Blaise Pascal – Düşünceler (2017)

Blaise Pascal’ın matematik, geometri ve fizik alanlarına önemli katkıları oldu.

Fakat düşünür halen en büyük ününü, kendine has düşünme sistemi ortaya koyduğu ‘Düşünceler’ adlı, genç yaşındaki ölümünden sonra yayımlanmış bu kitaba borçlu.

Bireyi sadece akılla değil, ruh, iç görü ve sezgilerin bir bütünü olarak ele alan Pascal burada, daha çok yoğun bir duyguyla Hıristiyanlığa odaklandığı, modern çağda pek karşılığı bulunmayan düşüncelerini okurla paylaşıyor.

Son olarak şunu da belirtmekte fayda var:

‘Düşünceler’in daha önceki Türkçe çevirileri ya eksik ya yetersizdi ya da artık ihtiyaca cevap vermeyecek kadar eskiydi.

Bu yeni çeviri ise, ‘Düşünceler’i tam metin olarak sunmasıyla önemli bir eksikliği telafi ediyor diyebiliriz.

  • Künye: Blaise Pascal – Düşünceler, çeviren: Devrim Çetinkasap, İş Kültür Yayınları, felsefe, 536 sayfa

Rıza Yıldırım – Aleviliğin Doğuşu: Kızılbaş Sufiliğinin Toplumsal ve Siyasal Temelleri 1300-1501 (2017)

Alevi tarihi ve Aleviliğin inanç yapısı, ritüelleri ve toplumsal örgütlenmesi konularında pek çok çalışmaya imza atmış Rıza Yıldırım’dan, Kızılbaş-Aleviliğin doğuşuna dair önemli bir inceleme.

Kitap bir yönüyle 15. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı düzeninden dışlanmaya başlayan Türkmenlerin ve onlara katılan az sayıdaki Kürt aşiretinin hikâyesi, diğer yönüyle de Osmanlı rejimiyle özdeşleşerek daralan ve katılaşan Sünni pratiğe karşı Hz. Ali ve Ehl-i Beyt merkezli muhalif bir İslam yorumunun alternatif bir dindarlık modeli olarak ortaya çıkışının hikâyesi olarak okunmalı.

Kitap özellikle, Osmanlı-Safevi siyasal rekabeti ve bu bağlamda Kızılbaş sufiliğinin ortaya çıkış ve yükselişinin toplumsal ve siyasal dinamikleri hakkında aydınlanmak için çok iyi bir fırsat sunuyor demeliyiz.

  • Künye: Rıza Yıldırım – Aleviliğin Doğuşu: Kızılbaş Sufiliğinin Toplumsal ve Siyasal Temelleri 1300-1501, çeviren: Barış Yıldırım, İletişim Yayınları, din, 400 sayfa

Dominique Sourdel – Arapların Tarihi (2017)

Profesör Dominique Sourdel, bizde 2008’de yayımlanan ‘İslam’ adlı bir rehber kitabın da yazarı.

Sourdel söz konusu çalışmasında, konuya, Kuran’ın ve İslam yasasının kurucu prensiplerinden İslam dünyasında entelektüel ve sanatsal faaliyetlere uzanan geniş bir pencereden bakmıştı.

Yazar şimdi de, başlangıcından bugüne Arap tarihini irdelediği elimizdeki kitabıyla karşımızda.

Sourdel burada, Araplar hakkında daha önce yayımlanmış kimi çalışmalarda sıklıkla ortaya konan sınırlara ve kalıplara bakmadan, bu kadim ve ilginç coğrafyayı bütünlüklü bir bakışla bir uçtan diğer uca kat ediyor.

Yazar, birinci binyıldan Arap Rönesansı’na ve ardından bugünkü verili duruma uzanarak, bölgede yaşananların kapsamlı bir dökümünü sunuyor.

  • Künye: Dominique Sourdel – Arapların Tarihi, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, tarih, 129 sayfa

Dominique Sourdel – İslam (2008)

Paris-Sorbonne Üniversitesi’nde profesör olan Dominique Sourdel, elimizdeki kitabında, Kuran’ın ve İslam yasasının kurucu prensiplerine odaklanıyor.

Muhammed ve Kuran; 19. yüzyıla kadar Müslüman dünyası; İslam yasası; mezhep hareketleri; sufilik ve felsefe; İslam dünyasında entelektüel ve sanatsal faaliyetler ve modern İslam, Sourdel’nin bu rehber kitabında ele aldığı konulardan birkaçı.

Sourdel bu konuları işlerken, gerek İslam dünyasında gerekse de Batı’da İslamiyet’e dair kalıplaşmış bazı fikir, önyargı ve klişeleri sorgulamayı da ihmal etmiyor.

