Kategori: Siyaset

Kolektif – Zor Zamanlarda Emek: Türkiye’de Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları (2017)

Türkiye’deki ücretli emek, dünya çapında emek aleyhine yaşanan dönüşümlerin yanı sıra, 12 Eylül darbesinden sonraki ikinci en büyük zorlu dönemini, AKP iktidarıyla birlikte yoğun olarak uygulamaya konan neoliberal politikalarla yaşıyor.

Bu değerli kitapta bir araya gelen makaleler de, 2000’li yıllardan itibaren dünyada ve Türkiye’de yaşanan gelişmeler paralelinde çalışma yaşamında gözlemlenen değişimleri farklı yönleriyle kayıt altına alıyor.

  • Sınıfsal gelir bölüşümündeki adaletsizlikler,
  • Sınıfların değişimi ve dönüşümü,
  • İşçileşme sürecinin aldığı yeni biçimler,
  • Çalışan yoksulluğunun artmasının başlıca nedenleri,
  • Göçmen işçi sorunu,
  • Sendikal haklara yönelik baskılar,
  • Güvencesiz çalışmanın beraberinde getirdiği çıkmazlar,
  • Gün geçtikçe artan işçi cinayetleri ve daha fazlası…

Türkiye’de emeğin ve çalışma şartlarının nitelikli bir fotoğrafını görmek isteyen okurların bakması gereken bir çalışma.

Kitaba yazılarıyla katkıda bulunan isimler ise şöyle: Ahmet Selamoğlu, Ahmet Haşim Köse, Aziz Çelik, Banu Uçkan Hekimler, Benan Eres, Can Şafak, Denizcan Kutlu, Gaye Burcu Yıldız, Korkut Boratav, Kuvvet Lordoğlu, Mesut Gülmez, Murat Özveri, Recep Kapar, Serdal Bahçe ve Seyhan Erdoğdu.

Künye: Kolektif – Zor Zamanlarda Emek: Türkiye’de Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları, derleyen: Ahmet Makal ve Aziz Çelik, İmge Kitabevi, siyaset, 527 sayfa

Muharrem İnce – #direndemokrasi: Neden Hayır? (2017)

Referandum sona erdi, fakat gerek seçim esnasındaki şaibeler ve gerekse referendum sonucunda kabul edilen yeni anayasa ile rejimin tümüyle değiştiği yönündeki tartışmalar bitmedi.

Göründüğü kadarıyla bu konu daha uzun süre tartışılacak da.

İşte CHP milletvekili Muharrem İnce’nin bu kitabı, parlamenter sistemi tümüyle ortadan kaldırıp yerine hiçbir şekilde denetlenemeyen başkanlık sistemini getiren yeni Anayasaya neden hayır dememiz gerektiğini cümle cümle anlatıyor.

Ülkenin inişli çıkışlı demokrasi serüveninin bir analizini yaparak kitabına başlayan İnce, devamında da madde madde yeni anayasaya hangi gerekçelerle karşı çıkmamız gerektiğini irdelemekte.

Karşı karşıya bulunduğumuz durumun vahametini tüm çıplaklığıyla ortaya koyan kitap, bizi şimdi yakıcı bir sınavdan geçmekte olan demokrasiye sahip çıkmaya çağırıyor.

  • Künye: Muharrem İnce – #direndemokrasi: Neden Hayır?, Halk Kitap, siyaset, 168 sayfa

Onur Kartal – Başkasının Politikası: Husserl, Heidegger, Levinas (2017)

Başkalık nasıl olup da 20. yüzyıl felsefi düşüncesine yön veren isimlerin gündemine kurucu bir kategori olarak girdi?

İşte Onur Kartal’ın bu çalışması, eleştirel bir bakışla Edmund Husserl’in ‘Başkalığın Fenomenolojisi’, Martin Heidegger’in ‘Başkalığın Fundamental Ontolojisi’ ve Emmanuel Levinas’ın ‘Başkalık Etiği’ni tartışarak söz konusu soruya tatmin edici bir yanıt arıyor.

