Kategori: Felsefe

Ahmet İnam – Deneyen Felsefe (2008)

Ahmet İnam’ın, yaklaşık yirmi yıllık bir süreyi kapsayan, felsefeye dair arayışlarını yansıtan yazıları: ‘Deneyen Felsefe’

İnam’ın “gönül felsefesi” dediği yazılar, bir yönüyle de, hayata ve hayatın içindeki insanın duruşuna odaklanan akademik denemeler bütünü niteliğinde.

“Çağımızın felsefecisi memurlaşmış, felsefe aşkını yitirmiştir. Aşktır felsefe, bu unutuluyor. Arama, düşünme, bulma, bulamama, sorgulama aşkı. Elbette içinde bulunduğu çağda dünya görüşlerinden etkilenecektir. Çünkü insanlar hakkındadır. Onların bilgisi, bilimi, düşüncesi, yaşayışı üstünedir. İnançları barındıracaktır içinde,” diyen İnam’ın kitabı, Türkiye’de felsefenin içinde bulunduğu zorluklar ile genel olarak insan olmanın beraberinde getirdiği farklı durumlara, sıkıntılara ve sorumluluklara dair.

Kitap, İnam’ın felsefi anlayışını özetleyen yazılardan oluşmasıyla önemli.

  • Künye: Ahmet İnam – Deneyen Felsefe, Yeni İnsan Yayınevi, felsefe, 192 sayfa

Giovanna Borradori (haz.) – Terör Günlerinde Felsefe (2008)

Giovanna Borradori’nin Jürgen Habermas ve Jacques Derrida’yla ayrı ayrı yaptığı, ufuk açıcı söyleşiler.

Kitapta ilgi çeken ayrıntılardan biri, Habermas gibi ezeli bir modernite savunucu ile Derrida gibi ateşli bir modernite karşıtının, terör ve terörizme felsefi yaklaşım konusunda, oldukça benzer düşüncelere sahip olmaları, her ikisinin de Aydınlanma’ya bağlılıklarını sunmalarıdır.

Kitapta ayrıca, Borradori’nin söyleşinin temel argümanlarını özetleyip düşünürlerin yapıtlarıyla ilişkilendirdiği bir makalesi de yer alıyor.

  • Künye: Giovanna Borradori (haz.) – Terör Günlerinde Felsefe, çeviren: Emre Barca, Yapı Kredi Yayınları, söyleşi, 215 sayfa

Karl Korsch – Sosyal Bilimler ve Marksizm (2008)

Karl Korsch, György Lukács ve Antonio Gramsci ile birlikte Batı Marksizmi’nin kurucu isimleri arasında yer alıyor.

Yazar ‘Sosyal Bilimler ve Marksizm’de, hem Marksizm’in kendi üzerine düşünebilme kapasitesine sahip olduğunu anlatıyor hem de daha sonra çokça başvurulan ideoloji eleştirisinde de bulunuyor.

Korsch, ortodoks Marksizm’in, Marx ve Engels’in teorisindeki devrimci içeriği, politikadan bağımsız evrensel bir bilim sistemi oluşturma tutkusu yüzünden körelttiğini ve böylelikle de bilimin pratik eleştirisini imkânsız hale getirdiğini savunuyor.

Yazar bu durumun da, bir bütün olarak sosyal bilimlerin gündemine dönük köklü bir müdahale getirdiği iddiasında.

  • Künye: Karl Korsch – Sosyal Bilimler ve Marksizm, derleyen ve çeviren: Vefa Saygın Öğütle, Salyangoz Yayınları, felsefe, 149 sayfa

David Edmonds ve Nigel Warburton – Felsefe Muhabbetlerine Devam (2017)

Geçmişin büyük filozofları üzerine 27 çağdaş düşünürle yapılan söyleşilerle çatılmış, felsefi birikimi çok yönlü kapsayan bir çalışma.

Peki, kitapta kimler ve hangi felsefi konular var?

