dipnotski

Kimberly Hart – Modernliği Dokumak (2011)

MODERNLİĞİ DOKUMAK, Kimberly Hart, çeviren: Elçin Gen, Koç Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 217 sayfa

‘Modernliği Dokumak’, Kimberly Hart’ın, Batı Anadolu’nun Yuntdağ bölgesindeki Örselli köyünde 1998-2008 arasında yürüttüğü etnografik araştırmalara dayanıyor. Bir halı dokuma kooperatifinin bulunduğu köyde gözlemlerde bulunan Hart, kırsal yörede geleneklerin ve modernliğin nasıl üretildiği, kalkınma projelerinin toplumsal dönüşümdeki rolleri, akrabalık ilişkileri, toplumsal iktidar ve sosyo-ekonomik farklılıkların dini faaliyetleri nasıl etkilediği gibi konuları irdeliyor. Anadolu’nun kırsalının gündelik yaşamı konusundaki saptamalarıyla dikkat çeken kitap, bilhassa sosyoloji ve antropoloji alanlarında çalışanlar için iyi bir kaynak.

Jürgen Schmieder – Yalan Söylemeyeceksin (2011)

YALAN SÖYLEMEYECEKSİN, Jürgen Schmieder, çeviren: Murat Özbank, Derin Kitap, roman, 330 sayfa

Jürgen Schmieder ‘Yalan Söylemeyeceksin’de, Eski Ahit’teki on emirden biriyle kendini sınavdan geçiriyor. Schmieder, Paskalya’dan önce aldığı bir kararla, yılın ibadeti olarak kırk gün boyunca yalan söylemeyecek, ayrıca bu süre zarfında gün gün aldığı notları kitap haline getirecektir. İnsanın günde ortalama 200 defa yalan söylediğini belirten Schmieder için bu, göründüğünden daha zordur. Zira o, on ikinci güne gelene kadar bir defa dayak yiyecek, eşini büyük bir bunalıma sürükleyecek ve yüklü miktarda bir para cezası ödeyecektir. Schmieder’in romanı, açık ve dürüst olmanın bedelinin ne olduğu konusunda fikir vermesiyle ilgi çekici.

Selim İleri – Yağmur Akşamları (2011)

YAĞMUR AKŞAMLARI, Selim İleri, Everest Yayınları, öykü, 151 sayfa

‘Yağmur Akşamları’, Türkiye edebiyatının üretken kalemlerinden Selim İleri’nin sekiz öyküsünü bir araya getiriyor. İleri burada yalnızlığı, yazmayı, geçip giden günleri, hüznü ve arkadaşlığı anlatıyor. Yazar kitapta yer alan ‘Son Sayı’ isimli öyküsünde de, yalnızca on beş sayı çıkabilmiş bir öykü dergisi üzerinden yazma edimini sorguluyor. Anlatıcı, bir arkadaşının çıkardığı öykü dergisinin son sayısını yayımlayacağını öğrenir. Bu trajik bilgiyle çerçevelenen öykü, anlatıcının kendi hayatına ve yazmayla kurduğu ilişkiye dair düşünceleri üzerinden ilerler. Leyla Erbil ve Tezer Özlü de, öykünün konukları olarak okuyucunun karşısına çıkıyor.

Bertolt Brecht – Bertolt Brecht’ten Öyküler (2011)

BERTOLT BRECHT’TEN ÖYKÜLER, çeviren: İlhami Hakverdioğlu, Hayal Yayınları, öykü, 87 sayfa

Epik tiyatronun kurucusu, şair ve oyun yazarı Bertolt Brecht, aynı zamanda öyküleriyle de dikkat çeken bir isim. İşte elimizdeki kitap, Brecht’in kısa öykülerinin yanı sıra, kıssadan hisselerini ve masallarını okurlara sunuyor. Para kazanma hırsıyla çakala dönüşen bir tüccar, otuz yaşından sonra kör olan bir adamın yaşadıkları, kibirli bir gencin mütevazı olmayı öğrenmesi, savaş yıllarında Rus askerine yardım eden köylü kadın, kral ve hizmetçisi arasındaki iktidar savaşı, düşünür Kreuner’in zorbalıkla mücadelesi, kendi hizmetinde çalışan doktorun onurunu sınayan halife ve bir çiftin sadakat sınavı buradaki öykülerden bazılarının konusu.

John Twelve Hawks – Tabula (2011)

TABULA, John Twelve Hawks, çeviren: Sıla Okur, Doğan Kitap, roman, 292 sayfa

John Twelve Hawks, kısa süre önce yayımlanan ‘Dördüncü Âlem’ üçlemesinin ilki romanı olan ‘Yolcu’yla hatırlanacaktır. Yazar bu romanında, gündelik hayatın altında sürüp giden ezeli bir mücadeleyi, çekişmenin taraflarını oluşturan Biraderler, Yolcular ve Soytarılar üzerinden anlatmıştı. Hawks, bu romanın devamı olan elimizdeki eserinde de, modern bir Habil ve Kabil hikâyesi kaleme getiriyor. Adı Tabula olan yapı, dünyayı büyük bir hapishaneye çevirmiştir. Buradaki Michael ve Gabriel Corrigan kardeşler de, birbirlerinin sonunu getirebilecek bir savaşa tutuşmuştur. İki kardeş arasındaki amansız mücadele, dünyanın kaderini de belirleyecektir.

