On dokuzuncu yüzyılın en etkili filozoflarından Mill’in cinsiyetler arası iktidar ilişkilerine dair fikirlerini sunan bir eser.
Kadın sorununu psikolojik ve sosyoekonomik bir perspektifle tartışan Mill, kadının baskı altına alınmasının ne gibi sorunlar doğurduğunu ve toplumsal eşitliğin sağlanması konusunda neler yapılabileceğini irdeliyor.
‘Kadınlar Kulesi’, ataerkil bir devletin sosyal güvenlik sistemini kadınların yaşam tarzları üzerinde baskı oluşturmak amacıyla kullanmasını konu alan, feminist bir distopya. Kurgu, kadının sadece toplumsal rollerinin değil, doğurganlığının da yönetildiği, hayatlarına dair onlara hiç sorulmadan kararların verildiği bir dünyayı tasvir ederken, ilk etapta oldukça karamsar görünür. Romanın barındırdığı asıl gerilim, bu bastırılmışlıklardan ziyade, kadınların günün birinde, kendilerine dayatılan bu dünyaya karşı çıkmalarıyla verilir. Londra’nın göbeğinde metruk bir binayı işgal ederek, kendi lidersiz birliğini kuran bir grup kadın, bu kötü kaderi değiştirmeye soyunacaktır. Sağlam bir feminist bir distopya.
Toplumsal cinsiyet ile şiddet arasındaki ilişkiyi kuramsal bir çerçeveden ele alan öncü bir çalışma. Şiddetin öznellik ve iktidarla ilişkisini, toplumsal cinsiyet rejiminin kuruluşunda şiddetin nasıl bir rol üstlendiğini ve şiddetin, tarihsel ve toplumsal olarak nasıl biçim değiştirdiğini merak edenlere.
Cinsel yönelimlere yönelik baskılar tarihte hiç eksilmese de cinsel yönelim çeşitliliği hiçbir zaman ortadan kalkmadı. Bu kitap da, hem cinselliği kontrol etmeyi amaçlayan siyasetlerden dinin cinsel çeşitlilik üzerindeki baskılarına, konuyu tarihsel boyutlarıyla irdeliyor hem de bu alandaki güncel tartışmaları bir araya getiriyor.
Kadın özgürlüğü ve kadın devrimi ile ilgilenen her okurun elinin altında bulunması gereken bir çalışma. Kapitalist toplumun ahlak anlayışını eleştirel bir gözle irdeleyen Kollontay, teorik ve tarihsel bir perspektifle özel mülkiyet sisteminin ürünü olan günümüz cinsler arasındaki ilişkileri nasıl aşabileceğimizi tartışıyor.
Eve Kosofsky Sedgwick, Judith Butler’la birlikte Queer kuram olarak adlandırılan çalışma alanının temel isimlerinden. ‘Aşk Üzerine Bir Diyalog’ ise, Sedgwick’in depresyon şikayetleriyle ziyaret ettiği terapist Shannon Van Wey ile yaptıkları seanslardaki deneyim ve gözlemlerinden oluşuyor. Bu diyaloglarda Sedgwick’in haz meselesi, ailesinin farklı özellikleri, annesi ve babasıyla ilişkileri, kadın olmak, beden, seks, fanteziler, dostluk, cinsiyet, cinsiyetsizlik, okumak ve yazmak gibi pek çok konuya dair görüşleri sunuluyor. Kitap, Sedgwick’in duygu ve düşünce dünyası hakkında bilgilenmek isteyenler için iyi bir kaynak.
Yazarlar Kooperatifi’nce (Yazko) çıkarılan haftalık ‘Somut’ dergisinin kadın sayfası olan ‘4. Sayfa’, 1983 yılı gibi darbenin tüm ağırlığıyla sürdüğü bir atmosferde Türkiye’deki ilk etkili feminist yazılara yer vermesiyle kadın hareketi açısından önemli bir eşik anlamına geliyor. ‘4. Sayfa’nın eldeki otuzuncu yıl kitabı ise, sayfada kendine yer bulmuş yazıları bir araya getirerek onları ölümsüzleştiriyor. Karikatürler ve fotoğraflarla da zenginleşen özel kitapta, zamanında ‘4. Sayfa’ya katkıda bulunmuş isimlerin, yayının hayata geçtiği döneme, dönemin kadın hareketine dair tanıklık ve değerlendirmeleri de yer alıyor.
1980 darbesiyle kapatılan İlerici Kadınlar Derneği (İKD), Türkiye kadın hareketi tarihinde Türk Kadınlar Birliği’nden sonra ikinci büyük kadın örgütü olarak kabul ediliyor. Bu çalışma da, derneğin, Tarih Vakfı’nın elindeki belgelerinin tıpkıbasımından oluşuyor. Belgeleri zor koşullarda uzun yıllar koruyan ve vakfa bağışlayan Ayşe Erzan ile Gönül Dinçer ve Zülal Kılıç’ın, kitabın oluşumunda önemli katkıları var. Çalışma, İKD’nin kuruluş ve hedeflerini, merkez genel kurullarını, şube genel kurullarını, bölge sekreterliklerini, eğitim programını, yapmış oldukları kampanyaları ve kutlamaları sunan belgelere yer veriyor.
Tarihsel veri, tarihsel deneyim ve tarihyazımında anlatının rolü gibi meseleler üzerinden geleneksel tarihçiliği eleştiren Joan Wallach Scott’ın yakın dönem araştırmaları, toplumsal cinsiyet ve demokratik siyaset arasındaki çatışmalı ilişkiye odaklanır. Bu kitap da, Scott’ın feminist tarih meselesini farklı boyutlarıyla ele aldığı makalelerinden oluşuyor. Toplumsal cinsiyeti basit bir şekilde kadınlar ve erkekler arasındaki sabit farklılıklar olarak ele almaktan ziyade, bu kavramı cinsiyet kimlikleri arasında kurulan hiyerarşileri anlamaya yarayacak bir kavram olarak ele alan Scott, bir feminst tarihyazımı kuramı sunuyor.
Halen Duke Üniversitesi Kadın Araştırmaları Programı’nda görev yapmakta olan Kathi Weeks bu çalışmasında, feminist bir öznellik teorisi geliştirmek amacıyla, Marksist ve Nietzscheci geleneklerde bulunan öğelere başvuruyor. Nietzsche ve Foucault’nun modernliğin soybilimine dair çalışmalarını değerlendiren Weeks, bu çalışmaların özne modellerine yönelttikleri benzer eleştiriler ile Deleuze’ün “fark” ve Negri’nin “emeğin kendini değerli kılması” kavramlarını, alternatif bir feminist görüş geliştirmek için kullanıyor. Yazar bunu yaparken, modernizmi ve post-modernizmi karşıt paradigmalar olarak ayıran yöntemlerle de yüzleşiyor.
Dipnotski 