Birkaçını şöyle özetleyebiliriz:

Sokrates’in Sokratik yöntemi,

Platon’un erotik aşkı,

Thomas Aquinas’ın etik düşünceleri,

Machiavelli’nin meşhur kitabı ‘Prens’teki fikirleri,

Descartes’ın “Cogito”su,

Spinoza’nın tutkuya dair görüşleri,

Berkeley’nin “Muamma” kavramı,

Rousseau’nun “Modern toplum”u,

Hume’un “Önem” kavramı,

…

Bu kadarını yazmışken, kitapta düşünceleri ele alınan diğer filozofların da en azından isimlerini anmazsak ayıp olur: Edmund Burke, Hegel, Immanuel Kant, John Stuart Mill, Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche, Henry Sidgwick, Ludwig Wittgenstein, Frank Ramsey, Jean-Paul Sartre, Friedrich Hayek, John Rawls, Jacques Derrida.

Kitabın sonunda yer alan, katkıda bulunanlar tarafından oluşturulan yardımcı okumalara yönelik tavsiyelerin de, felsefe meraklılarının çok işine yarayacağını belirtelim.

Felsefi besinlerle dolu lokmalardan oluşan entelektüel bir ziyafete varım diyorsanız, bu kitabı kaçırmayın.

  • Künye: David Edmonds ve Nigel Warburton – Felsefe Muhabbetlerine Devam, çeviren: Esra Nur (Sözbilici) Acar, Maya Kitap, felsefe, 280 sayfa

Louis-Jean Calvet – Roland Barthes, 1915-1980 (2017)

Fransız göstergebilimci ve dilbilimci Louis-Jean Calvet’den dört dörtlük bir Roland Barthes biyografisi.

Kitap, Barthes’ın ilk ayrıntılı biyografisi olarak kabul ediliyor.

Aynı zamanda Barthes’ı François Mitterrand, Claude Lévi-Strauss, Philippe Sollers, Julia Kristeva, Edgar Morin, Algirdas Julien Greimas, Maurice Nadeau, Philippe Rebeyrol gibi pek çok ismin tanıklığında anlatıyor oluşu, kitabın önemli katkılarından bir diğeri.

Calvet, okurunu 12 Kasım 1915’e, Barthes’ın doğduğu güne götürerek, oradan düşünürün hayatını adeta adım adım izliyor.

  1. Dünya Savaşı’nda babasını kaybeden Barthes’ın annesiyle birlikte yaşamaya başladığı Bayonne günleri ve ardından taşındıkları Paris’te yoksulluk içinde geçen günler,

Barthes’a verem teşhisi konuluşu,

Kendisinin daha sonraki fikirlerine temel teşkil edecek sanatoryumdaki zengin okuma deneyimleri,

Kesintili süren eğitim yılları,

Peter Sollers ile dostluğu,

Başlıca yapıtlarını ortaya koyuşu…

Calvet’nin Barthes’ın hayat hikâyesini anlatırken, düşünürün bütün yapıtlarının üzerinden teker teker geçtiğini de ayrıca belirtmekte fayda var.

  • Künye: Louis-Jean Calvet – Roland Barthes, 1915-1980, çeviren: Sema Rifat, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 332 sayfa

Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler (2017)

Çağdaş Marksist düşünce, farklı kaynaklardan beslenme ve bu düşünce yapılarıyla diyaloga girerek onlardan öğrendikleriyle yoluna devam etme becerisine sahip.

Elimizdeki bu nitelikli kitap da, Marksist düşünceyi güncel görüşler bağlamında sorgulamaya açarak sağlam bir felsefi ve siyasal tartışma sunuyor.

Kitabın, bu bağlamda irdelediği kimi konular şöyle:

  • Teknolojik değişim,
  • Yeni jeopolitik oluşumlar,
  • Yeni ekonomi,
  • Güvencesizlik,
  • Neoliberalleşme,
  • Ekoloji

Bu güncel meseleleri kuram açısından irdeleyen kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Félix Guattari, Eric Alliez, Moishe Postone, Alan Lipietz, Paulin Hountondji, Maurizio Lazzarato, Silvia Federici ve Arif Dirlik.

  • Künye: Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler, hazırlayan: Andrew Pendakis, Jeff Diamanti, Nicholas Brown, Josh Robinson ve Imre Szeman, çeviren: Soner Torlak, Dipnot Yayınları, siyaset, 206 sayfa

Irving Singer – Aşk Felsefesi (2014)

Irving Singer elimizdeki ilgi çekici çalışmasında, aşk konusuna odaklanmış felsefe metinlerinden bir demet sunuyor.

