Kategori: Sanat

Terry Barrett – Fotoğrafı Eleştirmek (2009)

Terry Barrett, ‘İmgeleri Anlamaya Giriş’ alt başlığını taşıyan ‘Fotoğrafı Eleştirmek’te, fotoğraf alanında eğitim görenlere ve fotoğraf meraklılarına, fotoğrafları daha iyi anlayabilmeleri için eleştiri etkinliklerini nasıl kullanabileceklerini anlatıyor.

Kitabının çerçevesini, Moris Weitz’ın eleştiri etkinliklerine göre düzenleyen Barrett, betimleme, yorumlama, değerlendirme ve kuramlaştırma kavramları üzerinden, fotoğrafların kapsamlı bir eleştirisini yapıyor. Barrett bunun yanı sıra, aynı fotoğraf hakkında eleştirmenlerin farklı yaklaşımlarını da okurlara sunuyor.

Kitap, zengin alıntılarıyla da konuya ilgi duyanlara hitap edecek nitelikte.

  • Künye: Terry Barrett – Fotoğrafı Eleştirmek, çeviren: Yeşim Harcanoğlu, Hayalperest Kitap, fotoğraf, 272 sayfa

Firdevs Candil Erdoğan (haz.) – Leonardo da Vinci (2015)

Rönesans aydını tabirine hakkını veren, hayal gücünün sınır tanımazlığıyla şaşkınlığa uğratan da Leonardo da Vinci’nin hayatı ve eserlerine giriş konusunda iyi bir kaynak.

Zengin görselleriyle de dikkat çeken kitap, da Vinci’nin yaşadığı çağı, sanatının izlediği seyri, sıra dışı dehasını ve farklı alanlarda ortaya koyduğu eserleri aydınlatıyor.

Kitap, Leonardo da Vinci’nin yaşamının yanı sıra, O’nun içinde yaşadığı çağ ile günümüz arasında köprü kuruyor ve okurlarının, da Vinci’nin üretkenliği, dünya görüşü ve eserleri hakkında fikir sahibi olmasını sağlıyor.

Kitap, içerdiği pek çok görselle de dikkat çekiyor.

  • Künye: Firdevs Candil Erdoğan (haz.) – Leonardo da Vinci, Hayalperest Kitap, sanat tarihi, 96 sayfa, 2015

John Berger – Manzaralar: Sanat Üzerine Yazılar (2019)

John Berger’in hayatı boyunca sanatçılar üzerine yazdığı metinler, ‘Portreler’ başlığıyla yaklaşık bir yıl önce yayımlanmıştı.

Bu kitabın devamı olarak okunabilecek elimizdeki eser ise, Berger’in sanat üzerine yazılarının derlenmesinden oluşuyor.

Berger, oldukça üretken bir yazardı ve hayatı boyunca kaleme aldığı sanat yazıları da ele aldığı konuyu daha geniş bir çerçevede yorumlamasıyla benzerlerinden ayrılıyordu.

Kitapta karşımıza çıkan yazıların her biri, Berger’in karakteristiği olarak sanatı canlandırıcı ve özgürleştirici bir deneyim olarak ele alıyor.

Başka bir deyişle Berger, bir manzaraya bakarken onu yaşayanlar için yalnızca bir dekor olarak değil, ardında mücadelelerin, başarıların ve kazalarının yansıdığı bir perde olarak yorumluyor.

Kitap iki bölümden oluşuyor:

‘Haritaları Yeniden Çizmek’ başlıklı ilk bölüm, Berger’ın düşüncesini şekillendiren bireylerden söz eden yazılarını bir araya getiriyor.

‘Arazi’ başlıklı ikinci bölüm ise, Berger’in muhtelif sanat üzerine geniş çerçevede odaklanan yazılarını sunuyor.

Antal’ten Raphael’e Brecht’ten Barthes’a ve Benjamin’e pek çok ismin karşımıza çıktığı bu yazılar, aynı zamanda Rönesans sanatının berraklığı, romantiklerin ikilemi, Viktorya dönemi vicdanı, Kübizm, Sovyet estetiği, günümüzde sanat ve mülkiyet, Bienal, müzenin tarihsel işlevi ve ideal eleştirmen gibi birçok ilgi çekici konuyu irdeliyor.

