, biraz da bu demek.

‘Oblomov’, İvan Gonçarov’un dünya edebiyatına armağan ettiği, başrolünde, üzerine örttüğü battaniyesiyle hem soğuktan hem de hayatın saçma sapan gerekliliklerinden kaçmaktan başka derdi olmayan, romana adını veren Oblomov’un yaşadığı trajikomik olayları hikâye ediyor.

Yatağında uyuklayarak sonsuz hayaller kurmaktan başka gailesi olmayan orta yaşlı toprak sahibi Oblomov, günün birinde, akıllı ve modern yeni Rus kadınını temsil eden Olga’ya âşık olur.

O dizginlenemez aşk, adeta sertçe esen bir rüzgâr gibi Oblomov’un bu yeknesak hayatını silkelemeye başlar.

Fakat Oblomov sıcak köşelerin, pineklemenin ve tembelliğin adamıdır, dolayısıyla bunun için harcayacak “zamanı” ve enerjisi yoktur.

Gonçarov, eşi görülmemiş bir mizahla bu sıra dışı karakterin başından geçenleri anlatırken, bizi Olga’nın yanı sıra Oblomov’un uşağı Zahar ve işadamı Ştoltz gibi muhteşem karakterlerle de tanıştırır.

Özellikle Oblomov’un uşağı Zahar’la inişli çıkışlı ilişkisi ve aralarındaki enteresan diyaloglar, bize göre romanın en eğlenceli bölümleri.

  • Künye: İvan Gonçarov – Oblomov, çeviren: Nuri Yıldırım, Yordam Kitap, roman, 2017

 

Karl Marx – Türkiye Üzerine (2017)

Karl Marx, o zaman 200 bin gibi önemli bir tiraja sahip New York Tribune gazetesine, aşağı yukarı on yıl boyunca Avrupa ve Asya’daki politik durum hakkında yazılar yazmıştı.

‘Türkiye Üzerine’ de, Marx’ın söz konusu gazeteye 1853 yılından itibaren yazdığı şark meselesiyle ilgili yazılarını bir araya getiriyor.

Marx’ın buradaki yazıları, hem geçen yüzyılın büyük devletleri hakkında önemli bilgiler vermesi hem de Marx’ın Osmanlı’nın politik ve toplumsal hayatı hakkındaki fikirlerini sunmasıyla değerli.

Kitapta,

  • Türkiye’de milliyetler,
  • Avrupa ve Türkiye arasındaki ilişkiler,
  • Napolyon’un Osmanlı politikası,
  • İngiltere ile Türkiye arasındaki ticaret bağlantıları,
  • Osmanlı İmparatorluğu’nda sınıflar,
  • Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkiler ve Rusya’nın Türkiye politikası,
  • Ve Rus İmparatoru’nun Osmanlı’daki Rum-Katolik kesimi üzerindeki etkileri gibi, birçok konu ele alınıyor.

Marx’ın yazıları, dönemin büyük güçlerinin “hasta adam” tabir ettiği ve kendi çıkarları doğrultusunda parçalamaya çalıştığı Osmanlı’nın içinde bulunduğu kritik durumu ortaya koymalarıyla önemli.

  • Künye: Karl Marx – Türkiye Üzerine (Şark Meselesi), çeviren: Selahattin Hilav ve Attila Tokatlı, Sümer Yayıncılık, siyaset, 141 sayfa

Kolektif – Devrimi Yeniden Düşünmek: 1917 Ekiminin Mirası ve Günümüz (2017)

Marksist çalışmaların önemli dergilerinden Socialist Register’ın bu sayısı, 100. yılına giren Ekim Devrimi’ni ve onun mirasını tartışan muhteşem bir özel sayı.

Özel sayı, Ekim Devrimi’nin tarihsel ve güncel bir perspektifle izini sürerken, radikal solun kazanımlarına, ayrıca Latin Amerika ve Çin deneyimlerine bakmayı da ihmal etmiyor.

  • Marx ve Engels’in devrimci partiye bakışları,
  • Sınıf ve parti ilişkilerinin alabileceği yeni biçimler,
  • Devrimin güncelliği ve devrimci iyimserlik,
  • Ve sosyalizmin 21. yüzyılda karşı karşıya olduğu önemli sorunlar gibi birçok konuyu tartışıyor.

Alanla ilgilenen her okurun hem aydınlanmak hem de arşivlik niyetine kitaplığına koymayı isteyebileceği bir özel sayı.

  • Künye: Kolektif – Devrimi Yeniden Düşünmek: 1917 Ekiminin Mirası ve Günümüz (Socialist Register 2017), hazırlayan: Leo Panitch ve Greg Albo, çeviren: Rafet Koca, Yordam Kitap, siyaset, 272 sayfa, 2017

Michel Foucault – Öznellik ve Hakikat (2017)

Michel Foucault düşüncesini daha iyi kavramak açısından büyük önem arz eden Collège de France’taki dersleri, bu kitapta.

