Kategori: Siyaset

Henry David Thoreau – Ekonomik İtaatsizlik (2014)

Sivil itaatsizlik kavramının babası, kalkınmacılık anlayışının azılı karşıtı Henry David Thoreau ‘Ekonomik İtaatsizlik’i yalnız, ormanda ve tüm medeniyetten uzak, Concord Massachussetts’teki neredeyse kendisiyle özdeşleşmiş Walden Gölü kıyısında yazdı. Thoreau metninde, “medeniyet”in insanı doğadan kopardığı gibi, onu nasıl kendi kendine yeten bir varlık durumundan her şeyi başkalarından bekleyen tembel ve pasif bir varlığa indirgediğini anlatıyor.

“Medeniyet”e ve şehir hayatına bizi bağlayan tek şeyin ekonomik gerçekler olduğunu düşünen Thoreau, en başta ekonomik anlamda itaatsiz olmayı öğrenmemiz gerektiğini belirtiyor.

  • Künye: Henry David Thoreau – Ekonomik İtaatsizlik, çeviren: Eylül Desen Kaytancı, Kafe Kültür Yayıncılık, siyaset, 112 sayfa

Étienne Balibar – Şiddet ve Medenilik (2014)

Eleştirel Marksist felsefeci Étienne Balibar, farklı yazı ve sunumlarını bir araya getiren ‘Şiddet ve Medenilik’te, günümüzün aşırı şiddet biçimlerine, bunlarda güvenlikçi ve otoriter reflekslerin ne derece etkili olduğuna odaklanıyor ve siyaseti şiddet karşıtı olarak tanımlayabilecek farklı medenilik stratejilerini tartışıyor.

Balibar’ın, hukuk, kurumlar, ideoloji ve siyasetin, şiddetin ortaya çıkışı üzerinde etkilerini aydınlatmasıyla ilgi çeken çalışması, şiddet ve iktidar ile şiddetin kapitalizm, emperyalizm, demokratik ve komünist hareketlerin 19. ve 20. yüzyıllardaki dokunaklı tarihiyle ilişkisini tartışmaya açıyor.

  • Künye: Étienne Balibar – Şiddet ve Medenilik, çeviren: Sevgi Tamgüç, İletişim Yayınları, inceleme, 391 sayfa

Kolektif – George Habaş: Düşle Gerçek Arasında (2008)

‘George Habaş: Düşle Gerçek Arasında’, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi’nin kurucusu George Habaş’ın yazılarından, söyleşilerinden ve ölümünden sonra onun için kaleme alınan yazılardan oluşuyor.

Kitap temelde, Filistin’in mücadele geleneğinde önemli bir yer edinen Habaş’ın siyaset anlayışını aktarıyor.

Fakat kitap tam da bunun üzerinden Filistin’de yaşananların gerçekte tüm dünyayı nasıl etkilediğini ayrıntılarıyla ortaya koyarak, okurunu burada yaşananlarla empati kurmaya davet ediyor.

Kitap aracılığıyla, yüzlerce, hatta binlerce kez yıkıma uğrayan Filistin halkının, muazzam bir mücadele iradesi göstererek her seferinde küllerinden kendisini nasıl yeniden yaratabildiğine tanık oluyoruz.

Çalışma, bir diğer adı ‘El-Hakim’ olan Habaş’ın öyküsünün yanı sıra, Filistin’in, İsrail’in ve tüm Ortadoğu’nun trajik öyküsünü anlatıyor.

  • Künye: Kolektif – George Habaş: Düşle Gerçek Arasında, çeviren: Özge Kelekçi, Ceylan Yayınları, siyaset, 320 sayfa

Solmaz Kâmuran – “…Devlet ‘Çete’ Olmasın…” Dediğinizde (2008)

Solmaz Kâmuran, son kitabı “…Devlet ‘Çete’ Olmasın…” Dediğinizde’, Türkiye’de iktidarların baskısına uğramış sanatçı, bilim insanı ve aydınları, Çetin Altan’ın meslek hayatı boyunca maruz kaldıklarını örnekleyerek veriyor.

Altan, 1946 yılında muhabir olarak Ulus Gazetesi’nde çalışmaya başlamasından bugüne, Türk Ceza Yasası’nın tartışmalı maddelerine dayanılarak açılan 300’den fazla ceza davasından geçmiş.