  • Künye: John Berger – Manzaralar: Sanat Üzerine Yazılar, çeviren: Beril Eyüboğlu, Metis Yayınları, sanat, 264 sayfa, 2019

Caroline Larroche – Büyük Sanatçılar (2015)

Botticelli’den Michelangelo’ya, Rembrandt’tan Goya’ya, Delacroix’dan Degas’ya, Duchamp’tan Picasso ve Dali’ye, güzellik ve coşkuyla yaratmış resim ve heykel sanatçılarına dair pratik bilgiler.

Tam kırk yedi sanatçının yer aldığı kitap, şahane illüstrasyonlarıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Caroline Larroche – Büyük Sanatçılar, illüstrasyonlar: Heidi Jacquemoud, çeviren: Alev Er, NTV Yayınları

Kolektif – Cézanne (2009)

Kaliteli bir baskıyla yayımlanan ‘Cézanne’, 19. yüzyılın en karmaşık ressamlarından Paul Cézanne’ın sanatına odaklanıyor.

1839’da Aix-en-Provence’ta doğan Cézanne, özellikle 20. yüzyıl başlarında Matisse, Picasso, Braque, Vlaminck ve Derain gibi avangard sanatçılar tarafından ciddiye alınmaya başlandı.

Oysa kariyeri boyunca geliştirdiği ve yapıtlarının hiçbirinde bütünlüklü olarak somutlaştırmadığı özgün sanatsal yöntemiyle Cézanne, yaşarken hak ettiği ilgiyi alamamıştı.

Bu eser, “Sanat hakkında hüküm vermem gerektiğinde, resmimi alıp bir ağacın ya da bir çiçeğin, Tanrı’nın yarattığı bir nesnenin yanına koyarım. Ortada bir uyum yoksa sanat da yok demektir.” diyen öncü bir ismin sanatını irdeliyor.

  • Künye: Kolektif – Cézanne, çeviren: Cem İleri, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 255 sayfa

Kolektif – Renoir (2009)

Kaliteli bir baskıyla yayımlanan ‘Renoir’, kadın bedeninin büyük izlenimci ressamı Pierre Auguste Renoir’ın sanatına odaklanıyor.

Kitaptaki eserler, erken dönemlerinde Seine nehri kenarında ve bahçelerde yaptığı açık hava resimlerinin yanı sıra, “nü”ler ve aktris Jeanne Samary’nin biri portre diğeri boydan iki resmini içeriyor.

Tamamı renkli röprodüksiyonlar içeren kitap, Renoir’ın en ünlü tablolarının yanı sıra, az bilinen eserlerinden bazılarını da görme fırsatı sunuyor.

Eldeki kitap, Batı resminin bu usta isminin çalışmalarına hayran olanlar kadar, Renoir’ın eserleriyle yeni tanışanlar için de iyi bir başlangıç. Çoğunlukla, Renoir’ın 1870’lere ve 1880’lere ait resimlerinden oluşan kitapta ayrıca, sanatçının diğerlerinden farklı bir manzara resmi de yer alıyor.

Sanatçının canlı ve coşkulu renk dünyasını bir kere daha gözlemek için iyi fırsat.

  • Künye: Kolektif – Renoir, çeviren: Betül Kadıoğlu, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 255 sayfa

Yüksel Arslan ve Ferit Edgü – “Batı Kültürü Önünde Hiçbir Saplantım Yok” (2015)

Biri yazmaya düşkün bir çizer, diğeri çizime düşkün bir yazarın mektuplaşmaları.

1957-2008 arasını kapsayan bu mektuplar, bu iki ünlü ismin sanat yaklaşımını ortaya koyduğu gibi, dönemin sanat ortamına dair pek çok detay barındırıyor.

Kitap, Yüksel Arslan’ın metin dışı 40 deseniyle de zenginleşmiş.

Yüksel Arslan, Ferit Edgü arasındaki yazışmalar, çizerin askerliğini yaptığı (Eleşkirt 1957) yıl başlıyor.

