Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler (2017)

Çağdaş Marksist düşünce, farklı kaynaklardan beslenme ve bu düşünce yapılarıyla diyaloga girerek onlardan öğrendikleriyle yoluna devam etme becerisine sahip.

Elimizdeki bu nitelikli kitap da, Marksist düşünceyi güncel görüşler bağlamında sorgulamaya açarak sağlam bir felsefi ve siyasal tartışma sunuyor.

Kitabın, bu bağlamda irdelediği kimi konular şöyle:

  • Teknolojik değişim,
  • Yeni jeopolitik oluşumlar,
  • Yeni ekonomi,
  • Güvencesizlik,
  • Neoliberalleşme,
  • Ekoloji

Bu güncel meseleleri kuram açısından irdeleyen kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Félix Guattari, Eric Alliez, Moishe Postone, Alan Lipietz, Paulin Hountondji, Maurizio Lazzarato, Silvia Federici ve Arif Dirlik.

  • Künye: Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler, hazırlayan: Andrew Pendakis, Jeff Diamanti, Nicholas Brown, Josh Robinson ve Imre Szeman, çeviren: Soner Torlak, Dipnot Yayınları, siyaset, 206 sayfa

Kolektif – Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa (2017)

Nota Bene, Türkiye’de nitelikli alternatif yayıncılık yapan nadir yayınevlerinden biri.

Türkiye’de sağlık ve sosyal güvenlik sistemini çok yönlü bir bakışla ele alan elimizdeki kitap da, bunun iyi örneklerinden.

Kitaba katkıda bulunan birçok yazar 1980’den bu yana Türkiye’de uygulanan ve bilhassa 2003 tarihli Sağlıkta Dönüşüm Yasası (SDP) ile daha bir saldırganlaşan neoliberal politikaları eleştirel bir gözle tartışıyor.

Kitapta işlenen bazı konular şöyle:

Sağlıkta yaşanan güncel krizin ana sebepleri,

Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın (SDP) çöküşünün temel nedenleri,

AKP’li yıllarda sağlık ve sağlık politikalarında yaşanan dönüşümler,

Türkiye’de sağlık çalışanlarına karşı artan şiddetin hekimlik pratikleri üzerindeki etkileri,

Hasta ve yaşlı bakımının refah devleti ve toplumsal cinsiyet bağlamında etkileri,

Türkiye’de bireysel emeklilik sisteminin ekonomi politiği,

Türkiye’de 2000’li yıllarda sosyal yardımların niteliği ve işlevi.

İnsana karşı piyasayı öne çıkaran Türkiye’nin yeni sağlık sisteminin nitelikli bir hikâyesi için ayrıntılı ve sağlam bir kılavuz.

  • Künye: Kolektif – Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa, editör: Gülbiye Yenimahalleli Yaşar, Asuman Göksel ve Ömür Birler, Nota Bene Yayınları, sağlık

Erdem Demirtaş – Ortadoğu’da Devlet ve İktidar (2014)

‘Ortadoğu’da Devlet ve İktidar’, tarihin bu en sıkıntılı bölgesindeki otoriter rejimlere odaklanmış akademik literatürün sağlam bir bilançosu.

Otoriter rejimleri incelerken hangi kuramsal yaklaşımların benimsendiğini, bu yaklaşımların katkılarını ve sorunlu yönlerini irdeleyen Erdem Demirtaş, Ortadoğu’da otoriter rejimleri uzun yıllar ayakta tutan kültürel, ekonomik, siyasal ve toplumsal dinamikleri ana hatlarıyla ortaya koyuyor.

Kitapta, otoriteryan stratejiler ve rejimlerin sürekliliği, devletin şiddet aygıtına başvurma biçimleri, otoriteryanizmin sembolik dünyası ve Mısır ile Suriye’de rejimlerin toplumsal kaynakları tartışılıyor.

