2017 – Sayfa 59 – Dipnotski

İrfan Değirmenci – Bir Uyuyup Uyanalım (2017)

BİR UYUYUP UYANALIM, İrfan Değirmenci, İnkılap Kitabevi, roman, 496 sayfa

Yakın zamanda, referandumda “Hayır” diyeceğini açıkladığı için işinden çıkarılan İrfan Değirmenci’den baskıya maruz kalan, hor görülen, aşağılanan, fakat her şeye rağmen mücadelelerinden taviz vermeyen insanların yaşadıklarını anlattığı bir ilk roman. Kısmet Apartmanı’nda geçen hikâye, burada yaşayan Nergis, Poyraz, Mert, Yusuf, Meryem ve Belkıs gibi karakterlerin yaşadıkları üzerinden ilerliyor. Roman, mücadele ederek, birbirlerine sevgi ve umutla bağlanarak tüm ötekileştirmelere ve baskılara karşı mücadele eden karakterlerinin hüzünlü ama umut dolu dünyasını tasvir ediyor.

Alison Stone – Feminist Felsefeye Giriş (2017)

FEMİNİST FELSEFEYE GİRİŞ, Alison Stone, çeviren: Yonca Cingöz ve Bilge Tanrısever, Otonom Yayıncılık, feminizm, 344 sayfa

Hem feminist felsefe hem feminist teori hem de felsefe alanlarında düşünen ve çalışanlara hitap edecek önemli bir yapıt. Alison Stone cinsiyet, toplumsal cinsiyet, cinsellik, cinsel fark, özcülük, doğum ve feminizm gibi kavramlar bağlamında feminist bir felsefenin imkânlarını tartışırken Irigaray, de Beauvoir, Butler, Wittig, Braidotti gibi feminist düşünürlerin katkılarını da ortaya koyuyor. Aynı zamanda Arendt, Foucault, Freud ve Lacan gibi düşünürlerin feminist felsefeye etkilerini de gözler önüne seren Stone, okurunu bir yanı feminizme diğer yanı felsefeye açılan aldığı güncel bir tartışmaya davet ediyor.

Kolektif – Radikal Medya (2017)

RADİKAL MEDYA, Genéve Gil, John D. H. Downing ve Tamara Villareal Ford, çeviren: İnan Özdemir Taştan, Oğuzhan Taş ve Ülkü Doğanay, İmge Kitabevi, medya, 511 sayfa

Alternatif medya araçları, toplumsal dönüşüm yaratma amacıyla nasıl kullanılabilir? Üç yazarlı bu oylumlu kitap, konuya dair kapsamlı bir kuramsal arka plan eşliğinde radikal medya projelerinden belli başlı örnekler vererek bu konuda iyi bir perspektif sunuyor. Radikal medya günümüzde neden hayati öneme haiz sorusuna tatmin edici yanıtlar veren kitap, danstan grafitiye, videodan internete, sokak tiyatrosundan kültür parazitine, performans sanatından yeraltı tiyatroya, radikal medya araçlarının tarihsel niteliklerini gözler önüne seriyor. Siyasal, toplumsal ve kültürel muhalefet yapmanın zengin imkânlarını daha iyi kavramak isteyenlere.

Şule Özsoy Boyunsuz – Dünyada Başkanlık Sistemleri (2017)

DÜNYADA BAŞKANLIK SİSTEMLERİ, Şule Özsoy Boyunsuz, İmge Kitabevi, siyaset, 281 sayfa

16 Nisan 2017’de “Partili Cumhurbaşkanlığı”nın referanduma sunulacak olmasıyla birlikte, Başkanlık sistemi Türkiye’de de yoğun bir biçimde tartışılmaya başlandı. Şule Özsoy Boyunsuz da bu nitelikli incelemesinde, dünyadaki örnekleri otoriter rejim özelliğinden demokratik ve yarı demokratik rejim özelliğine uzanan bu sistemi, kapsamlı bir analize tabi tutuyor. Bu modelleri anayasal yapıları, başkanların yetkileri, kontrol-denge mekanizmaları ve demokrasiyle etkileşimleri bağlamında, ayrıca tarihsel ve sosyal koşullarıyla irdeleyen kitap, bizdeki sistem tartışmalarına önemli bir katkı sunacak mahiyette.

Elvan Uysal Bottoni – Yavru Gurme Rüya ve Deniz Büyülü Bostanda (2017)

YAVRU GURME RÜYA VE DENİZ BÜYÜLÜ BOSTANDA, Elvan Uysal Bottoni, resimleyen: Emine Bora, Yapı Kredi Yayınları, çocuk, 96 sayfa

Son zamanlarda dört bir tarafımızın betonlara kurban edilmesi, şehirleri gün geçtikçe daha yaşanmaz hale getirdi. Bu hikâyenin kahramanları da aynı dertten mustarip. Rüya ile Deniz’in en büyük hayali, kendi bostanlarına sahip olmaktır. Fakat kahramanlarımızın hem şehrin tam göbeğinde hem de bir apartmanda yaşadığı düşünülünce, bu imkânsız bir heves gibi görünür. Yılmayan Rüya ve Deniz, apartman bahçesine kendi bostanlarını yapar. Bu durum yalnızca onların değil, binada yaşayan tüm sakinlerin hayatını değiştirmeye başlar. Zira herkes toprakla ilişki kurmaya başlayacak ve bu ilişki de onlara emek vermek, sabretmek, mücadele etmek ve kararlı olmak gibi unuttukları değerleri hatırlatacaktır.