Yine bu bölümde, Ferit Edgü Paris’e gittiğinde Yüksel Arslan’ın kendisine gönderdiği “çiziktirmeler” yer alıyor.

İkinci bölümde, 1975-2008 tarihleri arasında karşılıklı mektuplaşmalar, üçüncü bölümde ise, fotoğraf albümü, imzalı kataloglar, kitaplar ve Ferit Edgü’nün ikinci kitabı ‘Bozgun’ için Yüksel Arslan’ın yaptığı desenler yer alıyor.

  • Künye: Yüksel Arslan ve Ferit Edgü – “Batı Kültürü Önünde Hiçbir Saplantım Yok”, Yapı Kredi Yayınları, mektup, 308 sayfa, 2015

Walter Benjamin – Fotoğraf Yazıları (2019)

Walter Benjamin’in fotoğraf üzerine yazıları meşhurdur.

Fakat bizde, maalesef bu yazıların tümünün bir arada yer aldığı bir kitap bulunmuyordu.

İşte bu kitap, tam da bu ihtiyaca yanıt vermesiyle büyük öneme haiz.

Esther Leslie’nin derlediği çalışma, Benjamin’in fotoğrafa dair ve fotoğrafın yörüngesindeki yazılarını bir araya getiriyor.

Yazılar, okurunu, fotoğrafın bir araç olarak sahip olduğu potansiyeller ve fotoğrafın gerçekliği üzerine derinlemesine düşünmeye davet ediyor.

Benjamin’in de burada çok iyi ortaya koyduğu gibi, fotoğraf iktidardakiler ve geleneksel sanata gereğinden fazla önem duyanlar tarafından kötüye kullanılmıştır ve bu durum gelecekte de devam edecektir.

Esther Leslie’nin aydınlatıcı sunuş yazısıyla da dikkat çeken kitap, Benjamin’in ne denli güçlü bir fotoğraf eleştirmeni olduğunu bize bir kez daha hatırlatmasıyla da önemli.

  • Künye: Walter Benjamin – Fotoğraf Yazıları, derleyen: Esther Leslie, çeviren: Burcu Halaç ve Tevfik Turan, Kolektif Kitap, fotoğraf, 216 sayfa, 2019

Jale N. Erzen – Üç Habitus (2015)

Üç habitus olarak tanımladığı “yeryüzü”, “kent” ve “yapı”yı, semboller, metaforlar ve psikolojik etkiler açısından irdeleyen bir çalışma.

Jale Erzen, insanın yeryüzü ile kurduğu ilişkiyi, doğayı algılamamız ile sanat ya da insan ürünlerini algılamamız arasındaki farkı, su ve toprağın sembolik niteliklerini, kent yaşamının sosyal/biçimsel yönlerini tartışmakta.

  • Künye: Jale N. Erzen – Üç Habitus, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 288 sayfa, 2015

Alistair Hicks – Küresel Sanat Pusulası (2015)

Yirmibirinci yüzyıl sanatında yeni yönelimleri dünyanın dört bir yanından örneklerle tespit eden bir çalışma.

Alistair Hicks, sanat dünyasını tek başına hiçbir küratörün veya eleştirmenin belirlemeyeceğini düşünüyor.

Kıtalara göre düzenlenen kitapta, sanatçılar, Fransa’dan Laure Prouvost, Arnavutluk’tan Anri Sala, Meksika’dan Gabriel Orozco, Peru’dan Sandra Gamarra, Çin’den Cai Guo-Qiang ve Hindistan’dan Nandan Ghiya ile yapılmış söyleşiler yer alıyor.

Kitap bu yönüyle hem 21. yüzyıl çağdaş sanatının nitelikli bir fotoğrafını çekiyor hem de sanatçılarının ilgilendikleri meseleler hakkında bizi aydınlatıyor.

Sanat dünyasındaki alternatif yolları merak edenlere tavsiye ediyoruz.

  • Künye: Alistair Hicks – Küresel Sanat Pusulası: 21. Yüzyıl Sanatında Yeni Yönelimler, çeviren: Dilek Şendil, Mine Haydaroğlu ve Süreyyya Evren, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 264 sayfa, 2015