  • Künye: Erdem Demirtaş – Ortadoğu’da Devlet Ve İktidar, Metis Yayınları, inceleme, 190 sayfa

Kathrin Hartmann – Küresel Çarkın Dışında Kalanlar (2014)

Kathrin Hartmann ‘Küresel Çarkın Dışında Kalanlar’da, özellikle Almanya’daki dönüşümleri merkeze alarak, tüketim toplumundaki yeni yoksulluğu masaya yatırıyor.

Hartmann, tüketim toplumunun mevcudiyetini neden ötekileştirme vasıtasıyla garantiye aldığını ve orta sınıf gerçekten düşerken gözünü ısrarla neden yukarıya diktiğini sorguluyor.

Buradan yola çıkan yazar, iktidarların bilinçli politikaları sonucunda tüketim toplumunda yoksulluğun hızla yükselmesinin nedenlerini saptamış oluyor.

Hartmann, refah devleti yaklaşımının terk edilmesiyle yoksulluğun kriminalize edildiğini belirterek, Alman toplumunu adaletli bir refah için mücadele etmeye davet ediyor.

  • Künye: Kathrin Hartmann – Küresel Çarkın Dışında Kalanlar, çeviren: Etem Levent Bakaç, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 343 sayfa

Michael G. Roskin ve Nicholas O. Berry – Uluslararası İlişkiler (2014)

Kapsamıyla dikkat çeken kitap, uluslararası ilişkiler alanını farklı yaklaşımlardan örnek teşkil eden tarihsel ve güncel gelişmelere uzanarak ele alıyor.

Uluslararası ilişkiler yaklaşımlarını inceleyerek açılan kitapta, Avrupa, İngiltere, Amerika, Rusya ve Çin gibi güç ve değişim halindeki sistemler irdeleniyor; ayrıca uluslararası ilişkilere dair realist, liberal, konstrüktivist ve Marksist teoriler açıklanıyor.

Kitabın devamında da, Soğuk savaş, BM’nin kuruluşu ve çalışmaları, ekonomik blokların inşa edilmesi ve yeni dünya politikalarının uygulamaya konması gibi faktörlerin uluslararası ilişkilere etkileri tartışılıyor.

  • Künye: Michael G. Roskin ve Nicholas O. Berry – Uluslararası İlişkiler, çeviren: Özlem Şimşek, Adres Yayınları, siyaset, 481 sayfa

John McCormick – Avrupa Birliği’ni Anlamak (2014)‏

John McCormick eldeki çalışmasında, Avrupalı olanların ve olmayanların hayatlarında son yıllarda etkisi artmış olmasına rağmen, belirgin bir kafa karışıklığına sebep olmuş Avrupa Birliği’nin (AB) karakterini ve kişiliğini kapsamlı bir bakışla anlatıyor.

Kitap, uluslararası sistemde AB, bölgesel entegrasyon, Avrupa’nın değişen kimliği, AB’nin evrimi, Avrupa kurumları, AB ve vatandaşları, AB’nin siyasi kimliği ve ekonomi alanına dair politikaları gibi pek çok konuyu irdeliyor.

Çalışma, AB’nin nasıl işlediğini ve hükmü altında yaşayan yarım milyar kişi için ne anlama geldiğini öğrenmek isteyenler açısından nitelikli bir kaynak.

  • Künye: John McCormick – Avrupa Birliği’ni Anlamak, çeviren: Yusuf Şahin ve Hasan Hüseyin Şahin, BigBang Yayınları, siyaset, 382 sayfa

Renata Salecl – Seçme İkilemi (2014)

Renata Salecl ‘Seçme İkilemi’nde, kapitalist sistemin sunduğu seçme “özgürlüğü”nün, gerçekte bireyi nasıl boyunduruk altına aldığını gözler önüne seriyor.

Düşünür, kim olmak istediğimizi seçme fikrinin ve “kendin ol” buyruğunun nasıl olup da çok özgürlük getirmektense, bizi daha kaygılı ve doyumsuz hale getirerek aleyhimize işlemeye başladığını açık seçik bir şekilde ortaya koymakta.

