İnceleme – Sayfa 65

Bertell Ollman – Yabancılaşma (2012)

YABANCILAŞMA, Bertell Ollman, çeviren: Ayşegül Kars, Yordam Kitap, inceleme, 430 sayfa

Bertell Ollman elimizdeki çalışmasında, Marx’ın yabancılaşma kuramına dair kapsamlı bir analiz sunuyor. Olmann, kitabına, Marx’ın genel felsefesini değerlendirerek başlıyor. Çalışmanın devamında ise, Marksizmin felsefi temelleri ve Marx’ın gerçekliğin bütününü nasıl gördüğü, Marx’ın insan doğası anlayışı, yabancılaşma kuramı ve yabancılaşmanın kapitalizmde nasıl bir şekle büründüğü gibi konular yer alıyor. Marx okumalarında sıklıkla karşılaşılan dil meselesine eğilmesiyle de önemli bir boşluğu dolduran Ollman, Marx’ın dili kullanımının gösterdiği yolun, bizi doğrudan bu dili oluşturan gerçeklik düşüncesine götürdüğünü söylüyor.

Sinan Özbek – Irkçılık (2012)

IRKÇILIK, Sinan Özbek, Notos Kitap, inceleme, 165 sayfa

Sinan Özbek elimizdeki nitelikli çalışmasında, tarihsel bir perspektifle ırkçılık sorununu irdeliyor. Özbek, Irk kavramı ve kuramları, Antik Yunan ve Mısır’da ırk konusu, Antisemitizm, ırkçılığın tarihsel ve ekonomik kökleri, ırkçılığın ekonomi politiği, ırkçılık ve heterofobi, ırkçılık ve cinsiyetçilik, kadın ve ırkçılık, ırkçılık ve milliyetçilik ve kültürler arasındaki farklılığa dayanarak temellendirilen “yeni ırkçılık” gibi muhtelif konulara odaklanırken, Robert Bernasconi, Michel Foucault, Frantz Fanon, Claude Lévi-Straus ve Immanuel Wallerstein gibi, alana katkıda bulunmuş isimlerin düşüncelerini de tartışıyor.

Arif Dirlik – Küreselleşmenin Sonu mu? (2012)

Çin uzmanı ve antropolog Arif Dirlik ‘Küreselleşmenin Sonu mu?’ başlıklı elimizdeki çalışmasında, “küresel moderneti”nin teorik ana hatlarını çizmeye koyularak uygarlıklar, kalkınma, Çin modeli, toplumsal hareketler, beşeri bilimler ve üniversite eğitimi gibi, küresel süreci ilgilendiren birçok kavramı yeniden tartışmaya açıyor.

Çağdaş küresel ilişkilerin çıkmazları, uygarlık çatışmalarının kökenleri, ulus-devletin geleceği, yarının Avrupa, Amerika ve Çin’ini bekleyen belli başlı sorunlar, yerel-ötesicilik ve ulus-ötesicilik, küresel modernitede Çin modeli’nin yeri, Doğu Asya’daki vatandaşlık sorunları, Çin anarşizminin çağdaş sonuçları ve küresel modernitenin çağdaş yüksek öğrenimdeki etkileri, Dirlik’in ayrıntılı değerlendirmeleriyle karşımıza çıkan konulardan bazıları.

Künye: Arif Dirlik – Küreselleşmenin Sonu mu?, çeviren: İsmail Kovacı ve Veysel Batmaz, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 277 sayfa

Filiz Özdem – Ejderler, Ecinniler, Gulyabaniler ve Cümle Yaratık (2012)

EJDERLER, ECİNNİLER, GULYABANİLER VE CÜMLE YARATIK, Filiz Özdem, resimleyen: Aysu Koçak, Yapı Kredi Yayınları, masal, 143 sayfa

Filiz Özdem elimizdeki kitabında, devler, ejderhalar, canavarlar, yaratıkların başrolü oynadıkları; dünya ve Türkiye edebiyatından korku temalı çok sayıda efsane ve masal sunuyor. Kitapta, Bulut Yiyen, Kral Belkiya ile Ecinniler Kralı Sahr, Navajoların başlarına gelenler, Odysseus ve Kykloplar, Glooscap ile Su Canavarı, Kar Kadını Yuki Onna, İndra ve Ejderha, Kar Adamı Yeti, Balıkçı ile İfrit, Thor ile Dev Hrungnir, Gemici Sinbad’ın Son Yolculuğu, Canavar Khimaira, Köpek Olan Adamın Hikâyesi, Basat ile Tepegöz, Keloğlan ile Devler ve Ramapo Ejderhası gibi, insanın hayal gücünün en eski ve en çarpıcı örnekleri yer alıyor.

Haluk Özdemir – Avrupa Mantığı (2012)

AVRUPA MANTIĞI, Haluk Özdemir, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 432 sayfa

Haluk Özdemir ‘Avrupa Mantığı’nda, Avrupa bütünleşmesinin teori ve dinamiklerini açıklıyor. Avrupa entegrasyon teorileriyle ilgili bir değerlendirmeyle kitabına başlayan Özdemir, devamında, günümüz Avrupa politikalarını daha iyi yorumlayabilmek için Avrupalılık kavramının bizzat Avrupalılar tarafından nasıl algılandığını inceliyor. AB kurumları ile bu kurumlar arasındaki ilişki ve bazı karar süreçlerinin ardında yatan mantık; AB’nin genişleme sürecinin ardında yatan kaygı ve amaçlar ve ekonomik bir birliktelikten siyasal bir birlikteliğe dönüşen AB’nin evrimi, Özdemir’in çalışmasında değerlendirdiği kimi konular.

