Kopernik’in, dünyanın evrenin merkezinde olmadığını öne süren 16. yüzyıldaki çalışmalarıyla başlayan ve 17. yüzyılın başında bir teleskop kullanarak dünyanın güneşin etrafında dolanan bir gezegen olduğunu kanıtlayan Galileo’nun ardından hız kazanan bilimin büyüleyici öyküsü.
Bilim tarihinden kişisel dram ve başarıların bir dökümü.
Bilim tarihçisi ve biyografi yazarı Janet Browne bu kitabında, şimdiye kadar yazılmış en büyük bilimsel kitaplardan olan Charles Darwin’in ‘Türlerin Kökeni’nin öyküsünü anlatıyor ve onun günümüzdeki önemini açıklıyor.
Browne, kitabın 1859 yılında yayınlanmasının ardından tüm dünyayı nasıl şoka uğrattığını, beraberinde ne tür düşünsel, toplumsal ve dinsel dönüşümler yarattığını anlatıyor.
Browne çalışmasında, kitabın başlangıç aşamalarını, Darwin’in türlerle ilgili teorisini, kitabın yayınlanmasını, kitap yayınlandıktan sonraki Viktoryen dönemde kopan tartışmaları ve nihayet ‘Türlerin Kökeni’nin günümüz dünyasına nasıl bir miras bıraktığına kafa yoruyor.
Beyin okumayı nasıl öğrendi?
Bilişsel sinirbilimci ve çocuk gelişimci Maryanne Wolf ‘Proust ve Mürekkepbalığı’nda, okuyan beynin kapsamlı bir tarihini sunuyor.
Kitapta,
Yazının icadından günümüze, okuyan beynin sağlam bir tarihini okumak isteyenlere önerilir.
Zeki Tez, ‘Fiziğin Kültürel Tarihi’nde, ağırlıklı olarak modern çağ öncesi fiziğinin kültürel tarihini veriyor.
Daha önce de ‘Matematiğin Kültürel Tarihi’ ve ‘Mekanik Oyuncaklar Tarihi’ gibi aydınlatıcı çalışmalarıyla hatırlanacak Tez’in kitabında, Eskiçağ’dan günümüze fiziğin nasıl bir gelişme kaydettiği, keşifler ve buluşların bu bilimin gelişmesine ne gibi katkılarda bulunduğu ve bu alana yıllarını vermiş bilim insanlarının yaşam öyküleri yer alıyor.
Tüm bu gelişmeleri, bilim tarihindeki önemli sıçramalar eşliğinde aktaran kitap, lise dönemlerinde kimi öğrencilerin korkulu rüyası olan fiziğin kültürel ve sosyal tarihini anlaşılabilir bir dille vermesiyle öne çıkıyor.
Charles Darwin’i de derinden etkilemiş Alman doğa bilimci ve kâşif Alexander von Humboldt için kapsamlı, zengin bir biyografi.
Kitapta,
Charles Darwin, Thomas Jefferson, Simon Bolivar, Henry David Thoreau ve John Muir gibi isimlerin von Humbolt’tan nasıl etkilendiklerinin de irdelendiği kitapta, von Humbolt’un Amerika, Venezuela ve Rusya seyahatlerine ait haritalar da bulunuyor.
Kitap, böylesi büyük bir bilim insanının hayatına daha yakından bakmak, ayrıca kendisinin çığır açan bilimsel çalışmalarına vakıf olmak açısından kaçırılmayacak bir fırsat.
Doğadan koparak bambaşka bir dünya kuran insanoğlu, Morris’e göre maymundan türemiş değil.
Zira kendisi, insanın tamı tamına maymun olduğunu savunuyor.
Kitap, evrime keyifli bir çerçeveden bakmak isteyen okur için, çıplak maymunun seks, yavru yetiştirme, baslenme, güvenlik ve savaşma gibi davranışlarını irdeliyor.
Şu yaz rehavetinde ağır kitaplar okumak pek cazip görünmüyor.
Hele konu, evren, uzay, galaksiler gibi bize bayağı uzak bir yerlerde geçiyorsa.
Kitap, tam da bu ihtiyaca hitap ediyor.
Uzay, zaman, karadelik, paralel evrenler, atom, yıldızlar, gezegenler, mikro ve makro evren…
Evrenin çizgili hikâyesi.
Milan Kundera’nın edebiyatta yaptığını fizik alanında yapma girişimi.
Wilczek kütlenin kökeninden başlayarak simetri, görelilik kuramı, kuarklar, kütleçekim ve kara deliklere kadar evrenin ne olduğuna dair sorularımıza yanıt veriyor.
Hem de fizik tarihinde şimdiden yerini almış CERN deneylerinden de yararlanarak.
Wilczek’in 2004 Nobel Fizik Ödülü kazandığını da belirtelim.
Desmond Morris, 1959 yılında Londra Hayvanat Bahçesi müdürü olarak çalışmaya başlamış ve bu görevini sekiz yıl boyunca sürdürmüştü.
Ayrıca, muhtelif kitap ve makalelerinden de hatırlanacağı gibi, kendisi insan ve hayvan davranışları üzerine uzun yıllar çalışmış isimlerden.
İşte Morris’in ‘İnsanat Bahçesi’, insanın kent hayatına geçişinin tarihini, deneme tadındaki metinleriyle anlatıyor.
Morris, kafeslere hapsedilmiş hayvanlarla, kendi iradesiyle beton yığınlarına gömülmüş insanoğlunu karşılaştırıyor ve bu karşılaştırmanın sonucunda da, kendini bile isteye kalabalık şehirlere hapsetmiş çağdaş insanın, yüzyılları bulan mahpusluğunun nasıl aşılabileğine kafa yoruyor.
Cengiz Yalçın, ‘Evren ve Yaratılış: Kozmik Kodlama’ isimli bu çalışmasında, evren ve yaratılışın tarihsel gelişimini izliyor.
Yalçın’ın kitabı bunun yanı sıra, dinlerin konuya bakışını din-bilim çatışması üzerinden anlatmasıyla da ilgi çekiyor.
Kitapta,
Yalçın, oldukça anlaşılabilir bir dille, evreni ve yaratılışı anlatıyor, bunu yaparken de konuya odaklanan çok sayıda kaynaktan da besleniyor.
Dipnotski 