Kitapta irdelenen kimi konular şöyle:

  • Heidegger’in fundamental ontolojisinde “birlikte-olma”nın insan varoluşuyla yapısal ilişkisi,
  • Husserl’in fenomenolojik metodolojisinde, başkalık sorununu epistemolojiyle ilişkilendirme şekli,
  • Levinas’ın Avrupa kültürünün krizine çözüm üretmek amacıyla, benin başkasıyla somut etik ilişkisini merkeze alışı,
  • Ve nihayet, bu üç önde gelen düşünürün merkezinde olduğu bu düşünsel mirasın, “Başkasının politikası”nı kurmak açısından bugün bize vaat ettikleri…

Kartal’ın çalışmasının diğer bir dikkat çeken katkısı da, başkalık ile kriz arasındaki ilişkiye odaklanarak kriz kavramının felsefi çözümlemesini yapması.

  • Künye: Onur Kartal – Başkasının Politikası: Husserl, Heidegger, Levinas, İletişim Yayınları, felsefe, 272 sayfa

Henri Lefebvre – Mekânın Üretimi (2014)

Marksizm içinde ayrı bir yeri bulunduğu kadar, mekân araştırmaları alanında da bir başyapıt olarak kabul edilen ‘Mekânın Üretimi’, mekânın tarih içindeki yolculuğunun sosyal ve siyasi pratikle ilişkisini ayrıntılı bir şekilde irdeliyor.

Mekân üzerine düşünürken, felsefeden tarihe, fizikten metafiziğe, psikanalizden sanata ve dilbilimden ilahiyata, matematiğe kadar pek çok alanı eleştirel bir bakışla gezinen Henri Lefebvre, mekânın toplumsal ve siyasal alana izdüşümlerini tartışıyor.

Lefebvre’in çalışması, yaşadığımız mekânın politik, toplumsal ve pratik izdüşümleri konusunda aydınlanmak ve bu konuda siyaset geliştirmek için iyi bir kaynak.

  • Künye: Henri Lefebvre – Mekânın Üretimi, çeviren: Işık Ergüden, Sel Yayıncılık, siyaset, 447 sayfa

Yves Lacoste – Coğrafya, Her Şeyden Önce Savaş Yapmaya Yarar (2014)

Coğrafyacı ve jeopolitika uzmanı Yves Lacoste, polemiklerle ilerleyen elimizdeki incelemesinde, çağlar boyunca coğrafyanın savaş ve yıkımlarla amaçlarına ulaşan iktidarlarca nasıl kullanıldığını tartışıyor.

Uzun yıllar saha çalışmaları yapmış ve ABD’nin Vietnam savaşının sürdüğü esnada, bölgeyi bu anlamda inceleme fırsatı bulmuş Lacoste, devlet aygıtının bölgede yaşayan insanların kontrol edilmesi ve organize edilmesi açısından, coğrafyanın gerek fiziksel ve gerekse iktisadi, sosyal, demografik ve siyasi özellikleri açısından araç olduğunu savunuyor.

Yazar bu argümanını geliştirirken, dünyadan birçok örnek de sunuyor.

  • Künye: Yves Lacoste – Coğrafya, Her Şeyden Önce Savaş Yapmaya Yarar, çeviren: Selim Sezer, Ayrıntı Yayınları, coğrafya, 191 sayfa

Esat Ertaç Erbesler – Bosna’da Egemenlik Sorunu (2014)

Esat Ertaç Erbesler ‘Bosna’da Egemenlik Sorunu’nda, Avrupa’nın 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana gördüğü en kanlı süreç olan ve 250 bin Boşnak’ın hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan Bosna Savaşı’nın sonunda, Amerika’nın girişimiyle imzalanan Dayton Barış Anlaşması’nı irdeliyor.

Bosna’nın kapsamlı bir tarihini vererek çalışmasına başlayan yazar, savaş sonrasında Bosna-Hersek’te imzalanan Dayton Barış Anlaşması’nın ayrıntılarını ele alıyor.

Erbesler, anlaşmanın kan dökülmesine son vermek konusunda başarılı olmakla birlikte, merkezi kurumları zayıf olan, dünyanın en karmaşık hükümet sistemlerinden birini kurduğunu belirtiyor.

  • Künye: Esat Ertaç Erbesler – Bosna’da Egemenlik Sorunu, Biyografi.net Yayınları, tarih, 224 sayfa

Chris Hedges – Savaş (2014)

Yıllarca savaş muhabirliği yapmış Chris Hedges, Saraybosna, Filistin, Sudan ve Suudi Arabistan gibi, yakın tarihin en acımasız savaşlarının, güçlünün uyguladığı sonu gelmez terörün tanığı olmuş.