Foucault’nun, özellikle ‘Cinselliğin Tarihi’ adlı kült eserinin ikinci ve üçüncü ciltlerine temel teşkil etmesiyle önem arz eden bu kitabında,

  • Antik Yunan’da paranın tesisi,
  • On sekizinci yüzyıl Fransa şehirciliği,
  • Psikiyatrik iktidar,
  • Devlet aklı,
  • Hıristiyan öznellik biçimleri,
  • Neoliberalizmin insan kavrayışı,
  • Meselin Ortaçağ’da ve on altıncı yüzyılda aldığı biçimler,
  • Hakikat ve özne arasındaki ilişkinin biçimleri,
  • Antikçağ’ın cinselliği sorunsallaştırma biçimleri,
  • Tekeşli cinsellik etiğinin ilkeleri,
  • Batı toplumlarının oto-analiz kategorileri olarak “paganlık”, “Yahudi-Hıristiyan” ve “kapitalizm” kavramları,
  • Hıristiyan cinsel ahlakının Stoacılıkta önceden mevcut olması meselesi,
  • Evliliğin değer kazanması ve zinanın tanımı,
  • Genç erkeklerde ilişkinin sorunsallaştırılması,
  • Modernliğin “cinsellik” ve “arzu”yu inşa edişinin altındaki dinamikler,
  • Ve arzunun doğuşu gibi konular ele alınıyor.

Kitap, özellikle, Foucault’nun tarihsel materyalleri nasıl ustaca işlediğini ve bilhassa felsefeyle tarih arasındaki bağı nasıl ördüğünü gözler önüne sermesiyle ayrıca önemli.

  • Künye: Michel Foucault – Öznellik ve Hakikat, çeviren: Sibel Yardımcı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, felsefe, 335 sayfa, 2017

Elias Canetti – Sinek Azabı (2017)

Yazın alanında birbirinden farklı birçok çalışmaya imza atmış Elias Canetti, şimdi de farklı temalar üzerinden ilerleyen denemeleriyle karşımızda.

Aforizmalar, alıntılar ve hatıralardan oluşan bu kitabında Canetti, yalnızlık, ölüm, iktidar, dil, dürüstlük, Tanrı ve kötülük gibi, insanoğlunun evrensel sorunlarına odaklanıyor.

Kitaptan birkaç alıntı:

  • “Her sözcüğün şiddetle etkilediği bir kurbanı vardır; bazen düşünüyorum da, galiba bütün sözcüklerin kurbanıyım ben. Yakayı sıyırabildiğim kelimeler, sadece kâğıda aktarabildiklerim; bunlar beni sakinleştiriyor; bu sözcükleri kullanmama müsaade edilmiş gibi; ölüp gittiğim zaman, beni artık tahrik etmeyeceklerinden eminim, her ne kadar o zaman bile, hatta asıl o zaman var olacaklarsa da.”
  • “Bildiğim en aşağılık duygu, ezilenlere karşı duyulan tiksintidir; bu tiksinti ezilenlerin niteliklerinden yola çıkarak ezilmişliklerini mazur göstermeyi gerektirir. Pek yüce ve dürüst filozoflar bu duygudan uzak değildir.”
  • “Hiçbir yazı insanın kendini hakikaten açığa vurabileceği kadar gizli değildir.”
  • “Hiçbir becerisi olmayan insanları seve seve metheder, ama yetenekli birini gördüğünde tedbiri elden bırakmaz.”
  • “Tanrı’ya çaktırmadan uzun yıllar yaşamayı ummuştu.”
  • “Sen, ölümden sonra görmeyeceğin her şeyden korkuyorsun.”
  • “Adam o kadar kötü ki, kendi kulağı bile dilinden korkuyor.”
  • “Adlandırmak, insanın büyük ve ciddi tesellisidir.”
  • “Başarı tecrübenin ancak en küçük kısmıdır.”

Kitap, Canetti’nin özgün düşünsel ve dilsel maharetini ortaya koymasıyla öne çıkıyor.

  • Künye: Elias Canetti – Sinek Azabı, çeviren: Necati Aça, Sel Yayıncılık, deneme, 131 sayfa, 2017

John J. Shea – Taş Aletler (2017)

Bu kitabın yazarı antropoloji profesörü John Shea, Mısır, Ürdün, İsrail, Eritre, Etiyopya, Kenya ve Tanzanya gibi ülkelerin Taş Çağı yerleşimlerinde arkeolojik araştırmalarda bulunmuş önemli bir isim.

John Shea, taş aletler konusunda bir otorite olduğu gibi, taş aletlerin birebir replikalarını yapabilecek denli iyi bir taş yontucusu.

İşte, taş aletlere giriş niteliğindeki bu kitap ise, Paleolitik ve Neolitik çağların taş aletlerinden muhteşem bir derleme sunuyor.

Söz konusu taşları sistematik özellikleriyle açıklayan Shea, taşların teknolojik ve tipolojik farklılıklarını da kapsamlı bir şekilde hem de çizimlerini de sunarak anlatıyor.

Ele aldığı konuyu arkeolojik bir bakış açısıyla da inceleyen kitap, böylece bu taşlardan yola çıkarak insanoğlunun kökeniyle ilgili temel sorulara yanıt veriyor.