Yazar burada Sokrates’ten Platon’a, David Hume’dan Nietzsche’ye, Piskopos Nygren’den Jean-Jacques Rousseau’ya, Azize Teresa’dan Alfred de Musset’ye ve Arthur Schopenhauer’dan Sigmund Freud’a birçok ismin aşk, romantik aşk, kutsal aşk, püriten aşk, tutku, bağlanma ve evlilik gibi, aşk ve sevginin kapsama alanına giren kavramlara dair fikirlerini araştırıyor.

Kitap, konuya dair kavramları öğrenmek isteyenler kadar, aşkın insan doğasındaki, kültürdeki ve felsefedeki derinlikli yerini izlemek isteyenler için de iyi bir kaynak.

  • Künye: Irving Singer – Aşk Felsefesi, çeviren: Anıl Ceren Altunkanat, Doruk Yayınları, felsefe, 133 sayfa

Kolektif – Deleuze’ün Felsefi Mirası ‏(2014)

‘Deleuze’un Felsefi Mirası’, Platon’dan Leibniz’e, David Hume’dan Immanuel Kant’a, Hegel’den Marx’a, Gabriel Tarde’den Edmund Husserl’e ve Freud’tan Heidegger’e, düşünür Gilles Deleuze’ün asıl referans noktalarını oluşturan yirmi düşünüre odaklanıyor.

Kitap, Deleuze’ü gerçek bir filozof ve çalışmasını da tam manasıyla felsefi bir girişim olarak konumlandırıyor.

Yazarlar, Deleuze’ün düşüncesinin kolayca felsefenin dışına veya ötesine yerleştirilemeyeceğini, söz konusu düşünürlerin Deleuze’ün metafiziği üzerinde oynadıkları rolü aydınlatarak gözler önüne seriyor.

Filozofun düşünce labirentinin duru noktalarını açıklamasıyla önemli bir çalışma.

  • Künye: Kolektif – Deleuze’ün Felsefi Mirası, derleyen: Graham Jones ve Jon Roffe, çeviren: Öznur Karakaş, Otonom Yayıncılık, felsefe, 478 sayfa

Bedia Akarsu – Felsefe, Eğitim ve Toplum Üzerine

Bedia Akarsu ile yapılan uzun soluklu bir söyleşiye dayanan kitap, Akarsu’nun felsefe, eğitim, toplum, dil ve sanata dair fikirlerini sunduğu gibi, Akarsu’nun yetiştiği çevre, ailesi, eğitim yılları ve akademisyenliği konusunda önemli ayrıntılar barındırıyor.

Çalışma, Akarsu’nun üniversite çevresi ve hocalarına, meslektaşları ve tanımış olduğu kimi yazar ve sanatçılara ilişkin anılarına yer vermesiyle de dikkat çekiyor.

Macit Gökberk, Hilmi Ziya Ülken, Vehbi Eralp, Mazhar Şevket İpşiroğlu, Takiyettin Mengüşoğlu, Prof. Dr. Joachim Ritter ve Hans-Georg Gadamer gibi önemli isimler, Akarsu’nun anılarında karşımıza çıkan bazı önemli isimler.

  • Künye: Bedia Akarsu – Felsefe, Eğitim ve Toplum Üzerine, söyleşi: Mukadder Özgeç, Remzi Kitabevi, felsefe, 214 sayfa

David Harvey – Umut Mekânları (2008)

David Harvey ‘Umut Mekânları’nı yazmaya 1998 yılında başladı.

Bu yıl, bilindiği gibi, Paris’ten Mexico’ya, Berkeley ve Berlin’den Bangkok’a kadar dünyayı sarsan 1968 olaylarının otuzuncu yıldönümüydü.

Harvey kitabında, 1968 olayları başta olmak üzere, şu ilgi çekici konuları irdelemekte:

1960’ların sivil haklar hareketi,

ABD’de Martin Luther King’in katlinin ardından patlak veren kent isyanları,

Vietnam’daki emperyalist savaş karşısındaki tarihi mücadele,

Çek “Baharı” gibi ütopyacı hareketlerin başarısızlıklarının altında yatan nedenler…

Ütopyaları ortaya çıkaran fikirlerin geçerliliğini de sorgulayan Harvey, “diyalektik ütopyacılık” dediği yeni bir ütopya düşüncesinin genel hatlarını çiziyor.

  • Künye: David Harvey – Umut Mekânları, çeviren: Zeynep Gambetti, Metis Yayınları, felsefe, 363 sayfa