Kitapta ayrıca, İslam uygarlığını biçimlendiren felsefi, sanatsal ve toplumsal dinamikler de değerlendiriliyor.

  • Künye: Dominique Sourdel – İslam, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, din, 128 sayfa

Osman Tiftikçi – 1960’lardan Günümüze Türkiye’de İslami Hareket (2014)

Resmi İslam’dan, Cemaat İslamcılığına ve Tevhidi harekete, Türkiye’deki İslami oluşum ve akımların kapsamlı analizi.

Kitap, cemaatlerin ve İslami hareketlerin, neden özellikle 1960’lardan sonra önemli bir siyasi güç haline geldiğini, günümüzde ne kadar etkili olduklarını, tarihi ve sınıfsal bir zeminde irdelemesiyle konu açısından çok önemli.

  • Künye: Osman Tiftikçi – 1960’lardan Günümüze Türkiye’de İslami Hareket, Ceylan Yayınları

R. İhsan Eliaçık – Demokratik Özgürlükçü İslam (2014)

İhsan Eliaçık’a göre demokratik ve özgürlükçü bir İslam’ın temelleri, Medine Sözleşmesi’nde açık ve sarih bir şekilde mevcut.

Eliaçık, bu çalışmasında demokratik özgürlükçü bir İslam’ın imkânlarını irdelediği gibi, İslam tarihinin farklı evrelerindeki devlet düşüncelerini; Kur’an’da şiddet, cihat ve savaşla ilgili beyanları; dinde zorlamayı ve dini baskıyı da tartışıyor.

  • Künye: R. İhsan Eliaçık – Demokratik Özgürlükçü İslam, Tekin Yayınevi

Celâleddîn Suyûtî – Halifeler Tarihi (2014)

Hz. Muhammed’ten sonra, ilk iki yüzyıl boyunca İslam tarihinde önemli yer tutan halifelik kurumu ve halifelerin hayatı konusunda bir başucu eseri.

Klasik devir Arap tarihçiliğinin son temsilcisi olarak kabul edilen Celâleddîn Suyûtî, dört halifeden başlayarak, Emeviler ve Abbasiler dönemindeki büyük dini şahsiyetlerin hayatlarını ele alıyor.

  • Künye: Celâleddîn Suyûtî – Halifeler Tarihi, çeviren: Onur Özatağ, Ötüken Yayınları

Edward Said – Medyada İslam (2008)

Edward Said, alt başlığı ‘Gazeteciler ve Uzmanlar Dünyaya Bakışımızı Nasıl Belirliyor’ olan önemli çalışması ‘Medyada İslam’da, İslam’ın Batı’da ve İslam toplumlarında nasıl kullanıldığına odaklanıyor.

Said, Batı medyasında Müslümanlar ve İslam’la ilgili yapılan haberlerin çoğuna, oldukça abartılı bir basmakalıplık ve savaşkan bir husumetin damgasını vurduğunu gösteriyor.

Kitabını İran rehine krizi esnasında yazan Said, bu yaklaşımların çoğunun, nesnellikten uzak ve tek yanlı olduklarından kabul edilemez genellemeler barındırdığını ve bunun aşılmasının tek yolunun da ötekine sevecenlikle bakmakla mümkün olduğunu söylüyor.

  • Künye: Edward Said – Medyada İslam, çeviren: Aysun Babacan, Metis Yayınları, medya, 254 sayfa

Seçil Karal Akgün – Osmanlı İmparatorluğu’nda Mormon Misyonerler (2014)

On dokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren inançlarını denizaşırı ülkelerde yaymaya çalışan Mormonların Osmanlı topraklarındaki misyonerlik serüveni.

İslamiyet ile Mormonluk arasındaki benzerlikler ve Mormonların Anadolu’dan bekledikleri sonucu alamamalarının temel sebepleri, Akgün’ün bu özgün çalışmasında irdelenen başlıca konular.

  • Künye: Seçil Karal Akgün – Osmanlı İmparatorluğu’nda Mormon Misyonerler, İş Kültür Yayınları

Elisabeth Özdalga – Kimlik Denklemleri (2014)

Din sosyolojisi alanında çalışmalar yapan Özdalga’dan, Türkiye’nin sosyo-kültürel anlam haritasını ortaya koyan makaleler.

Örtüşen ideolojiler olarak İslamcılık ve milliyetçilik, modern Türkiye’de sufi temelli cemaatlerin dönüşümü, Avrupa Birliği entegrasyon süreci bağlamında Alevi kimliği, Özdalga’nın kitabındaki bazı makaleler…

  • Künye: Elisabeth Özdalga – Kimlik Denklemleri, çeviren: Sevgi Tuncel, İletişim Yayınları