Hermann Hesse – Klein ve Wagner (2017)

KLEIN VE WAGNER, Hermann Hesse, çeviren: Kâmuran Şipal, Yapı Kredi Yayınları, roman, 92 sayfa

Hermann Hesse’den kısa fakat etkileyici bir roman. Banka memuru Friedrich Klein kırklı yaşlarında, saygın bir aile babasıdır. Günün birinde bu huzurlu hayat, affedilemez suçlarla sarsıntıya uğrar. Klein evrakta sahtecilik yaparak bir miktar parayı zimmetine geçirir ve İtalya’ya kaçar. Fakat kahramanımızın asıl sıkıntısı burada ortaya çıkmaya başlar. Zirâ aslında rüyalarındaki gibi güzel olan bu yeni hayatında Klein, cinnet getirip ailesini yok eden öğretmen Ernst Wagner’in hikâyesiyle fazlasıyla meşgul olmaya başlayacak, hatta bunu, Wagner’in işlediği suçta payı varmış gibi düşünecek denli abartacaktır. Kahramanımız bu olaydan parçalanmış bir kişilikle çıkabilecektir.

Emil Michel Cioran – Doğmuş Olmanın Sakıncası Üstüne (2017)

DOĞMUŞ OLMANIN SAKINCASI ÜSTÜNE, Emil Michel Cioran, çeviren: Kenan Sarıalioğlu, Metis Yayınları, felsefe, 200 sayfa

“Yaşamak, savaşı kaybetmektir!” demiş Emil Michel Cioran’ın uzun zamandır baskısı tükenen ve adeta karaborsaya düşmüş ‘Doğmuş Olmanın Sakıncaları Üstüne’, yeni baskısıyla nihayet raflarda! François Bott’un, kendisi için “Gezegenimizin en uygar yabanisidir,” dediği Cioran bu kitaptaki aforizmalarında, o kendine has ziyadesiyle karamsar ve kimi zaman nihilizme varan bakışıyla, ölüm korkusunun doğum anındaki endişenin geleceğe yansımasından başka bir şey olmadığını, bir yapıt için uğraşmanın beyhude olduğunu ve düşüncenin acımasız ve saldırgan oluşuyla hiçbir zaman masum olmadığını söylüyor.

Karl Marx – Fransız Üçlemesi (2016)

FRANSIZ ÜÇLEMESİ, Karl Marx, çeviren: Erkin Özalp, Yordam Kitap, siyaset, 495 sayfa

‘Fransız Üçlemesi’, Karl Marx’ın Fransa’daki sınıf mücadelelerini konu alan üç çalışmasından oluşuyor. Bunlar, Şubat 1848 Devrimi ve sonrasında yaşanan gelişmelerin çözümlendiği ‘Fransa’da Sınıf Mücadeleleri’ ile ‘Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire’i ve 1871 Paris Komünü deneyiminin analiz edildiği ‘Fransa’da İç Savaş’. Fransa’da işçi sınıfının cumhuriyetin ilan edilmesindeki hayati rolü, işçi sınıfının kapitalist düzen ve onun siyasal kurumları hakkındaki yanılsamaları, yenilgilerden çıkarılması gereken dersler ve Louis Bonaparte’ın hükümet darbesi yapmasını mümkün kılan koşullar ile burjuva cumhuriyetçilerinin politikalarının bundaki etkileri, bu yazılarda ele alınan kimi konular.

Karl Marx – Hayal Et (2017)

HAYAL ET, Karl Marx, çeviren: kolektif, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 672 sayfa

Karl Marx’ın devasa külliyatından seçme metinler barındıran, David McLellan’ın editörlüğünü yaptığı nitelikli bir çalışma. Kitabın dünya çapında en iyi Marx antolojisi olduğu, önemli otoriteler tarafından dillendirildi. Burada Marx’ın 1837-1844’yi kapsayan ilk yazılarından geç dönem politik metinlerine uzanan ve polemik, mektuplaşma, felsefe, bilim, din, politik-ekonomi, ahlak ve hukuk gibi zengin çeşitliliğe sahip yazılar yer alıyor. Kitap hem Marx’ın düşünce evrenini öğrenmek için birebir hem de kendisi hakkında derinlikli çalışmalar yapmak açısından iyi bir başlangıç olmaya aday.

Terry Eagleton – İyimser Olmayan Umut (2007)

İYİMSER OLMAYAN UMUT, Terry Eagleton, çeviren: Emine Ayhan, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 192 sayfa

Marksist edebiyat eleştirmeni Terry Eagleton elimizdeki kitabında, umut fikrini politik, felsefi ve teolojik içerimleriyle tartışmaya açıyor. Umudun, tuhaf bir şekilde çağımızda ihmal edilmiş bir kavram olduğunu düşünen Eagleton, kendine has esprili üslubuyla edebiyattan felsefeye uzanan bir bakışla bu konuyu irdeliyor. Umut kavramının hak ettiği şekilde ele alınmamasına neden olarak, ondan bahsetmeye yeltenenlerin, kendilerini, Ernest Bloch’un abidevi eseri Umut İlkesi’nin altında ezilmeye mahkûm hissetmeleri olduğunu düşünen Eagleton, kitabında söz konusu eseri de tartışıyor.