Amerika’nın müdahale etme gücüne sahip olduğu halde, Çeçenya, Sri Lanka, Sierra Leona, Liberya ve Ruanda’daki soykırımlara engel olamadığı için bunlardan sorumlu olduğunu hatırlatan Hedges, Batılı ülkelerin yakın tarihteki benzeri ikiyüzlü politikalarını gözler önüne seriyor.

Savaşın bize bir çözüm ve sebepler vermesiyle kalıcı bir cazibeye sahip olduğunu söyleyen yazar, insanlığın içindeki yok etmeye yönelik tohumların izini sürüyor.

  • Künye: Chris Hedges – Savaş, çeviren: Zülal Kalkandelen, Paloma Yayınevi, siyaset, 191 sayfa

Neil Faulkner – Marksist Dünya Tarihi (2014)

Arkeolog ve tarihçi Neil Faulkner ‘Marksist Dünya Tarihi’nde, neandertallerden neoliberallere dünya tarihini Marksist bir perspektiften okuyor.

Geçmişi kavrama şeklimizin bugün nasıl hareket edeceğimizi etkilediğini hatırlatan Faulkner, tarihin aslında bu nedenle siyasi ve tartışmalı bir alan olduğunu söylüyor.

Yazar konuyu ele alırken, ilk çağların avcı ve çiftçi topluluklarından ilk sınıflı toplumlara, feodal toplumdan ilk burjuva devrimlerine, sanayi kapitalizminin yükselişinden emperyalist savaşlara ve büyük bunalımdan soğuk savaş ve yeni dünya düzensizliğine kadar, tarihin önemli kırılma anlarını kayıt altına alıyor.

  • Künye: Neil Faulkner – Marksist Dünya Tarihi, çeviren: Tuncel Öncel, Yordam Kitap, tarih, 431 sayfa

Alexander S. Kirshner – Militan Demokrasi (2017)

Doğası gereği kırılgan olan demokrasiyi, onu kullanarak iktidara gelmiş antidemokratlardan nasıl koruyabiliriz?

Başka bir deyişle, siyasi bir parti, çoğunluğun desteğini arkasına aldıktan sonra kendisi gibi olmayan yurttaşları gayri resmi yollara başvurarak cezalandırmaya başladığında, hangi militan tedbirleri alabiliriz?

Siyaset bilimi alanında çalışan Alexander S. Kirshner, barındırdığı imkânlar ve sınırlarıyla militan demokrasiyi kapsamlı bir bakışla anlatarak bu sorulara yanıt veriyor.

  • Demokrasiyi savunma amaçlı siyasal düzenlemeler,
  • Antidemokratların sistemden dışlanmasını gerekçelendirme yolları,
  • Çoğunluğun gücünü arkasına alan antidemokratlara karşı önleyici müdahale kurumları inşa etmek…

Kirsher kitabında bu ve bunun gibi pek çok konuyu irdeliyor, demokrasinin tüm kırılganlığına rağmen neden halen en iyi temsil sistemlerinden biri olduğunu açıklıyor.

  • Künye: Alexander S. Kirshner – Militan Demokrasi, çeviren: Ferit Burak Aydar, İş Kültür Yayınları, siyaset, 240 sayfa

 

Kolektif – Hapishane Dünyası (2008)

‘Hapishane Dünyası’nda, Türkiye cezaevlerinde mahpus kalanların hapishaneye dair düşünceleri, yorumları yer alıyor.

Kitabı hazırlayan Aytekin Yılmaz, hapishanelerde mahpus kalmış çoğu kişinin, buralara dair hiçbir şey hatırlamak istemediğini belirtiyor.

Bu yazılar da, hapishanelerin bu tümüyle unutulmak istenen nahoş anılarını bir anlamda kayıt altına alıyor, onları daha görünür kılarak bir toplumsal duyarlılık yaratmayı amaçlıyor.

D, E, F, H, L, M gibi, neredeyse alfabenin her harfini kapsayan, her tipten hapishaneyi anlatan kitaba yazılarıyla katkı sunan isimler de şöyle:

Veysel Avcı, Şadiye Manap, Yalçın Hafçı, Önder Birol Bıyık, Ruşen Özkan, Diyadin Turhan, Nusret Yıldız, Abdullah Altun, Doğan Hatun, İlyas Doğan, Ahmet Akgün, Aytekin Yılmaz, Mehmet Taşdemir, Şehmus Ay ve Nibel Genç.

  • Künye: Kolektif – Hapishane Dünyası, hazırlayan: Aytekin Yılmaz, Mahsus Mahal Kitaplığı, deneme, 315 sayfa