Carel Bertram – Türk Evini Hayal Etmek (2012)

TÜRK EVİNİ HAYAL ETMEK, Carel Bertram, çeviren: Mehmet Ratip, İletişim Yayınları, inceleme, 392 sayfa

Carel Bertram, eldeki çalışmasında, Türk evi imgesinin izini sürüyor. Eski Osmanlı evinin, kolektif Türk imgeleminde bir anlam mekânı olarak öncelik kazandığını belirten Bertram, bu evlerde yaşayan kesimin değerlerini, belirsizliklerini, manevi özlemlerini ve siyasal stratejilerini araştırıyor. Bunun için, edebiyat, anlatı, karikatür ve hatıra gibi farklı materyallerden beslenen yazar, 17. yüzyıldan 20. yüzyılın ilk dönemlerine kadar uzanan bir dönemdeki Osmanlı evini ele alırken, bunların geçmişin müşterek bir biçimde hatırlandığı yerler olarak kolektif imgeleme mal olan ve Türk benliğini açıklayan temsillerine odaklanıyor.

Kemal İnan – Teknolojik İş(lev)sizlik (2012)

TEKNOLOJİK İŞ(LEV)SİZLİK, Kemal İnan, İletişim Yayınları, siyaset, 372 sayfa

Kemal İnan ‘Teknolojik İş(lev)sizlik’te, otomasyon teknolojilerinin insanları ezen işlerin sonunu getirmesinin yanı sıra, işsizliğin de başlıca etkenlerinden biri oluşunu araştırıyor. Bilgi-üretim kompleksinin oluşturduğu ortamın bir sorun mu yoksa bir olanak mı olduğunu tartışan çalışma, teknolojik işsizlik sorununun altında yatan tarihi, ekonomiyi ve siyaseti irdeliyor. İlkin, bilginin geçmişten günümüze evrimini ele alan İnan, devamında da, otomasyon teknolojilerinin üzerine kurulduğu altyapıyı; bilgi-üretim kompleksinin ekonomik yapısını ve teknolojinin getirdiği ekonomik sorunun aşılıp aşılamayacağını tartışıyor.

Rana Mitter – Modern Çin (2012)

MODERN ÇİN, Rana Mitter, çeviren: İnci Öztürk, Dost Kitabevi, rehber, 182 sayfa

‘Modern Çin’, dünya pazarlarının başaktörlerinden biri haline gelmiş ülkenin modernleşme macerasını konu ediniyor. Mitter, bir yüzyıl önce Batı ve Japon emperyalizminin kurbanı olan Çin’in, 21. yüzyılda dünya devlerinden biri haline gelişini sosyolojik gözlemlerle ortaya koyarken, ülkenin içinde bulunduğu büyük çelişkileri gözler önüne seriyor. Günümüz Çin’i ile yüzyıl önceki Çin arasında, siyasi istikrarsızlık, ekonomik ve sosyal kriz gibi, endişe verici benzerlikler olduğunu savunan Mitter, modern Çin olgusunu, doğal sosyal etkiler ve geleneklerle Batı gibi dış faktörlerin alengirli bir karışımı olarak inceliyor.

Dilek Zaptçıoğlu – “Yeterince Otantik Değilsiniz Padişahım” (2012)

“YETERİNCE OTANTİK DEĞİLSİNİZ PADİŞAHIM”, Dilek Zaptçıoğlu, İletişim Yayınları, inceleme, 381 sayfa

Dilek Zaptçıoğlu ‘Yeterince Otantik Değilsiniz Padişahım’da, Türkiye’nin modernleşme tarihini kapsamlı bir bakışla irdeliyor. Padişah Abdülaziz’in 1867 Paris Dünya Fuarı’nı ziyareti ve ziyaretin Batı camiasında yarattığı hayal kırıklığı, çalışmanın seçtiği bir kalkış noktası. Zira Batı, Abdülaziz’i coğrafyalarına geniş bir haremle gelmeyişi, başında türban, sırtında işlemeli kaftanlar ve yanında Afrikalı köleler olmayışı nedeniyle yeterince “otantik” bulamamıştı. Zaptçıoğlu, bu ve buna benzer ayrıntılardan yola çıkarak, Türkiye’nin modernleşme deneyimini, Batı’dan Doğu’ya, dünyanın farklı ülkelerinin deneyimleriyle karşılaştırıyor.

Roman Rosdolski – Marx’ın Kapital’inin Oluşumu (2012)

MARX’IN KAPİTAL’İNİN OLUŞUMU, Roman Rosdolski, çeviren: Cumhur Atay ve Münevver Çelik, Otonom Yayıncılık, inceleme, 604 sayfa

Roman Rosdolski ‘Marx’ın Kapital’nin Oluşumu’nda, Karl Marx’ın ünlü eseri ‘Kapital’deki politik ekonomi teorisinin ve yönteminin nasıl şekillendiğini araştırıyor. Rosdolski, ‘Kapital’de yer alan kavramları da, Marx’ın ‘Alman İdeolojisi’, ‘Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı’, ‘Artı-Değer Teorileri’, ‘Felsefenin Sefaleti’ ve ‘Grundrisse’ kitaplarından hareketle açıklıyor. Rosdolski, değer, artı-değer, sermaye, emek, ücretli emek, meta, değişim değeri, kullanım değeri, kriz, üretim, dolaşım, yeniden üretim gibi kavramların, Marx’ın eserlerinin hangisinde, nasıl ve hangi bağlamlar içinde ele alındığını da araştırıyor.