Salecl seçimin verdiği kaygıyı, başkalarının gözüyle seçmeyi, aşk ve çocuk sahibi olmaya dair seçimlerimizi inceleyerek, esenliğinin ve yaşamının gidişatının tek efendisinin kendisi olduğu fikrini bireyin sırtına yükleyen seçim ideolojisinin ne kadar yanıltıcı olabileceğini gösteriyor.

  • Künye: Renata Salecl – Seçme İkilemi, çeviren: Barış Engin Aksoy, Metis Yayınları, inceleme, 136 sayfa

Ali Murat Özdemir – Sözün Mülkiyeti: Hukukun Ekonomi Politiği (2008)

‘Sözün Mülkiyeti’, “toplumsal hakimiyet kalıplarını, sömürü ekseninde güvenceye kavuşturan sistemlerden birisi” olarak tanımladığı hukuku, genel toplumsal düzenleme sürecinin bir parçası olarak değerlendirmeyi amaçlıyor.

Çalışmasında Marksist teori ile Marksist hukuk teorisinden yararlanan Ali Murat Özdemir, bunu da, üretim süreci ile hukuk arasındaki ilişki üzerinden yapıyor.

Özdemir, kitabında ilkin, toplumsal üretim ilişkileri içinde hukukun yerini tanımlamaya girişiyor.

Yazar ardından, üretim ilişkilerinin kurucu öğesi olan veya bunların işleyişini sağlayan ideolojik yapının hukukla ilişkisine odaklanıyor.

  • Künye: Ali Murat Özdemir – Sözün Mülkiyeti: Hukukun Ekonomi Politiği, Dipnot Yayınları, hukuk, 232 sayfa

Cemal Acar – Büyükşehir Çalı(şı)yor (2008)

Cemal Acar ‘Büyükşehir Çalı(şı)yor’da, İETT Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığı zamanlarda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde tanık olduğunu ifade ettiği çok sayıda yolsuzluk ve usulsüzlüğü anlatıyor.

Halihazırdaki belediye başkanı Kadir Topbaş’ı, gördüğü, tanık olduğu bu durum karşısında, beş kere mektupla uyardığını, yardımcısına, metro projesiyle ilgili iki bilgi notu gönderdiğini, bu durumun, kendisinin en son Encümen Kararları’na “şerh” düşeceği kadar ciddiye gittiğini söyleyen Acar, Topbaş’ın hiçbir iyileştirmeye gitmediğini, sadece “kozmetik düzeltmeler”le yetindiğini savunuyor.

Yazar kitabında, şikâyet ettiği, eleştirdiği konuların neler olduğunu teker teker anlatıyor.

  • Künye: Cemal Acar – Büyükşehir Çalı(şı)Yor, Siyah Beyaz Yayınları, siyaset, 140 sayfa

Ernesto Che Guevara – Gerilla Savaşı (2008)

Ernesto Che Guevara, Türkçeye İspanyolca aslından çevrilen, ‘Gerilla Savaşı’ isimli bu kitabını, Küba Devrimi’nden hemen sonra kaleme aldı.

Dolayısıyla, Che’nin devrim sürecinde yaşadığı deneyime dayanarak yazdığı kitap, bir tür “Gerilla El Kitabı” olarak da tanımlanabilir.

Dört ana bölümden oluşan kitap, gerilla mücadelesinin temel prensipleriyle başlıyor.

Kitabın diğer bölümleri ise strateji ve taktiğin yanında, gerilla etiğine ilişkin bilgiler içeriyor.

Savaş ortamında yapılması ve yapılmaması gerekenleri özellikle vurgulayan Che, profesyonel silahlara karşı nasıl mücadele edileceğinin yöntemlerini de anlatıyor.

  • Künye: Ernesto Che Guevara – Gerilla Savaşı, çeviren: Süleyman Doğru ve Romina Kavak Büyükişman, Everest Yayınları, siyaset, 164 sayfa