Altan, Nilgün Cerrahoğlu’yla yaptığı bir söyleşide, “Ben istiyorum ki devlet çete olmaktan çıkıp hukuka otursun” dediği için hakkında 159. maddeye dayanılarak dava açılmıştı.

Kâmuran’ın çalışmasının ilk bölümü, genel kavramlar ve ceza yasasının tartışmalı maddelerinin tarihçesine; ikinci bölümü, Altan’a açılan bu davanın belgelerine ve dava sürecine ayrılmış.

Kitabın sonunda da, DGM tarafından hazırlanan Susurluk Çetesi’yle ilgili bir rapora yer verilmiş.

  • Künye: Solmaz Kâmuran – “…Devlet ‘Çete’ Olmasın…” Dediğinizde, İnkılap Kitabevi, siyaset, 301 sayfa

Olgan Akbulut – Barış İçinde Birlikte Yaşamanın Hukuk Zemini (2008)

Türkiye’nin bugününde yaşadığımız sorunların öne çıkanlarından biri de, farklılıklara tahammülün olmaması.

Hukukçu Olgan Akbulut bu kitabında, birlikte yaşamanın hukuki zeminini sorguluyor.

Yazar siyaset bilimi, sosyoloji, antropoloji, etnoloji, eğitim bilimi, psikoloji vb. disiplinlerin verilerinden de yararlanarak, şu anki güncel tartışmaları değerlendiriyor. Azınlıklar,

Etnik ve dilsel kimlikler,

Farklı kültürlerin korunması,

Ana dilde, ana dilinde eğitim,

Azınlık dillerinin mahkemelerde, kamu kurumlarında, radyo ve televizyon yayınlarında, trafik işaretlerinde kullanılması,

Bireysel haklar ve özerklik, kitapta irdelenen kimi konular.

  • Künye: Olgan Akbulut – Barış İçinde Birlikte Yaşamanın Hukuk Zemini, On İki Levha Yayınları, hukuk, 402 sayfa

Erbil Tuşalp – Eylül İmparatorluğu (2008)

Türkiye’de, 1980 Eylül’üyle birlikte, olağanüstü ve korkutucu bir dönem başladı.

Bu dönemin beraberinde getirdiği ve etkileri olduğu gibi devam eden acılar yaşandı.

Erbil Tuşalp’ın ‘Eylül İmparatorluğu’, demokrasiyi gerileten bu dönemin “doğuşu ve yükselişi”ni anlatıyor.

Tuşalp’ın belgelere dayalı çalışması, bu uzun ve akıl almaz süreci kapsamlı bir biçimde izlemesiyle önemli.

Bu anlatımda, 12 Eylül’ün nasıl büyük bir kırılma anlamına geldiğini tam anlamıyla ortaya koyan ayrıntılar yer alıyor.

12 Eylül 1980 darbesinin öncesini ve sonrasını anlatan kitap, okur için, yakın tarihe yaptığı dönüşlerle şimdiyi de sorgulayıp, yaşamakta olduğumuz birçok durumun gerekçesini oluşturan 12 Eylül’ü daha iyi kavramasını sağlayan bir belgesel.

  • Künye: Erbil Tuşalp – Eylül İmparatorluğu, İkarus Yayınları, siyaset, 526 sayfa

Mehmet Bekaroğlu – Mahzun Mezopotamya (Abdülbaki Erdoğmuş Kitabı): PKK ve Kürt Ulusalcılığının İnşası (2008)

Türkiye’nin Kürt sorunu, gün geçtikçe daha da yakıcı bir hal alıyor.

Bu sorun, Mehmet Bekaroğlu ile bir dönem milletvekilliği ve ANAP genel başkan yardımcılığı görevlerinde de bulunmuş Abdülbaki Erdoğmuş’un arasındaki bu nehir söyleşinin konusu.

Söyleşi, Kürt sorununu, Şeyh Said İsyanı’ndan Hamidiye Alayları’na, Takrir-i Sükûn kararlarından 1924 Anayasası’na, İstiklal Mahkemeleri’nden Diyarbakır cezaevine, Dersim’e ve 28 Şubat sürecine kadar, oldukça kapsamlı ayrıntılar üzerinden değerlendiriyor.

