Etiket: 2021

Abraham P. Buunk ve Mark Van Vugt – Sosyal Psikolojiyi Uygulama (2021)

Sosyal psikolojik kuramlar ve bunların pratik kullanımları üzerine harika bir çalışma.

Abraham Buunk ve Mark Van Vugt’un çalışması, PATH adını verdikleri özgün bir yöntemi tanıtmasıyla bilhassa dikkat çekiyor.

Sosyal psikoloji okuyan herkesin edinmesi gereken kitap, sosyal problemlerin çözümünde basit olduğu kadar sistematik ve basamaklandırılmış bir yöntemi öneriyor.

Bu yöntem ise, suçla mücadele, önyargıların azaltılması, takım performansını arttırma, çevre bilinci uyandırma gibi sosyal konularda müdahale programlarının hazırlanmasında Sosyal Psikoloji kuramlarından yola çıkarak olumlu çıktılar elde ediyor.

Öğrenciler, bu kitabı izleyerek sosyal bir problemi tanımlama, kurama dayalı analiz yapma, açıklayıcı modeller geliştirme ve bu modelleri sınamak amacıyla bir araştırma projesini yürütme gibi nitelikler kazanabilecek.

Kitap ayrıca, gerçek hayattan vaka çalışmaları, bölüm sonlarında alıştırmalar, önde gelen sosyal psikologlarla yapılan görüşmeler, daha ileri okumalar için öneriler ve Sosyal Psikoloji belli başlı kuram ve olgularına yönelik bir sözlük de barındırıyor.

  • Künye: Abraham P. Buunk ve Mark Van Vugt – Sosyal Psikolojiyi Uygulama, çeviren: Meltem Güler, İmge Kitabevi, psikoloji, 252 sayfa, 2021

Sargun A. Tont – Odunluk Günlükleri (2021)

‘Odunluk Günlükleri’, doğa tarihi ve edebiyatı üzerine aydınlatıcı bir çalışma.

Türkiye’de oşinografi alanında önemli çalışmalara imza atmış Sargun Tont, okurunu evrim tarihinde keyifli bir yolculuğa çıkarıyor.

Tont’un bir söyleşi dışında ilk kez görücüye çıkan yazılarından oluşan kitabın içinde bol bol Thoreau, Humboldt, Wordsworth ve elbette Darwin yer alıyor.

Kitap aynı zamanda yazarın kendi yaşam öyküsüne de ışık tutuyor.

  • Künye: Sargun A. Tont – Odunluk Günlükleri: Darwin ve Doğa Üzerine Yeni Denemeler, Kor Kitap, bilim, 64 sayfa, 2021

Hasan Aksakal – Dünyayı Yeniden Büyülemek (2021)

Alman, İngiliz, Fransız, İskoç, İtalyan, Polonya ve Rus romantiklerini buluşturan özenli bir çalışma.

Hasan Aksakal, büyüsü bozulmuş bir dünyayı yeniden büyülemeye çalışmış romantikleri ve Batı tarihinde çarpıcı izler bırakmış Romantik Devrimi derinlemesine inceliyor.

Çalışma, Novalis, Friedrich Schlegel, Caspar David Friedrich, Friedrich Hölderlin gibi Alman Romantizminin temsilcileriyle William Blake, William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, Lord Byron, Percy Shelley gibi İngiliz; Chateaubriand, Eugéne Delacroix, Victor Hugo ve Gérard de Nerval gibi Fransız Romantikleri bir araya getiriyor. Bir yandan da Walter Scott üzerinden İskoç Romantizmine, Ugo Foscolo aracılığıyla İtalyan Romantizmine, Adam Mickiewicz etrafında Polonya Romantizmine ve Aleksandr Puşkin’in şekillendirdiği Rus Romantizmine yeni kapılar aralıyor.

‘Dünyayı Yeniden Büyülemek’, 1789-1848 arası Avrupa entelektüel tarihine dair hem kültürlerarası, hem disiplinlerarası yaklaşımlar sunmasıyla dikkat çeken, aynı zamanda konu hakkında ilginç bilgiler barındıran sağlam bir çalışma.

  • Künye: Hasan Aksakal – Dünyayı Yeniden Büyülemek: Avrupa Romantizminden Portreler, Beyoğlu Kitabevi, inceleme, 236 sayfa, 2021

Edhem Eldem – V. Murad’ın Oğlu Selahaddin Efendi’nin Evrak ve Yazıları, 2. Cilt (2021)

Daha önce burada, V. Murad’ın oğlu Selahaddin Efendi’nin evrak ve yazılarının ilk cildine yer verilmişti.

Uzun bir tecrit hayatı yaşamış Selahaddin Efendi, zamanının önemli bir kısmını anı, düşünce ve duygularını kaleme almaya ayırmıştı.

‘Sada-yı Mahpus’ (Hapisteki Ses) adı altında topladığı yazı ve kayıtlarına ilaveten birkaç yıllık günlüklerini kapsayan bu yazılar, son dönem Osmanlı tarihinin en ilginç ve özgün kaynaklarından birini oluşturur.