  • Künye: John J. Shea – Taş Aletler, çeviren: Murat Karatağ, Doruk Yayınları, arkeoloji, 424 sayfa, 2017

Mustafa Şardan – Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm (2017)

Müzik, hayatın en güzel renklerinden.

Mustafa Şardan’ın bu kısa ve öz çalışması ise, modern müzik tarihinde iz bırakmış, birçok insanı derinden etkilemiş 250 albümü anlatıyor.

Punk, rock, bohem, Afro-beat, protest, caz, indie, bossanova, grunge, caz, metal, pop ve burada yer vermediğimiz hemen her türe dâhil edilebilecek bu albümler, müziğin nasıl bir derya olduğunu bize tekrar hatırlatmasıyla önemli.

On dokuzuncu yüzyılın sonlarından bugüne uzanan kitap, yalnızca müziğin zenginliğini gözler önüne sermiyor, aynı zamanda coğrafi, kültürel ve politik şartların müziğe nasıl yön verdiğini, ayrıca müzik tarihinin yaşadığı olağanüstü dönüşümü ortaya koyuyor.

  • Künye: Mustafa Şardan – Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm, Librum Kitap, müzik 167 sayfa, 2017

Fahir Armaoğlu – Türk-Amerikan İlişkileri (1919-1997) (2017)

Tarihte kimi zaman inişli çıkışlı seyir izlediği zamanlar olsa da, Türk-Amerikan ilişkileri son dönemde tanık olduğumuz kadar bozulmamıştı.

Fahir Armaoğlu’nun kaleme aldığı bu kitap da, söz konusu ilişkinin tarihsel gelişimini izlemek için çok iyi bir rehber.

1919-1997 zaman aralığında iki ülke arasındaki alışverişi ayrıntılı bir bakışla izleyen eldeki çalışmada,

  • Sèvres, Lozan, Ermeni sorunu, Kıbrıs meselesi gibi temel konuların Türk-Amerikan ilişkilerine yansıması,
  • Atatürk-Roosevelt arasındaki yazışmalar,
  • Diplomatik anekdotlar,
  • Harbord Misyonu,
  • Ve 27 Mayıs olayı gibi, bu ilişkileri büyük ölçüde etkilemiş ilginç ve önemli olaylar ele alınıyor.

Kitabın en büyük katkısı ise, Armaoğlu’nun bu analizden yola çıkarak Türkiye-ABD ilişkilerinin alacağı biçimler hakkında öngörüler sunması.

  • Künye: Fahir Armaoğlu – Türk-Amerikan İlişkileri (1919-1997), Kronik Kitap, tarih, 264 sayfa, 2017

Umberto Eco – Tez Nasıl Yazılır? (2017)

Çok farklı konularda yazmış, ortaya onlarca eser koymuş Umberto Eco’nun bu kitabı, tez yazanlar için süreci başından sonuna izleyen sağlam bir kılavuz.

Bir mezuniyet tezinin ne olduğu ve ne işe yaradığını sorgulayarak kitabına başlayan Eco,

  • Tezin konu seçimini,
  • Malzemenin araştırılma sürecini,
  • Çalışma planının çıkarılmasını,
  • Bilgi fişleri ve notların nasıl kullanılacağını,
  • Yazma aşamasında göz önünde bulundurulması gerekenleri,
  • Nihai redaksiyonun yapılma sürecini
  • Ve bunun gibi, tez yazımı söz konusu olduğunda önem arz eden pek çok konuyu ayrıntılı bir şekilde açıklıyor.

Kitabı, akademisyen adayları, tez danışmanları ve hayalinde akademi olan her okura tavsiye ediyoruz.

  • Künye: Umberto Eco – Tez Nasıl Yazılır?, çeviren: Betül Parlak, Can Yayınları, eğitim, 320 sayfa, 2017

Ernst Cassirer – Kant’ın Yaşamı ve Öğretisi (2017)

Immanuel Kant felsefesinin tümü üstüne yazılmış bu en geniş kapsamlı ve nitelikli yapıt, özellikle üniversitelerin lisans ve lisansüstü düzeyde felsefe öğretimi veren birimleri için altın değerinde bir kaynak.

Bu klasikleşmiş kitabın yazılışının üzerinden neredeyse yüz yıl geçmesine rağmen, halen Kant felsefesi üzerine yapılmış en iyi çalışmalardan biri olarak kabul ediliyor.

Kant’ın gençlik ve öğrenim yıllarını anlatarak çalışmasına başlayan Cassirer, ardından Kant’ın temel metinlerini kronolojik bir sırayla ve ayrıntılı bir analizle çözümlemeye koyuluyor.

Cassirer’in çalışması, Kant’ın öğretisinin her yönüyle sunduğu özel sorunlara dalmadan, ancak sistemin temel çizgilerini ve Kantçı düşünce yapısının en önemli ve belirgin ana doğrultularını göstermesiyle önemli.

  • Künye: Ernst Cassirer – Kant’ın Yaşamı ve Öğretisi, çeviren: Doğan Özlem, Notos Kitap, felsefe, 579 sayfa, 2017