Söyleşi, sorunun nasıl aşılabileceği konusuna kafa yormasıyla da ilgi çekiyor.

  • Künye: Mehmet Bekaroğlu – Mahzun Mezopotamya (Abdülbaki Erdoğmuş Kitabı): PKK ve Kürt Ulusalcılığının İnşası, Elips Kitap, siyaset, 331 sayfa

Andy Merrifield – Yeni Kent Sorunu (2017)

Özellikle son 10-15 yıldır Türkiye’de pek çok örneğini gördüğümüz gibi, yaşadığımız şehirler sermaye eliyle pervasız ve sonu gelmez bir yağmaya maruz kalıyor.

Merrifield’ın elimizdeki dikkat çekici çalışması ise, güncel kent kuramlarıyla politik aktivizm arasında bağlantılar kuruyor ve şehirlerimizi, hayat alanlarımızı korumak için neler yapabileceğimizi tartışıyor.

Yazarın kitabının öne çıkan yönü, sermayenin sınıf çelişkilerini nasıl ustaca kullanarak kentleri ranta tahvil ettiğini ortaya koymasıdır diyebiliriz.

Merrifield, Occupy Wall Street ve İspanya’daki Öfkeliler (Indignados) isyanlarının verdiği deneyimden yola çıkarak yeni kent direnişinin imkânlarını araştırıyor.

  • Künye: Andy Merrifield – Yeni Kent Sorunu, çeviren: Duygu Toprak ve Ceren Akyos, Tekin Yayınevi, siyaset, 184 sayfa

Keller Easterling – Devletdışı Güç (2017)

Bu kitap, modern şehir hayatının vazgeçilmezi altyapıyı, bir iktidar mekânı olarak tanımlayıp irdelemesiyle dikkat çekiyor.

Keller Easterling, genelde ulaşım, iletişim ya da kamu hizmetlerinin fiziksel ağlarının bütünü olarak bildiğimiz “altyapı”yı, elimizde tuttuğumuz elektronik cihazlardan uydulardan yayılan dalgalara uzanan, gündelik hayatın tüm mekânını yöneten kurallar bütünü olarak irdeliyor.

Kitap, altyapı hizmetlerinin bünyesinde hangi iktidar organizasyonlarını barındırdığını mobil telefonlardan nakliye ağlarına ve serbest bölge sistemine uzanan farklı örnekler üzerinden gözler önüne sermesiyle önemli.

Yazar ayrıca, altyapı ağları üzerinden dayatılan iktidarla nasıl mücadele edebileceğimizi de tartışıyor.

  • Künye: Keller Easterling – Devletdışı Güç, çeviren: Şahika Tokel, Metis Yayınları, siyaset, 256 sayfa

C. Cengiz Çevik – Cicero’nun Devlet’i: De Re Publica Yazıları (2017)

Latin edebiyatını ve felsefesini derinden etkilemiş düşünür ve siyasetçi Cicero’nun ‘Devlet’i için, Platon’un ‘Devlet’inin tamamlayıcısı demek yanlış olmaz.

Düşünür orijinal adıyla De Re Publica olan kitabında, Platon’un tanımladığı “ideal devlet”i Roma İmparatorluğu bağlamında tartışıyor.

İşte, Latinceden yaptığı nitelikli çevirileriyle bildiğimiz Cengiz Çevik’in elimizdeki çalışması, Cicero’nun siyaset felsefesini ayrıntılı bir bakışla tartışıyor.

Çevik buradaki dört makalesiyle, Cicero’nun De Re Publica’sını merkeze alarak,

  • Cicero’nun Roma İmparatorluğu’nun tarihsel gelişimini nasıl izlediğini,
  • İdeal devlet teorisini,
  • Ve düşünürün devlete dair kavramsallaştırmasının kendisinden sonraki düşünürleri nasıl etkilediğini gözler önüne sermekte.

Çevik bunu yaparken, Cicero’nun yaşadığı dönemin düşünsel atmosferin bir fotoğrafını da çekiyor.

  • Künye: C. Cengiz Çevik – Cicero’nun Devlet’i: De Re Publica Yazıları, Yapı Kredi Yayınları, siyaset felsefesi, 220 sayfa