Dizinin ikinci cildinde ise, ‘Sada-yı Mahpus’ defterlerinin yedincisinin ikinci yarısını oluşturan, Selahaddin Efendi’nin ‘Mukayyet’ adını verdiği anı ve belgeler ele alınıyor.

Genç şehzade burada, kâh elinde kalmış olan bazı orijinal mektup ve yazıları deftere yapıştırıp yorumlamış, kâh bazı belgelerin metnini kendi yazarak aktarmış.

Bu kaynak çalışması, Selahaddin Efendi’nin eğitimi ve hocaları, babasıyla ve hane halkıyla ilişkileri ve adeta hapishaneye dönüşen saraydaki günlük yaşam ve düzen hakkında eşsiz bilgiler sunmasıyla dikkat çekiyor.

Eldem’in bu malzemeyi tanıtıp incelediği giriş yazısıyla birlikte, ‘V. Murad’ın Oğlu Selahaddin Efendi’nin Evrak ve Yazıları’nın ikinci cildindeki belge ve metinler, V. Murad’ın ailesi ve hane halkının yaşamına ışık tuttuğu gibi, hanedan, saray ve harem düzeninin incelenip tartışılmasına imkân veriyor.

  • Künye: Edhem Eldem – V. Murad’ın Oğlu Selahaddin Efendi’nin Evrak ve Yazıları, 2. Cilt: Hatırat ve Belgeler (Mukayyet), İş Kültür Yayınları, tarih, 220 sayfa, 2021

Vahap Candan – Köy Yapı Sanatı Sözlüğü (2021)

Köy mimari kültürü üzerine güzel bir çalışma.

Vahap Candan’ın beş yılı bulan çalışmalarının ürünü olan ‘Köy Yapı Sanatı Sözlüğü’, köylünün zengin mimari mirasını gözler önüne seriyor.

Köy halkının başta barınma olmak üzere çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak üzere yaptıkları yapıları “köy yapı sanatı” olarak kavramsallaştırabiliriz.

Ev dışında; konukevi, samanlık, ahır, ayakyolu, fırın, köy mescidi, köy çeşmesi, namazgâh, ziyaret makamları, cemevi, çoban çeşmesi, sarnıç, mahzen, kahvehane, değirmen, köyodası, köprü/geçek, su bentleri, kuyu, kümes, ağıl, birken (ambar) gibi yapılar da “köy yapı sanatı” alanı içine girer.

Bu çalışma da, köy yapı sanatının bütün bu zenginliğini gözler önüne sermesiyle, özellikle yerel mimari alanında çalışanlar için çok önemli bir kaynak olmaya aday.

  • Künye: Vahap Candan – Köy Yapı Sanatı Sözlüğü, Nobel Yayınları, mimari, 124 sayfa, 2021

Kolektif – Yaralı Hafıza (2021)

“

“Oğlumun mahallede oynadığı, birlikte koştuğu çocuklara rastlıyorum bazen. (…) Berkin’i de böyle hayal etmek istiyorum, edemiyorum. Büyüdüğünde yüzünün alacağı şekli gözümde canlandıramıyorum. Hayalimde bile büyümüyor. Çocuk olarak kaldı o. (…) Oğlum öldürülmeseydi bugün nasıl bir hayatımız olurdu merak ediyorum ve bunu hiç bilemeyeceğim. Geleceği kaybettim.” –Gülsüm Elvan

‘Yaralı Hafıza’, kayıp yakınlarının çarpıcı, iç acıtıcı tanıklıklarına yer veriyor.

Gökçer Tahincioğlu’nun derlediği kitapta,

  • Mehtap Ceyran, Gezi protestolarında 15 yaşında öldürülen Berkin Elvan’ın annesini ziyaretini,
  • Pınar Öğünç, Muş’un Vartinis köyünde anne babası ve yedi kardeşi eve hapsedilerek yakılmış Aysel Öğüt’le konuşmalarını.
  • Sevilay Çelenk, Silopi’de 6 ve 7 yaşında öldürülen iki çocuğun babasıyla mektuplaşmalarında konuştuklarını ve konuşamadıklarını,
  • Özlem Akcan, Liceli Şiyar Kaymaz’ın sağ kurtulduğu katliamla ilgili adalet mücadelesini,
  • Sibel Oral, 2006’da Diyarbakır’da gaz fişeğiyle vurularak yaşamını kaybeden iki çocuğun ailesiyle buluşmalarını,
  • Mehveş Evin, Dargeçit’te “kaybedilen” yakınlarının önce haberini, sonra mezarlarını ve adaleti arayan aileleri,
  • Hanife Kardelen Işık, 12 Eylül davasını,
  • Ve Pelin Buzluk da, Hrant Dink’in katledilmesinin hafızadaki izini anlatı

‘Yaralı Hafıza’, yakın tarihteki katliamların, cinayetlerin, kayıpların hafızadaki izini sürerken, o hafızanın, adalet talebinin bir kaynağı olması gerektiğini bize bir kez daha hatırlatıyor.