Martin Gilbert – Winston Churchill (2011)

CHURCHILL, Martin Gilbert, çeviren: Süha Sertabiboğlu, İş Kültür Yayınları, biyografi, 1163 sayfa

Ünlü tarihçi Martin Gilbert bu kitabında, İngiliz devlet adamı Winston Churchill’i hem kişisel hem de siyasî yönleriyle anlatıyor. Şu ana kadar birçok araştırmaya konu olan Churchill’in yaşamının tam bir resmini sunuyor diyebileceğimiz kitap, Churchill’e dair varolan birçok yanlış algılama ve inancın aksine, onun düşüncelerini, eylemlerini, başarılarını ve inandıklarını esas alarak, dengeli bir değerlendirme ortaya koyuyor. Gilbert kitabı için, Churchill’in kişisel arşivinden, eşi Clementine’in koleksiyonundan, devlet arşivlerinden, onunla yakın temasta bulunan kişilerin anlatımlarından ve Churchill’in ailesinin anılarından yararlanmış.

Davut Erkan (haz.) Eğinli Said Paşa’nın Hatıratı, 1-2 (2011)

EĞİNLİ SAİD PAŞA’NIN HÂTIRÂTI 1-2, hazırlayan: Davut Erkan, Bengi Yayınları, anı, 592 sayfa

Eğinli, Büyük ve İngiliz lakaplarıyla anılan Said Paşa, II. Abdülhamid’in ilk Mâbeyn ferikiydi. Kısa süre sonra Mâbeyn müşirliği, Bahriye nâzırlığı ve devamında Ankara, Kastamonu, Halep ve Konya valiliklerinde bulunan Said Paşa, Maraş’ın Zeytun kazasındaki Ermeni olayının teftişi için de görevlendirilmişti. Üç bölümden oluşan bu kitap, Said Paşa’nın anıları yoluyla II. Abdülhamid’in saltanat yıllarını aydınlattığı kadar, Zaytun’daki Ermeni olayı konusunda önemli bir tanıklık sunuyor. Said Paşa’nın hayatıyla başlayan kitap, ardından o dönemdeki Ermeni olayına ve Paşa’nın bizzat kaleme aldığı iki defterden oluşan anılarına yer veriyor.

Michael Lebowitz – Sosyalist Alternatif (2011)

SOSYALİST ALTERNATİF, Michael Lebowitz, çeviren: Etkin Bilen Eratalay, Yordam Kitap, siyaset, 176 sayfa

Önde gelen Marksist iktisatçılardan Michael Lebowitz ‘Sosyalist Alternatif’te, Venezüella’da yaşanan devrimi destekleyip bu süreci sosyalist kuram açısından inceliyor. Kitabında, 21. yüzyıl sosyalizminin nasıl bir sosyalizm olması gerektiğini tartışan Lebowitz, son dönemlerin en dikkat çekici dönüşümlerinin yaşandığı Venezüella ile Sovyet ve Çin deneyimlerini eleştirel bir bakışla karşılaştırıyor. Yazar buradan hareketle, kapitalizmin emperyalist ve barbar dayatmalarına karşı, niceliksel gelişmeye değil insani potansiyelin eksiksiz gelişimine odaklanan bir alternatif olarak sosyalizmin nasıl yeniden kurgulanabileceğini ele alıyor.

John Brockman (ed.) – Kanıtı Olmayan Gerçekler (2007)

KANITI OLMAYAN GERÇEKLER, editör: John Brockman, çeviren: Duygu Akın, NTV Yayınları, bilim, 258 sayfa

‘Kanıtı Olmayan Gerçekler’, kitabın editörü, aynı zamanda da bilim yazarı John Brockman’ın, önde gelen bilim insanlarına sorduğu “Kanıtlayamazsanız bile doğru olduğuna inandığınız şey nedir?” sorusuna verilen cevaplarla oluştu. Bu sorulara verilen cevapların içinde, daha çok bu bilim insanlarının uzmanı oldukları teknik-teorik alanlar değil, sıradan insanların da kafasını yoran, gündelik hayatta karşımıza çıkan konular da bulunuyor. Kitap, bilimin önseziler, tahminler, hipotezler ile şiirsel ve hatta estetik düşüncelerle olan ilgisine dair iyi bir okuma sunuyor.

Mutlu Binark, İshak Kocabıyık ve Gani Çulha – Zaman ve Uzam İçinde Haydarpaşa Garı (2007)

ZAMAN VE UZAM İÇİNDE HAYDARPAŞA GARI, Mutlu Binark, İshak Kocabıyık ve Gani Çulha, Ankara Mülkiyeliler Birliği Yayınları, mimari, 120 sayfa

‘Zaman ve Uzam İçinde Haydarpaşa Garı’, garın farklı hizmet birimlerindeki demiryolu çalışanları, ana hat ve banliyö trenlerini kullanan yolcuları ve gar alanında çalışan garson, büfeci, taksici, berber gibi diğer işgücüyle yapılmış görüşmelerden oluşuyor. Bölgeyi belgeleyen siyah-beyaz fotoğrafların da bulunduğu kitap, yakın zamanda “Kentsel Dönüşüm” projesiyle tehdit edilmeye başlanan bu bölgeye dair önemli bir tanıklık. Türkiye’de simgesel değere sahip mekânlardan biri olan Haydarpaşa garı, barındırdığı öykülerle de ilgiye değer. Kitap, aktardığı bu öyküler eşliğinde, demiryolunun toplumsal hafızadaki yerini de hatırlatıyor.