  • Künye: Kolektif – Yaralı Hafıza: Kayıpları ve Kıyımları Hatırlamak, derleyen: Gökçer Tahincioğlu, İletişim Yayınları, anlatı, 192 sayfa, 2021

David Adams Leeming ve Jake Page – Tanrı Mitleri (2021)

Tanrıların mitolojideki heyecan dolu serüveni üzerine derli toplu bir kitap.

David Adams Leeming ve Jake Page, kimisi bugün de bilinen, kimisi tarihin tozlu sayfalarında unutulmuş ilahları buluşturuyor.

İnsan cinselliğinin ilk güçlü simgesi Zeus, mitolojinin en oyuncu tanrısı Loki, Afrikalı muzip örümcek tanrı Anansi, insanlarla alay etmeyi seven Krişna-Vişnu gibi pek çok tanrının karşımıza çıktığı çalışma, ataerkilliğin panteonları ele geçirip eril gücü yüceltmeye başladığı dönemlerden, semavi dinlerin kutsallığına uzanan, yüzlerce yıllık bir ilerleyişi hikâye ediyor.

  • Künye: David Adams Leeming ve Jake Page – Tanrı Mitleri, çeviren: Berna Asuman Uzun, Say Yayınları, mitoloji, 224 sayfa, 2021

Bridget Boland ve Maureen Boland – Bahçıvanlar İçin Kocakarı İlmi (2021)

İyi bahçıvanlar, örneğin tohumları ay büyürken ekmenin iyi fikir olduğunu bilir.

Bizim gibi bilmeyenler ise, bu kitaptan öğrenir.

Bridget Boland ve Maureen Boland, bahçıvanlıkla ilgili nesilden nesile aktarılan enteresan bilgileri bize ulaştırıyor.

Gülün yakınına dikilen sarımsak yeşil sinekleri kaçırır, bira mayası bitkileri coşturur, fasulyenin dibine saç koyarsanız bazı menfur yaratıkları kaçırabilirsiniz, naftalin topları meyve ağaçlarına dadanan zararlılara birebirdir…

Bu ve buna benzer pek çok ilgi çekici bilgiler barındıran kitap, bilimsel olmaktan ziyade daha çok kulaktan kulağa, nesilden nesile aktarılan kadim bilgilerin eğlenceli bir derlemesi olarak okunabilir.

Burada anlatılan, Antik Yunan’dan bugüne uzanan, eş dost, komşu bahçıvanlardan, modern kitaplardan harmanlanan, hafif batıl inanışlarla karışık belirli bilimsel temelleri olan kocakarı ilmi, içimizdeki bahçıvanı coşturacak türden.

Künye: Bridget Boland ve Maureen Boland – Bahçıvanlar İçin Kocakarı İlmi: Bahçıvanın Büyüsü, çeviren: Çiçek Öztek, Alef Yayınları, hobi, 128 sayfa, 2021

Thomas R. Martin – Perikles (2021)

Perikles, Atina’nın altın çağını yaşadığı dönemde imparatorluk yaptı.

Thomas Martin, bugün de hayranlıkla gezilen Parthenon’u yaptırmış Perikles ve yaşadığı dönem üzerine kapsamlı bir biyografiyle karşımızda.

Perikles (MÖ 490’ların ortaları – 429), gücünün, refahının ve etkisinin zirvede olduğu altın çağında Atina’yı yöneten kişidir.

Pers Savaşları ile Peloponnesos Savaşları arasındaki bu dönemde kentinin, bilim, felsefe, heykelcilik, mimarlık ve tiyatro başta olmak üzere, coğrafyada ve zamanda çok uzak mesafelere ulaşacak kültürel gelişmelerin merkezi olmasını sağladı.

Bu çalışma da, şehrinin ikinci sınıf uluslararası konumunu değiştirip bölgenin en zengin ve kuvvetli devleti haline gelmesini sağlamış bu sıra dışı figürün hayatına ve zamanına yakından bakmak için çok iyi fırsat.

  • Künye: Thomas R. Martin – Perikles, çeviren: Ülke Evrim Uysal, İş Kültür Yayınları, biyografi, 288 sayfa, 2021

Murray McCain ve John Alcorn – Kitap! (2021)

Bir kitap, gerçekten ve tam olarak nedir?

Murray McCain’in yazıp John Alcorn’un çizdiği bu klasik yapıt, cildinden mürekkebine, yazı karakterinden noktalama işaretlerine kitapla ilgili her şeyi açıklıyor.

Yazarlar, kitabın gerçekten ne olduğunu ve içeriğinde neler yer aldığını bulmak üzere yola çıkmış ve ortaya bu güzel çalışma çıkmış.

İlk olarak 1962’de yayımlanan ve kısa sürede çok sevilerek klasik çocuk kitapları arasında gösterilen ‘Kitap!’, hiçbir dijital teknik kullanılmadan, tamamen elle çizilip renklendirilmiş büyüleyici resimleri ve yaratıcı tipografisiyle tam bir görsel şölen.

  • Künye: Murray McCain ve John Alcorn – Kitap!, çeviren: Itır Arda, Koç Üniversitesi Yayınları, inceleme, 56 sayfa, 2021